ਏਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨ੍ਤਕਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚੈਤਿ ਤਤ੍ਰ ਯਃ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅੰਤਕ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਚ ਪੌਰੁषੀ ਚੈਵ ਕਾਲਾਖ੍ਯਾ ਚੇਤਿ ਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਪੌਰੁਸ਼ੀ ਤੇ ਕਾਲਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਤਾ ਸਾ ਯਾ ਤੁ ਕਾਲਾਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾਕ੍ਸ਼ਯਕਰੀ ਤੁ ਸਾ
ਜੋ ਕਾਲਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਸੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯਾ ਤੁ ਮਾਰੀਚਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ऽਭਵਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਭਾਵਨਾ ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਬਣੀ।
ਤਾਮਸੀ ਚਾਨ੍ਤਕृਦ੍ਯਾ ਤੁ ਤਦਂਸ਼ੋ ਵਿष੍ਣੁਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਤਾਮਸੀ ਜੋ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਤਾ ਸਾ ਯਾ ਤੁ ਕਾਲਾਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾਕ੍ਸ਼ਯਕਰੀ ਤੁ ਸਾ
ਜੋ ਕਾਲਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮੇਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤਨਵੋ ਹਿ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਸ੍ਤਨ੍ਵਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਦੇਵਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਪੁਰਾਤਨੇ
ਇਹ ਰੂਪ ਪੁਰਾਣੇ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਭਿਜਾਤਿਪ੍ਰਭਾਵਜ੍ਞੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਚਮਕ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ, ਜੋ ਤੱਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਪਰਮਿਦਂ ਨੇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਤੇ ਭਿਨ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ' ਜਾਂ 'ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਕੇਚਿਦ੍ਭਵਂ ਪਰਤ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਤਥਾਪਰੇ
ਕੁਝ ਭਵ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਂ ਚ ਦੇਸ਼ਂ ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਚ
ਸੱਤ, ਸਮਾ, ਥਾਂ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
ਏਕਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵਪ੍ਰਸ਼ਸਤਿ
ਜੋ ਇਕ ਨੂੰ ਸਲਾਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸਲਾਹਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪ੍ਰਦ੍ਵੇषਸ੍ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਦੇਵਤਾਸੁ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਏਕਤ੍ਵਾਤ੍ਸ ਤ੍ਰਿਧਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਂਪ੍ਰਮੋਹਯਤਿ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਇਕਤਾ ਤੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਜ੍ਞਾਸਵਃ ਪਰੀਹਨ੍ਤੇ ਸਕ੍ਤਾ ਦੁष੍ਟਾ ਵਿਚੇਤਸਃ
ਜੋ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਮਾੜੇ ਤੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਤੁਧਾਨਾ ਵਿਸ਼ੇषਾ ਯੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਯਾਤੁਧਾਨ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।
ਗੁਣਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਿਕਾਭਿਸ੍ਤੁ ਤਨੁਭਿਰ੍ਮੋਹਯਨ੍ਪ੍ਰਜਾਃ
ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੀ ਸਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਨੈਰਨ੍ਤਰ੍ਯੇਣਧਿष੍ਟਤਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਲ੍ਪਤ੍ਵਂ ਵਾ ਬਹੁਤ੍ਵਂ ਵਾ ਤੇषੁ ਕੋ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘੱਟ ਹਨ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ?
ਗੁਣਾਤ੍ਮਕਤ੍ਵਵੈ ਕਲ੍ਪਯੇ ਤਸ੍ਮਾਦੇਕਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੂਪ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਂ ਤਮੇਕਂ ਬਹੁਧਾ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ ਤਿਸ੍ਰ ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇਜਸਾ ਯਸ਼ਸਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਚ ਬਲੇਨ ਚ
ਉਹ ਤਾਕਤ, ਪ੍ਰਤਾਪ, ਅਕਲ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ।
ਰਾਜਸ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਂऽਸ਼ੇਨ ਮਾਰੀਚਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ऽਭਵਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਮਾਰੀਚ ਕਸ਼ਯਪ ਬਣਿਆ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਂਸ਼ੇਨ ਯਜ੍ਞੋ ਵਿष੍ਣੁਰਜਾ ਯਤ
ਤੇ ਸਤਵ ਗੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਬਣਿਆ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇष੍ਵਿਹ ਸ੍ਰष੍ਟੁਮਾਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯੁਗਾਦੌ ਸਕृਦੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀਹਾਪ੍ਰਸਂਯਮਾਤ੍
ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯੁਗਾਤ੍ਮਾਸੌ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਹਰਤੇ ਪੁਨਃ
ਕਾਲ ਬਣ ਕੇ, ਯੁਗ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਂਲ੍ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚ ਦਹਤ੍ਯੁਤ
ਸੰਵਰਤਕ ਸੂਰਜ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।