ਗृਹੇषੁ ਗृਹਗਰ੍ਭੇषੁ ਗृਹਵਾਸਾਵਲਂਬਿਨਃ
ਉਹ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਵਨਚਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ।
ਨੀਲਜੀਮੂਤਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਾ ਕੇਕਰਾਰੁਣਾਃ
ਕੁਝ ਕਾਲੀ ਬਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ ਤੇ ਕੁਝ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ।
ਨਖਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯੁਧਾ ਘੋਰਾ ਮਯੂਰਸਮਭਾषਣਾਃ
ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਨਖ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਯਾਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ਬਲਸ਼੍ਚੈਵ ਯਮਸ੍ਯਾਨੁਚਰੌ ਸ੍ਮृਤੌ
ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ, ਯਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਾਪ੍ਤਃ ਪੁਨਰ੍ਵਂਸ਼ਃ ਸਾਰਮੇਯੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਸਦਾ ਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿषਾਦਯਨ੍ਤਿ ਚ ਨਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜਾਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਜ੍ਜਨ੍ਮ ਦਂष੍ਟ੍ਰਿਣਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਤੁ ਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਦੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਨਮ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਤਾਤ੍ਕਾਲਮਰਣਂ ਚੈਵ ਭਵਤੀਤਿ ਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾ ਸ਼੍ਰਿਤਂ ਧਰ੍ਮਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮੁਨਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਵਨਵਾਸੀ ਇਹ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਆ।
ਚ੍ਯਵਤੇ ਨ ਚ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਜਾਯਤੇ ਦੇਵਯੋਨਿषੁ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ऋਕ੍ਸ਼ਾ ਮਾਰ੍ਜਾਰਲੋਹਾਸਾ ਵਾਨਰਾ ਮਾਯਵਸ੍ਤਥਾ
ਭਾਲੂ, ਬਿੱਲੀਆਂ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।
ਏषਾਂ ਪ੍ਰਣੇਤਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਨੇਤਾ, ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਹਨ੍ਤਾ ਰੌਦ੍ਰਾਣਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਬਲੀਯਸਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਕ੍ਸ਼ ਏष ਸਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਹਾਯਵਾਨ੍
ਇਹ ਟੋਲ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਹਰਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਇਰਾਵਤ੍ਯਾ ਨਿਬੋਧਤ
ਇਰਾਵਤੀ ਦੇ ਇਹ ਹਰੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੁਣੋ।
ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਗृਹ੍ਯਾਥ ਰਥਨ੍ਤਰਮਗਾਯਤ
ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਰਥੰਤਰਾ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸਂਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਦਿਰਾਵਤ੍ਯੈ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸ ਤੁ ਭੌਵਨਃ
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਇਹ ਇਰਾਵਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਰਾਜੋਪਵਾਹ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ਪ੍ਰਥਮਃ ਸ ਮਤਙ੍ਗਰਾਟ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਤੰਗ ਰਾਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਞ੍ਜਨਸ੍ਯੈਕਮੂਲਸ੍ਯ ਸੁਵਰ੍ਣਾਭਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਿਨਃ
ਅੰਜਨਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਜੜ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋਂऽਜਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਸ਼੍ਚ ਵਾਮਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਜਨਾ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਹਨ।
ਦਿਗ੍ਗਜਾਨ੍ਬਲਿਨਸ਼੍ਚੈਵਾਭ੍ਰਮੁਰ੍ਜ ਨਯਤਾਪ੍ਸੁਗਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦਿਸ਼ਾਵੀ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਣੀ ਲਿਆਂਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਗੂ ਬਣਾਇਆ।
ਸਂਕੀਰ੍ਣੋ ਹ੍ਯਞ੍ਜਨੋ ਯੋ ऽਸਾਵੌਪਵਾਹ੍ਯੋ ਯਮਸ੍ਯ ਸਃ
ਉਹ ਅੰਜਨਾ, ਜੋ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਹੈ, ਯਮ ਦੇ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮੋ ਮਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਯੋ ਗੌਰੋ ਦ੍ਵਿਪੋ ਹ੍ਯੈਲਵਿਲਸ੍ਯ ਚ
ਪਦਮਾ, ਮੰਦਾ ਅਤੇ ਇਲਾਵਿਲਾ ਦਾ ਗੋਰਾ ਹਾਥੀ।
ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਤਮਃ ਪਦ੍ਮਾਗੁਲ੍ਮੋ ਗਜੋ ਵਾਤਗਜੋ ਗਜਃ
ਪਦਮੋਤਮਾ, ਪਦਮਾਗੁਲਮਾ, ਪਦਮਾ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ।
ਉਦਗ੍ਰਭਾਵੇਨੋ ਪੇਤਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਵਯੇ
ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਾਥੀ ਉੱਚ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਮਜਾਂਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਗਾਨਨ੍ਯਾਨਪਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਾਮਜਾ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਜਾਤੌ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਪ੍ਰਮਰ੍ਦਨੌ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿੱਚ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਰਦਨ ਜਨਮ ਤੇ ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਬਲਿਨਃ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤਦ੍ਵਂਸ਼ਿਨੋ ਗਜਾਃ
ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਾਥੀ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਮ੍ਰ ਪਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸਂਘਚਾਰਿਵਿषਾਣਿਨਃ
ਤਾਮਰਾ ਅਤੇ ਪਰਨਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਤੇ ਵਕਰੀ ਸੋਂਡ ਵਾਲੇ ਹਨ।