ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਭਾਸਸ਼੍ਚ ਵਸਵੋ ऽष੍ਟੌ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਪ੍ਰਤਯੂਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ, ਇਹ ਅਠ ਵਸੂ ਵਖਾਣੇ ਗਏ ਹਨ।
ਧ੍ਰੁਵਪੁਤ੍ਰੋ ऽਭਵਤ੍ਤਾਤ ਕਾਲੋ ਲੋਕਾਪ੍ਰਕਾਲਨਃ
ਪਿਆਰੇ, ਧ੍ਰੁਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਰੋਰ੍ਮੀ ਕਲਿਲਸ਼੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਃ ਸੁਤਾਃ
ਧਰੋਮੀ ਅਤੇ ਕਲਿਲਾ, ਇਹ ਪੰਜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਸ਼੍ਚ ਜਜ੍ਞੇ ਪਾਦੇਨ ਤੇਜਸਃ
ਸਕੰਦ ਅਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਤੇਜਸ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖੋ ਵਿਸ਼ਾਖਸ਼੍ਚ ਨੈਗਮੇਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰष੍ਟਜਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਨੈਗਮੇਯਾ ਹਨ, ਜੋ ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।
ਅਵਿਜ੍ਞਾਨ ਗਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰਾਵਨਿਲਸ੍ਯ ਚ
ਅਵਿਜ਼੍ਯਾਨ ਅਤੇ ਗਤੀ, ਇਹ ਦੋ ਅਨਿਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਦੇਵਲਸ੍ਯਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਨ੍ਤੌ ਮਨੀषਿਣੌ
ਦੇਵਲ ਦੇ ਵੀ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਧੀਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਨ।
ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਾ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਸ਼ਕ੍ਤਾ ਚਰਤਿ ਸ੍ਮ ਹ
ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਪਤਿਰ੍ਵਿਭੁਃ
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਕ੍ਰਤੁਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰਵਃ ਸਤ੍ਯਃ ਕਾਲਃ ਮੁਨਿਸ੍ਤਥਾ
ਕ੍ਰਤੁ, ਦਕਸ਼, ਸ਼੍ਰਵ, ਸਤਯ, ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਮুনি ਵੀ।
ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸੁਰਾ ਏਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਯਾਂ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਯਾ ਘੋषਲਂਬਾ ਹ੍ਯਜਾਯਤ
ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਮੁਹੂਰਤਾ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ, ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਲੰਬਾ ਵੀ।
ਨਵ ਵੀਥ੍ਯਸ੍ਤੁ ਜਾਮਾਯਾਃ ਪਥਤ੍ਰਯਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਨੌ ਵੀਥੀਆਂ ਜਾਮਾ ਤੋਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ।
ਏष ਸਰ੍ਗਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ
ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਵਿਦਵਾਨ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਾਮਤਃ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਖਾਣਾਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
ਮੁਹੁਰ੍ਤ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਭਿਦਸ੍ਤਥਾ
ਮੁਹੂਰਤਾਂ, ਸਾਰੇ ਨਕਸ਼ਤਰ, ਅਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਵੰਡ।
ਰਵੇਰ੍ਗਤਿ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁषੁ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ।
ਅਵਿਸ਼ੇषੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਵਿਤृਮਾਨਤਃ
ਜਦੋਂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਵਿਤਾ ਜਾਣੋ।
ਆਪ੍ਯੋ ऽਥ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੋ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸਂਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਆਪਯ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮੋ ਸਮੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰੁਣਸ਼੍ਚ ਯਥਾਰ੍ਯਮ੍ਣੋ ਭਗਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਿਨਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਵਾਰੁਣ, ਆਰਯਮਨ ਅਤੇ ਭਗਾ ਸਮੇਂ ਵੀ ਦਿਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਕੁਚ੍ਛਾਯਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਵੇਦਿਤਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਛੜ ਦੀ ਛਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਮਾਪਣਾ ਅਤੇ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨੇਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਆਗਨੇਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੋ ਵਾਯਵ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸਂਗ੍ਰਹਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਤਵਾਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਵਾਯਵਿਆ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦੋਰ੍ਗਤ੍ਯੁਦਯਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਡਿਕਾ ਆਦਿਤਸ੍ਤਥਾ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਲ ਅਤੇ ਉਗਣ, ਅਤੇ ਨਾਡਿਕਾ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੇਵ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਚ
ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਾਰਦ੍ਗਵਂ ਸਧ੍ਯੇ ਤਥੈਰਾਵਤਮੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਜਾਰਦਗਵ ਥਾਂ ਸਾਧਿਆ ਤਾਰਿਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਰਾਵਤ ਉੱਤਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਿਨੀ ਕृਤ੍ਤਿਕਾ ਯਾਮ੍ਯਂ ਨਾਗਵੀਥੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਾਗ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਰਸਤੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁष੍ਯਾਸ਼੍ਲੇषੇ ਤਥਾਦਿਤ੍ਯਂ ਵੀਥੀ ਚੈਰਾਵਤੀ ਮਤਾ
ਪੁਸ਼ਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੇਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ, ਇਰਾਵਤ ਰਸਤੇ ਵਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਚ ਫਲ੍ਗੁਨ੍ਯੌ ਮਘਾ ਚੈਵਾਰ੍षਭੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਫਲਗੁਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਮਘਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾਨੁਰਾਧਾ ਵੀਥੀ ਜਾਰਦ੍ਗਵੀ ਮਤਾ
ਜੈਸ਼ਠਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਧਾ, ਜਾਰਦਗਵ ਰਸਤੇ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।