ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਵੈ ਦੋਗਧਾ ਤੇषਾਮਾਸੀਤ੍ਕੁਬੇਰਕਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ, ਤੇ ਕੁਬੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਛਾ ਸੀ।
ਕਪਾਲਪਾਤ੍ਰੇ ਨਿਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਨਂ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੁਕਵੇ ਧਨ ਮਿਲਿਆ।
ਪਦ੍ਮਪਾਤ੍ਰੇ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸ ਰੋਗਣੈਃ
ਫੇਰ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਵਸੁਰੁਚਿਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਦ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੁਨੇਃ ਸ਼ੁਭਃ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਵਸੁਰੁਚਿ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ਼ੈਲੈਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਦੁਗ੍ਧਾ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵੀ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਫੇਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ।
ਵਤ੍ਸਸ੍ਤੁ ਹਿਮਵਾਨਾਸੀਦ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਮੇਰੁਰ੍ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਹਿਮਵਤ ਵੱਛਾ ਸੀ, ਤੇ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਵੀਰੁਦ੍ਭਿਃ ਪੁਨਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੇ ਫੇਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ।
ਕਾਮਧੁਕ੍ ਪੁष੍ਪਿਤਃ ਸ਼ਾਲਃ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ੋ ਵਤ੍ਸੋ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਲਾ ਰੁੱਖ ਕਾਮਧੇਨੂ ਸੀ, ਤੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਲਕਸ਼ ਰੁੱਖ ਵੱਛਾ ਸੀ।
ਸੈਵ ਧਾਤ੍ਰੀ ਵਿਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਧਾਰਣੀ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਉਹ ਧਾਤਰੀ, ਵਿਧਾਤਰੀ, ਧਾਰਣੀ ਤੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਯੋਨਿਰੇਵ ਚ
ਉਹ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਲੋਕ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੇ ਜਣਨੀ ਹੈ।
ਵਸੁ ਧਤ੍ਤੇ ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਸੁਧਾ ਸੇਤਿ ਗੀਯਤੇ
ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਧਨ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 'ਵਸੁਧਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨੇਯਂ ਮੇਦਿਨੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਨਿਰੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਨੂੰ 'ਮੇਦਿਨੀ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਪृਥਿਵੀ ਪਠ੍ਯਤੇ ਤਤਃ
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਦੋਂ ਉਸਨੂੰ 'ਪ੍ਰਥਵੀ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਕਰਵਤੀ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਤ੍ਤਨਾਕਰਮਾਲਿਨੀ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਆਕਾਰਵਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਏਵਂਪ੍ਰਭਾਵੋਰਾਜਾਸੀਦ੍ਵੈਨ੍ਯਃ ਸਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ 'ਵੈਨਯ' ਸੀ ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗੈਰ੍ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗੈਃ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੱਭਦੇ ਸਨ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗੈਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਦ੍ਭਿਰ੍ਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜੇ ਵੀ ਲੱਭਦੇ ਸਨ।
ਯੋਧੈਰਪਿ ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਕਾਮੈਰ੍ਜਯਂ ਯੁਧਿ
ਉਸਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਵੀ ਲੱਭਦੇ ਸਨ।
ਯੋ ਹਿ ਯੋਦ੍ਧਾ ਰਣਂ ਯਾਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਪृਥੁਂ ਨृਪਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਯੋਧਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਥਵੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ—
ਵੈਸ਼੍ਯੈਰਪਿ ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵੇਸ਼੍ਯਵृਤ੍ਤਿਮਿਹਾਸ੍ਥਿਤੈਃ
ਰਾਜਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਹ ਵੈਸ਼ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਜੋ ਵਪਾਰਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਏਤੇ ਵਤ੍ਸਵਿਸ਼ੇषਾਸ਼੍ਚ ਦੋਗ੍ਧਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮੇਵ ਚ
ਇਹ ਹਨ ਖਾਸ ਵੱਛੇ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੁਗ੍ਧਾ ਪੁਰਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਦਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ—
ਤਤਃ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇ ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ऽਧੁਨਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਹੁਣ—
ਉਤ੍ਤਮੇਨ ਤੁ ਤੇਨਾਪਿ ਦੁਗ੍ਧਾ ਦੇਵਾਨੁ ਜੇਨ ਤੁ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਨੇ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮੇ ਪृਥ੍ਵੀ ਤਾਮਸਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ
ਪੁਨ: ਪੰਜਵੇਂ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਤਾਮਸ ਦੇ ਸਮੇਂ—
ਚਾਰਿष੍ਟਵਸ੍ਯ ਵੈ षष੍ਠੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਚਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ
ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰਿਸ਼ਟ ਮਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ—
ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषੇ ਚਾਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਦਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਪੁਨਃ
ਅਤੇ ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਆਇਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ—
ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ऽਤੀਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯੁਗ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ,
ਏਤੈਰ੍ਦੁਗ੍ਧਾ ਪੁਰਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਵ੍ਯਤੀਤੇष੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ
ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।