ਅਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੋਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਕਈ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮ ਲਏ।
ਅਯਨੇ ऋਤਵੋ ਮਾਸਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਸਂਧਯਃ
ਅਯਨ, ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਅੱਧ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਧੀ,
ਰੌਦ੍ਰਂ ਲੋਹਿਤਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਲੋਹਿਤਂ ਕਨਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੋ 'ਰੌਦ੍ਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਲ ਹੈ; ਲਾਲ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ऽਰ੍ਚਿषਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾਦਿਤ੍ਯਾਃ ਸਮृਦ੍ਗਤਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੋ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ; ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।
ਆਦਿਭੂਤੋ ऽਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਭਵਃ
ਤੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰਗੁਰੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਂਪ੍ਰਸਾਦਿਤਃ
ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਤੈਤੀਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਪਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ,
ਤ੍ਵਦ੍ਵਂਸ਼ਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਵ ਤੇਜੋਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ
ਸਾਰੇ, ਜੋ ਵੇਦ ਮੰਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਹਿ ਵਯਮੇਤੇ ਚ ਤਵੈਵ ਪ੍ਰਸਵਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਨਿਸਚਿਤ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਉਤਪਾਦ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਮਰੀਚਿਮਾਦਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਬਣਾਏ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਜ੍ਞੇ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਉਸ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਜੋ ਵੀ ਸਨ—
ਤਵ ਤੇਨੈਵ ਰੂਪੇਣ ਸ੍ਥਾਪਯੇਯੁਰਿਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਸੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੋਕ ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऽਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲੋਕਗੁਰੁਃ ਪਰਮਿਤ੍ਯਭਿਧਾਰ ਯਨ੍
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਰਵੋਤਮ' ਕਹਿ ਕੇ, ਬੋਲਿਆ।
ਭਵਤਾਂ ਵਂਸ਼ਸਂਭੂਤਾਃ ਪੁਨਰੇਤੇ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮੁੜ—
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ,
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੋ ਕਨ੍ਯਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਨਾਮ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਵਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਭृਗੋਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਮ੍
ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਏਵੋਸ਼ਨਾ ਨਿਤ੍ਯਮਤਃ ਕਾਵ੍ਯੋ ऽਪਿ ਨਾਮਤਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਵ੍ਯ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਗੌਰ੍ਨਾਮ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਚਤੁਰਃ ਸੁਤਾਨ੍
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਗੌਰੀ ਨਾਮ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ।
ਤੇਜਸਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਲ੍ਪਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ाली ਸਨ।
ਵਰਤ੍ਰਿਣਃ ਸੁਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਾ ਦੈਤ੍ਯਯਾਜਕਾਃ
ਵਰਤ੍ਰਿਨ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ।
ਨਿਰਸ੍ਯਮਾਨਂ ਵੈ ਧਰ੍ਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਨੁਮਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਧਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਸ਼ਾਦਪਾਕ੍ਰਮਨ੍
ਇੰਦਰ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗ੍ਰਹੇਣ ਮੋਚਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤਸ਼੍ਚਾਨੁਸਸਾਰ ਤਾਮ੍
ਕੈਦ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ।
ਤਾਨਾਗਤਾਨ੍ਪੁਨਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁष੍ਟਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਹਸ੍ਯ ਤੁ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੰਦ-ਬੁਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਤੁ ਧृष੍ਯਮਾਣਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਲਾਵृਕੈਃ ਸਹ
ਉਥੇ, ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਾਲਾਵ੍ਰਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਮਲਾ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ—
ਏਵਂ ਵਰਤ੍ਰਿਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨਿਹਤਾਃ ਪੁਰਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਤ੍ਰਿਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵष੍ਟੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਭਵਨ੍ਮਹਾਨ੍
ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਨੁਜਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਚ ਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।