ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਤ੍ਤਣ੍ਡ ਇਤਿ ਵੈ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸਵਿਤਾ ਬੁਧੈਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ 'ਮਾਰਤੰਡ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਤੇ ਅਣ੍ਡਕਪਾਲੇ ਦ੍ਵੇ ਤਦ੍ਬਲਂ ਪਰਮਂ ਮਤਮ੍
ਅੰਡੇ ਦੇ ਉਹ ਦੋ ਛਿਲਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਦਰੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ ਜਨਨੇਚ੍ਛਯਾ
ਉਹ ਜਨਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵੋਪਵਾਹ੍ਯਾ ਰਾਜਾਨੋ ਹਸ੍ਤਿਨੋ ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਃ
ਰਾਜੇ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਸਭ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਰਤ੍ਰ ਚ ਵੋ ਭੂਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਆਂਗਾ।
ਭਗਵਾਨ੍ਸਵਿਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਭਾਸਯਤਿ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਸਵਿਤਾ ਆਪਣੇ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਚਮਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਂ ਤਮੋਵृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਮਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਬਾਹਰਲੇ ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਭਗਵਤੋ ਵ੍ਯਾਸਾਤ੍ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਤਤ੍ਤੁ ਪੁਨਰਨ੍ਯੈਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਖਿਆ ਹੈ।
ਅਭਯੋ ਵਿਚਰਤ੍ਯੇਵ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ਗਤਃ
ਨਿਡਰ ਜੀਵ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਵੀ ਫਿਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਥ੍ਯਤੇ ਵਾ ਕਥਾ ਯਸ੍ਯ ਨ ਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਮਾਨਕਮ੍
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ।
ऋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਭਗਿਨੀ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਵਾਨਰਸ੍ਯ ਬਲੀਯਸਃ
ਭਾਲੂ ਦੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ऋਕ੍ਸ਼ਰਾਜਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਂ ਜਾਂਬਵਨ੍ਤਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍
ਭਾਲੂਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ, ਜਾਮਬਵੰਤ।
ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਸਾ ਦਤ੍ਤਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਾ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।
ਜਯਨ੍ਤੋ ऽਥ ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਮृਗਰਾਟ੍ ਸਂਕृਤਿਰ੍ਜਯਃ
ਜਯੰਤ, ਫਿਰ ਸਰਵਜ੍ਯ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਜਯਾ।
ਭੋਜੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਜਿਚ੍ਚੈਵ ਪਿਸ਼ਾਚਵਨਗੋਚਰੌ
ਭੋਜ, ਜੋ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਪਿਸਾਚਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਮਾਰ੍ਜਾਰਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਰ੍ਜਾਰਾ ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਬਿੱਲੀਆਂ ਹੀ ਹਨ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।
ਆਚਾਰ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ਰਭਾਣਾਂ ਮਹੌਜਸਃ
ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸ਼ਰਭ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਲਾਘਵੇ ਪ੍ਲਵਨੇ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਾਵਸਾਦਕਾਃ
ਉਹ ਚੁਸਤ ਤੇ ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਗृਹੇषੁ ਗृਹਗਰ੍ਭੇषੁ ਗृਹਵਾਸਾਵਲਂਬਿਨਃ
ਉਹ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਵਨਚਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ।
ਨੀਲਜੀਮੂਤਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਾ ਕੇਕਰਾਰੁਣਾਃ
ਕੁਝ ਕਾਲੀ ਬਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ ਤੇ ਕੁਝ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ।
ਨਖਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯੁਧਾ ਘੋਰਾ ਮਯੂਰਸਮਭਾषਣਾਃ
ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਨਖ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਯਾਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ਬਲਸ਼੍ਚੈਵ ਯਮਸ੍ਯਾਨੁਚਰੌ ਸ੍ਮृਤੌ
ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ, ਯਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਾਪ੍ਤਃ ਪੁਨਰ੍ਵਂਸ਼ਃ ਸਾਰਮੇਯੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਸਦਾ ਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿषਾਦਯਨ੍ਤਿ ਚ ਨਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜਾਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਜ੍ਜਨ੍ਮ ਦਂष੍ਟ੍ਰਿਣਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਤੁ ਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਦੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਨਮ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਤਾਤ੍ਕਾਲਮਰਣਂ ਚੈਵ ਭਵਤੀਤਿ ਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾ ਸ਼੍ਰਿਤਂ ਧਰ੍ਮਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮੁਨਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਵਨਵਾਸੀ ਇਹ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਆ।