ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ऋषੀਣਾਂ ਚ ਭृਗ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਮਹੌਜਸਾਮ੍
ਡਕਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ,
ਭੂਯਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਸ੍ਤ੍ਵੇਵਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਸਪ੍ਤ ਮਾਨਸਾਃ
ਫਿਰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਨਮੇ, ਸੱਤ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਜਾਸਂਤਾਨਕृਦ੍ਭਿਸ੍ਤੈਰੁਤ੍ਪਦਦ੍ਭਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।
ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਪੁਨਰਾਪੂਰਿਤਃ ਸਰ੍ਵੋ ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਿਤਃ
ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਫਿਰ ਭਰ ਗਿਆ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵੇ ਕਲ੍ਪਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਨ੍ਨੋ ਨਿਗਦ ਸਤ੍ਤਮ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ; ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੰਗਾ।
ਮਨੋਰਨ੍ਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਕਿਲ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨਵੰਤਰ ਆ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰ ਹੋਇਆ।
ਉਪਪਨ੍ਨਾ ਜਨੇ ਲੋਕੇ ਸਕृਦਾਗਮਨਾਸ੍ਤੁ ਤ
ਜਨਤਾ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇਕ ਵਾਰੀ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤ ਏਵ ਮਹਾਭਾਗਾ ਵਰੁਣੇ ਵਿਤਤੇ ऽਧ੍ਵਰੇ
ਇਹੀ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪਿਤਾਮਹਾਤ੍ਮਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਨ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਾਮਾਹ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਬਣੇ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤੇ ਭਵੇਨ ਤੁ
ਸ੍ਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਆਏ ਸਨ।
ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਹਤੋ ਯਜ੍ਞੇ ਵਾਰੁਣੀਂ ਬਿਭ੍ਰਤਸ੍ਤਨੁਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਵਾਰੁਣੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ,
ऋषਯੋ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਦੀਰ੍ਘੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਿਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਸ ਲੰਮੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ; ਅਸੀਂ ਇਹ ਦੂਜੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਜੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯष੍ਟੌ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ
ਅਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ—ਇਹ ਅੱਠ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਾਙ੍ਗਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵषਠ੍ਕਾਰਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਯਜਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋਏ,
ऋਗ੍ਵੇਦਸ਼੍ਚਾਭਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮਵਿਭੂषਿਤਃ
ਉਥੇ ਰਿਗਵੇਦ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ੍ਥਿਤੋ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਸਂਪृਕ੍ਤਃ ਸੂਕ੍ਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਨ੍
ਯਜਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ, ਸੁਕਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ,
ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਸਂਭृਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਆਦਿ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸਯੋਗੈਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਸ਼ਰੀਰਸ਼ਿਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਰੂਪ ਅਤੇ ਦੋ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਸ਼੍ਰਯਸ੍ਤੁ ਵषਟ੍ਕਾਰੋ ਨਿਗ੍ਰਹਪ੍ਰਗ੍ਰਹਾਵਪਿ
ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਆਧਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਿਗ੍ਰਹ ਤੇ ਪ੍ਰਗ੍ਰਹ ਵੀ।
ਦੇਵਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਮਾਤਰ ਏਵ ਚ
ਦੇਵੀ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਮੂਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤਃ ਸੁਰੂਪਾਖ੍ਯਾ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਵਪੁਰ੍ਭृਤਃ
ਸਰੂਪਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਾਵਿਨੋਰ੍ऽਥਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨਾਚ੍ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਰਥ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਆਸ੍ਰਵਜ੍ਜੁਹੁਯਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਚ੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਪਿਤਾਮਾਹ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਵਾਕ੍ਤੇਜਸਸ਼੍ਚੈਵ ਜਜ੍ਞੇ ਲੋਕੇषੁ ਤੈਜਸਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਜਨਮਿਆ।
ਆਜ੍ਯਸ੍ਥਾਲ੍ਯਾਮੁਪਾਦਾਯ ਸ੍ਵਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਹੁਤਵਾਂਸ਼੍ਚ ਹ
ਆਪਣੀ ਹੀ ਬੀਜ ਨੂੰ ਘੀ ਦੀ ਹੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੋ ਵਪੁषਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਪ੍ਰਭਾਵੈਃ ਸ੍ਵਕੈਰ੍ਗੁਣੈਃ
ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜ੍ਵਾਲਾਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਮ੍
ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤਥੋਦ੍ਭੂਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਵੀ ਉੱਭਰ ਆਏ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੇਵ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਤ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛਾਣਿਆ, 'ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ।'