ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵੇ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਮਹਾਦੇਵ ਸ੍ਤਦਾ ਭृਗੁਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਚ ਤਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਙ੍ਗਾਰੇष੍ਵਜੁਹੋਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸਂਭੂਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਸੋ ऽਪ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਦਸਸ੍ਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਸਦਾਸਤਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।'
षਟ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਨਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਕਾਰਿਣਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਵਿਚ ਛੇ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਕੀਤਾ।
ਮਰੀਚਿਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਤ੍ਰ ਮਰੀਚਿਭ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ
ਮਰੀਚੀ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਮਰੀਚੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਭਰਿਆ।
ਅਹਂ ਤृਤੀਯ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰਿਃ ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
'ਮੈਂ ਤੀਜਾ ਹਾਂ,' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਤ੍ਰਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ੈਰ੍ਲਂਬੈਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਪੁਲਹਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪੁਲਹਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠ ਇਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੈਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਜੋ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਾਨਕਰਾ ਯੈਰਿਮਾ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ।
ਅਪਰੇ ਪਿਤਰੋ ਨਾਮ ਏਤੈਰੇਵ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਹੋਰ, ਜੋ ਪਿਤਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ।
ਅਜੇਯਾਸ਼੍ਚ ਗਣਾਃ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਸੱਤ ਗਰੁੱਪ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਹਨ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪੌਲਹਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਸਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਪੌਲਸਤ, ਪੁਲਹਾ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਏਤੇ ਸਮਾਸਤਃ ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪੁਨਰਨ੍ਯੇ ਗਣਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਗਰੁੱਪ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਰਾਜਾਯਮੋ ਦੇਵੋ ਯਮੈਰ੍ਵਿਹਤਕਲ੍ਮषਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਯਮ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਯਮਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ਕਸ਼੍ਯਪਃ ਕਰ੍ਦਮਃ ਸ਼ੇषੋ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸੁਸ਼੍ਰਵਾਸ੍ਤਥਾ
ਕਸ਼ਯਪ, ਕਰਦਮ, ਸ਼ੇਸ਼, ਵਿਕਰਾਂਤ ਅਤੇ ਸੁਸ਼੍ਰਵਾ ਵੀ,
ਪ੍ਰਚੇਤਸੋਰਿष੍ਟਨੇਮਿਰ੍ਬਹੁਲਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਅਤੇ ਬਹੁਲਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ,
ਕੁਸ਼ੋਚ੍ਚਯਾ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਃ ਸਭੂਤਾਃ ਪਰਮਰ੍षਯਃ
ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਲਾਖਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਨਮ ਲਏ।
ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਭਸ੍ਮਨੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਗਣਸਂਮਤਾਃ
ਕਈ ਹੋਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਮਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਸਮ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮ ਲਏ।
ਨਸ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਵਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਰੂਪਸਂਮਤੌ
ਦੋ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਵਾਂ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਲਏ।
ਅਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੋਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਕਈ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮ ਲਏ।
ਅਯਨੇ ऋਤਵੋ ਮਾਸਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਸਂਧਯਃ
ਅਯਨ, ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਅੱਧ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਧੀ,
ਰੌਦ੍ਰਂ ਲੋਹਿਤਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਲੋਹਿਤਂ ਕਨਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੋ 'ਰੌਦ੍ਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਲ ਹੈ; ਲਾਲ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ऽਰ੍ਚਿषਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾਦਿਤ੍ਯਾਃ ਸਮृਦ੍ਗਤਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੋ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ; ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।
ਆਦਿਭੂਤੋ ऽਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਭਵਃ
ਤੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰਗੁਰੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਂਪ੍ਰਸਾਦਿਤਃ
ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਤੈਤੀਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਪਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ,
ਤ੍ਵਦ੍ਵਂਸ਼ਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਵ ਤੇਜੋਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ
ਸਾਰੇ, ਜੋ ਵੇਦ ਮੰਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਹਿ ਵਯਮੇਤੇ ਚ ਤਵੈਵ ਪ੍ਰਸਵਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਨਿਸਚਿਤ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਉਤਪਾਦ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।