ਅਙ੍ਗਾਤ੍ਸੁਨੀਥਾਪਤ੍ਯਂਵੈ ਵੇਨਮੇਕਂ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਅੰਗ ਤੋਂ ਸੁਨੀਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੈਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥਮृषਯੋ ਯਸ੍ਯਮਮਨ੍ਥੁਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਕਰਮ੍
ਪ੍ਰਜਾ ਵਾਸਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਮਥਿਆ।
ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤਂ ਤਸ੍ਯ ਪृਥੁਂ ਪ੍ਰਥਿਤਪੌਰੁषਮ੍
ਉਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਥੁ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਸ ਧਨ੍ਵੀ ਕਵਚੀ ਜਜ੍ਞੇ ਤੇਜਸਾ ਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ਨਿਵ
ਉਹ ਧਨੁ ਅਤੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਪृਥੁਰ੍ਵੈਨ੍ਯਸ੍ਤਦਾ ਲੋਕਾਨ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਥੁ, ਵੈਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤਵਾਰ੍ਥਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਨਿਪੁਣੌ ਸੂਤਮਾਗਧੌ
ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਲਈ, ਨਿਪੁਣ ਸੂਤ ਅਤੇ ਮਾਗਧ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਕਾਮਾਨਾਂ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚਰ੍षਿਗਣੈਃ ਸਹ
ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ,
ਸਰ੍ਪੈਃ ਪੁਣ੍ਯਜਨੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰ੍ਵਤੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਵੀਰੁਧੈਃ
ਸਰਪਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਯਥੇਪ੍ਸਿ ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਣਾਨਧਾਰਯਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਰੱਖੀ।
ਯਥਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਤੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੁਗ੍ਧਾ ਵਸੁਂਧਰਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ।
ਯਕ੍ਸ਼ੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਰ੍ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ,
ਤੇषਾਂ ਪਾਤ੍ਰਵਿਸ਼ੇषਾਂਸ਼੍ਚ ਦੋਗ੍ਧਾਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮੇਵ ਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਸ ਭਾਂਡੇ, ਦੁੱਧ ਦੋਹਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਆਪ—
ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਵਿਸ਼ੇषਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵਾਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੂਧ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ,
ਕੁਦ੍ਧੈਰ੍ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਦ੍ਧਿ ਨਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੰਗਾਲਿਆ ਸੀ—ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ।
ਏਕਾਗ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਯਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੋ।
ਵਰ੍ਤ੍ਤਨੀਯਮਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਾਵ੍ਰਤਾਯ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਇਹ ਰਸਤਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ।
ਰਹਸ੍ਯਮृषਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਯੋ ऽਨਸੂਯਕਃ
ਇਹ ਗੁਪਤ ਬਾਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੀ ਸੀ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨ ਸ ਸ਼ੋਚੇਤ੍ਕृਤਾਕृਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਤ੍ਰਿਵਂਸ਼ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹ੍ਯਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਅਤ੍ਰਿ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਂਗਾ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਜਾਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਸੁਤਾਯਾਂ ਵੈ ਸੁਨੀਥਾਯਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਦੀ ਧੀ ਸੁਨੀਤਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਸ ਧਰ੍ਮਂ ਵृष੍ਠਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਮਾਲ੍ਲੋਕੇष੍ਵਰ੍ਤਤ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਇਆ, ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸੋ ऽਧਰ੍ਮੇ ਨਿਰਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਨ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਸੋਮਂ ਮਹਾਯਜ੍ਞੇषੁ ਦੇਵਤਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਸੋਮ ਨਹੀਂ ਪੀਦੇ ਸਨ।
ਆਸੀਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਕ੍ਰੂਰੇਯਂ ਵਿਨਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਨਾਸ ਆਉਣ ਤੇ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਯਿ ਯਜ੍ਞਾ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਾ ਮਯਿ ਹੋਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਪਿ
‘ਯਜਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਵਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ’—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ।
ਊਚੁਰ੍ਮਹਰ੍षਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਰੀਚਿਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ:
ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਕਾਰ੍षੀਰਧਰ੍ਮਂ ਵੈ ਨੈष ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ
‘ਤੂੰ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।’
ਪਾਲਯਿष੍ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚੇਤਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇ ਸਮਯਃ ਕृਤਃ
‘ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ’—ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਵਾਅਦਾ ਸੀ।
ਵੇਨਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਦਿਤੇਨ ਚ ਕੋਵਿਦਃ
ਵੇਨਾ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਜਾਣ-ਬੂਝ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵੀਰ੍ਯਣ ਤਪਸਾ ਸਤ੍ਯੈਰ੍ਮਯਾ ਵਾ ਕਃ ਸਮੋ ਭੁਵਿ
‘ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ, ਤਪ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੌਣ ਹੈ?’