ਸ਼ਙ੍ਕੁਚ੍ਛਾਯਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਵੇਦਿਤਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਛੜ ਦੀ ਛਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਮਾਪਣਾ ਅਤੇ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨੇਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਆਗਨੇਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੋ ਵਾਯਵ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸਂਗ੍ਰਹਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਤਵਾਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਵਾਯਵਿਆ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦੋਰ੍ਗਤ੍ਯੁਦਯਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਡਿਕਾ ਆਦਿਤਸ੍ਤਥਾ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਲ ਅਤੇ ਉਗਣ, ਅਤੇ ਨਾਡਿਕਾ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੇਵ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਚ
ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਾਰਦ੍ਗਵਂ ਸਧ੍ਯੇ ਤਥੈਰਾਵਤਮੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਜਾਰਦਗਵ ਥਾਂ ਸਾਧਿਆ ਤਾਰਿਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਰਾਵਤ ਉੱਤਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਿਨੀ ਕृਤ੍ਤਿਕਾ ਯਾਮ੍ਯਂ ਨਾਗਵੀਥੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਾਗ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਰਸਤੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁष੍ਯਾਸ਼੍ਲੇषੇ ਤਥਾਦਿਤ੍ਯਂ ਵੀਥੀ ਚੈਰਾਵਤੀ ਮਤਾ
ਪੁਸ਼ਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੇਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ, ਇਰਾਵਤ ਰਸਤੇ ਵਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਚ ਫਲ੍ਗੁਨ੍ਯੌ ਮਘਾ ਚੈਵਾਰ੍षਭੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਫਲਗੁਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਮਘਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾਨੁਰਾਧਾ ਵੀਥੀ ਜਾਰਦ੍ਗਵੀ ਮਤਾ
ਜੈਸ਼ਠਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਧਾ, ਜਾਰਦਗਵ ਰਸਤੇ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੂਲਂ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰਾषਾਢੇ ਅਜਵੀਥ੍ਯਾਭਿਸ਼ਬ੍ਦਿਤੇ
ਮੂਲ ਅਤੇ ਦੋ ਆਾਢ, ਅਜਵੀਥੀ ਰਸਤੇ ਵਜੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੀ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਰੇਵਤੀ ਚੈਵ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰੀ, ਭਾਦਰਪਦਾ ਅਤੇ ਰੇਵਤੀ ਵੀ ਉਲੇਖ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਵਿਸ਼ਤਿ ਯਾਃ ਕਨ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸੋਮਾਯ ਤਾ ਦਦੌ
ਅਠਾਈਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤਾਸਾਮਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯਭਵਨ੍ਦੀਪ੍ਤਯੋ ऽਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੇਹੱਦ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਅਗਨਤ ਤੀਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਲੋਕਮਾਤਰਃ
ਚੌਦਾਂ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ।
ਸੁਰਭਿਰ੍ਵਿਨਤਾ ਤਾਮ੍ਰਾ ਮੁਨਿਃ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ ਤਥਾ
ਸੁਰਭਿ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮਰਾ, ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਕਰੋਧਵਸ਼ਾ ਵੀ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਤਾਤ ਯੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਪਿਆਰੇ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਬਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਉਪਸ੍ਥਿਤੇਂऽਤਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਨਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਹ
ਜਦ ਵੈਵਸਵਤ ਸਮਾਂ ਮੁੜ ਆਇਆ,
ਏਤਾਮੇਵ ਮਹਾਭਾਗਾਮਦਿਤਿਂ ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵੈ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ,
ਗਚ੍ਛੇਮ ਪੁਤ੍ਰਤਾਮਸ੍ਯਾਸ੍ਤਨ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਏ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਾ ਮਾਰੀਯਾਤ੍ਕਸ਼੍ਯਪਾਤ੍ਪੁਨਃ
ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ ਮੁੜ ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਮਾਰੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਂऽਤਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਤਦਾ
ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਨਰਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਦਯਾਸ੍ਤਮਯਾਵੁਭੌ
ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਗਣਾ ਤੇ ਡੁੱਬਣਾ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਅष੍ਟਾਤ੍ਮਕੇ ऽਣਿਮਾਦ੍ਯੇ ਚ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸੁਰਾਃ
ਅਣਿਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪੇਨ ਸਂਭੂਤਾ ਜਯਾਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ਜਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਜਯਾ ਸਵਾਯੰਭੂ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤੇ ਗਏ।
ਤਾਮਸੇ ਹਰਯੋ ਦੇਵਾ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚਾ ਰਿष੍ਟਵੇ ਤੁ ਵੈ
ਤਾਮਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹਰਾ ਦੇਵਤੇ ਬਣੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਲਈ ਜਨਮੇ।
ਧਾਤਾਰ੍ਯਮਾ ਚ ਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਰੁਣੋਂऽਸ਼ੋ ਭਗਸ੍ਤਥਾ
ਧਾਤਾ, ਅਰਯਮਾਨ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਭਗਾ ਵੀ,
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰਜਘਨ੍ਯੋ ਜਘਨ੍ਯਜਃ
ਫਿਰ ਤਵਸ਼ਟਾ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਤੇ ਆਖਰੀ ਜਨਮਿਆ।
ਸੁਰਭ੍ਯਾਂ ਕਸ਼੍ਯਪਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਾ ਏਕਾਦਸ਼ ਵਿਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਸੁਰਭੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰ ਜਨਮੇ।
ਅਙ੍ਗਾਰਕਂ ਤਥਾ ਸਰ੍ਪਂ ਨਿਰृਤਿਂ ਸਦਸਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਅੰਗਾਰਕ, ਸੱਪ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਤ-ਅਸਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ,