ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਵੇਦ੍ਯਂਭਵਤਿ ਤ੍ਰੇਤਾਸ੍ਵਿਹ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚੈਤਾਨੁਵਾਚਾਦੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਂਹਿਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਜਾਯਮਾਨਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤੀਤੇषੁ ਵ੍ਯਤੀਤਾਨਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਤੁ ਤਾਃ ਸ਼ਾਖਾ ਵ੍ਯਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੈ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫੈਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਗੋਤ੍ਰੇष੍ਵਿਮਾਃ ਸ਼ਾਖਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਵਮੇਵ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇष੍ਵਪਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਅਤੀਤੇषੁ ਵ੍ਯਤੀਤਾਨਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸਾਂਪ੍ਰਤੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਪਸ਼੍ਚਿਮਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇਨ ਚੋਭਯਮ੍
ਪਹਿਲੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛਲੇ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ।
ਏਵਂ ਦੇਵਾਃ ਸਪਿਤਰ ऋषਯੋ ਮਨਵਸ਼੍ਚ ਵੈ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨੂ ਵੀ,
ਜਨਲੋਕਾਤ੍ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਸ਼ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜਨਲੋਕ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਦਸ ਕਲਪਾਂ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ,
ਅਵਸ਼੍ਯਭਾਵਿਨਾਰ੍ऽਥੇਨ ਸਂਭਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਦਾ ਤੁ ਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਤਦਾ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਾ ਤੇषਾਂ ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਖਾਮੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਰਤੂਤ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਨਲੋਕਾਤ੍ਤਪੋਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਹਾਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਕਮ੍
ਜਨਲੋਕ ਤੋਂ ਉਹ ਤਪੋਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਨਿਧਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਵੈ ਗਤਾਨਿ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ
ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿਚ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਦਿਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਕਾਲਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵੀ ਸਦਾ ਤੋਂ ਹਨ।
ਪਿਤृਭਿਰ੍ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਚ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ
ਪਿਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਕਲ੍ਪਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਕਲਪ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਨ੍ਤੇ ਸਂਹਾਰਃ ਸਂਹਾਰਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸਂਭਵਃ
ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਨਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਸਿਰਜਣਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯ ਆਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਵਕ੍ਤੁਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਣਾ ਸੌਂਭਵ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਣ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯਾ ਤੁ ਮਾਨੁषੇਣ ਨਿਬੋਧਤ
ਪਰ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਪਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮਝੋ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਸਂਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸਂਖ੍ਯਾਯਾ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨੇ ਗਿਣੀ ਹੈ।
ਵਿਂਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਮਿ ਕਾਲੋ ऽਯਂ ਸਾਧਿਕਂ ਵਿਨਾ
ਤੇ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਵਾਧੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।
ਵਰ੍षਾਗ੍ਰੇਣਾਪਿ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਮਨੋਃ
ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਨੂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯਧਿਕਾਨਿ ਤੁ
ਤੇ ਬਾਹਵੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਜੋੜਣੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਣਂ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦਹਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਪੂਰਾ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਾਮਗ੍ਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਹ ਦੇਵਰ੍षਿਦਾਨਵੈਃ
ਬ੍ਰਹਮਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਸ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਕਲ੍ਪਾਦਿषੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ, ਕਲਪਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ।
ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਹਿ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਿਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਸਭ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਸਮਝੋ।
ਕृਤਤ੍ਰੇਤਾਦਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।