ਦੇਵਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਮਾਤਰ ਏਵ ਚ
ਦੇਵੀ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਮੂਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤਃ ਸੁਰੂਪਾਖ੍ਯਾ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਵਪੁਰ੍ਭृਤਃ
ਸਰੂਪਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਾਵਿਨੋਰ੍ऽਥਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨਾਚ੍ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਰਥ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਆਸ੍ਰਵਜ੍ਜੁਹੁਯਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਚ੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਪਿਤਾਮਾਹ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਵਾਕ੍ਤੇਜਸਸ਼੍ਚੈਵ ਜਜ੍ਞੇ ਲੋਕੇषੁ ਤੈਜਸਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਜਨਮਿਆ।
ਆਜ੍ਯਸ੍ਥਾਲ੍ਯਾਮੁਪਾਦਾਯ ਸ੍ਵਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਹੁਤਵਾਂਸ਼੍ਚ ਹ
ਆਪਣੀ ਹੀ ਬੀਜ ਨੂੰ ਘੀ ਦੀ ਹੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੋ ਵਪੁषਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਪ੍ਰਭਾਵੈਃ ਸ੍ਵਕੈਰ੍ਗੁਣੈਃ
ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜ੍ਵਾਲਾਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਮ੍
ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤਥੋਦ੍ਭੂਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਵੀ ਉੱਭਰ ਆਏ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੇਵ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਤ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛਾਣਿਆ, 'ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ।'
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵੇ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਮਹਾਦੇਵ ਸ੍ਤਦਾ ਭृਗੁਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਚ ਤਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਙ੍ਗਾਰੇष੍ਵਜੁਹੋਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸਂਭੂਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਸੋ ऽਪ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਦਸਸ੍ਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਸਦਾਸਤਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।'
षਟ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਨਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਕਾਰਿਣਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਵਿਚ ਛੇ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਕੀਤਾ।
ਮਰੀਚਿਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਤ੍ਰ ਮਰੀਚਿਭ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ
ਮਰੀਚੀ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਮਰੀਚੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਭਰਿਆ।
ਅਹਂ ਤृਤੀਯ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰਿਃ ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
'ਮੈਂ ਤੀਜਾ ਹਾਂ,' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਤ੍ਰਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ੈਰ੍ਲਂਬੈਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਪੁਲਹਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪੁਲਹਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠ ਇਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੈਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਜੋ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਾਨਕਰਾ ਯੈਰਿਮਾ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ।
ਅਪਰੇ ਪਿਤਰੋ ਨਾਮ ਏਤੈਰੇਵ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਹੋਰ, ਜੋ ਪਿਤਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ।
ਅਜੇਯਾਸ਼੍ਚ ਗਣਾਃ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਸੱਤ ਗਰੁੱਪ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਹਨ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪੌਲਹਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਸਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਪੌਲਸਤ, ਪੁਲਹਾ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਏਤੇ ਸਮਾਸਤਃ ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪੁਨਰਨ੍ਯੇ ਗਣਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਗਰੁੱਪ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਰਾਜਾਯਮੋ ਦੇਵੋ ਯਮੈਰ੍ਵਿਹਤਕਲ੍ਮषਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਯਮ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਯਮਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ਕਸ਼੍ਯਪਃ ਕਰ੍ਦਮਃ ਸ਼ੇषੋ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸੁਸ਼੍ਰਵਾਸ੍ਤਥਾ
ਕਸ਼ਯਪ, ਕਰਦਮ, ਸ਼ੇਸ਼, ਵਿਕਰਾਂਤ ਅਤੇ ਸੁਸ਼੍ਰਵਾ ਵੀ,
ਪ੍ਰਚੇਤਸੋਰਿष੍ਟਨੇਮਿਰ੍ਬਹੁਲਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਅਤੇ ਬਹੁਲਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ,
ਕੁਸ਼ੋਚ੍ਚਯਾ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਃ ਸਭੂਤਾਃ ਪਰਮਰ੍षਯਃ
ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਲਾਖਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਨਮ ਲਏ।
ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਭਸ੍ਮਨੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਗਣਸਂਮਤਾਃ
ਕਈ ਹੋਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਮਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਸਮ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮ ਲਏ।
ਨਸ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਵਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਰੂਪਸਂਮਤੌ
ਦੋ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਵਾਂ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਲਏ।