ਪੁਰਾਮਸਂਹਿਤਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਸੰਹਿਤਾ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਯਜਨਾਤ੍ਸ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦ ਇਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਯਜੁਰ ਵੈਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤੀ ਹੈ।
ਸ਼ਤੇਨੋਦ੍ਧਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ
ਉਹ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਵੈਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਰਿਤਵਿਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ—
ऋਚੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪੈਲਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਭਜਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪੁਨਃ
ਪੈਲ ਨੇ ਰਿਗ ਵੈਦ ਦੀਆਂ ਰਿਚਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮਤ੍ਤਯੇ ਚੈਕਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਬਾष੍ਕਲਾਯ ਚ
ਇੱਕ ਇੰਦਰਪ੍ਰਮੱਤ ਲਈ ਸੀ, ਦੂਜੀ ਬਾਸ਼ਕਲ ਲਈ।
ਸ਼ਿष੍ਯਾਨਧ੍ਯਾਪਯਾ ਮਾਸ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁषਾਭਿਰਤਾਨ੍ਹਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਪਾਰਾਸ਼ਰੀਂ ਤृਤੀਯਾਂ ਤੁ ਯਾ੫ਵਲ੍ਕ੍ਯਾਮਥਾਪਰਾਮ੍
ਤੀਜੀ ਪਾਰਾਸਰ ਲਈ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਯਾਜ਼ਵਲਕਯ ਲਈ।
ਅਧ੍ਯਾਪਯਨ੍ਮਹਾਭਾਗਂ ਮਾਣ੍ਡੂਕੇਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਮਾਂਡੂਕ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਸਤ੍ਯਸ੍ਰਵਾਃ ਸਤ੍ਯਹਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰਮਧ੍ਯਾਪਯਦ੍ਵਿਭੁਃ
ਉੱਚ ਪਦ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਯਸਰਵਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਯ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ ਤੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਗ੍ਰਹਣਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਨੁਯਾਈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਬਾष੍ਕਲਿਸ਼੍ਚ ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਇਤਿ ਸ਼ਾਖਾਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਃ
ਬਾਸ਼ਕਲ ਤੇ ਭਰਦਵਾਜ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਸਥਾਪਕ ਸਨ।
ਜਨਕਸ੍ਯ ਸ ਯਜ੍ਞੇ ਵੈ ਵਿਨਾਸ਼ਾਮਗਮਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜਨਕ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਆ ਗਿਆ।
ਜਨਕਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਤੁ ਕਥ ਵਾਦਾਭ੍ਯਜਾਯਤ
ਜਨਕ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਿੱਚ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਉਠਿਆ।
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾ ਵृਤ੍ਤਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਤ੍ਰ ਵਿਦਿਤਂ ਤਵ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
ऋषੀਣਾਂ ਹਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਤ੍ਰਾਜਗ੍ਮੁਰਨੇਕਸ਼ਃ
ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਥੇ ਆਏ।
ਆਗਤਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਿਜ੍ਞਾਸਾਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਤਤਃ
ਜਦੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਤਸ਼ੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਜਨਾਧਿਪਃ
ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਦਾਸੀਸ੍ਛ ਮੁਨੀਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ, ਰਤਨ ਤੇ ਦਾਸੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਯਦੇਤਦਾਹृਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਯੋ ਵਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਮੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਵੀ ਦੌਲਤ ਲਿਆਈ ਗਈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ—
ਜਨਕਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ऋषਯਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਜਨਕ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ—
ਆਹ੍ਵਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰਿਰੇ ऽਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵੇਦਜ੍ਞਾਨਮਦੋਲ੍ਬਣਾਨ੍
ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਵੇਦ ਗਿਆਨ ਵਿਖਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਮਮੈਤਨ੍ਨ ਤਵੇਤ੍ਯਨ੍ਯੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਾ ਕਿਂ ਵਿਕਤ੍ਥਸੇ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ—ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਥਾਨ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰਵੈ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਸੁਤਃ ਕਵਿਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਕਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਂऽਸ਼ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸੁਸ੍ਵਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨਯਸ੍ਵ ਚ ਗृਹਂਵਤ੍ਸ ਮਮੈਤਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਘਰ ਲੈ ਜਾ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯੋ ਵਾ ਨ ਪ੍ਰੀਯਤੇ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸਮਾਹ੍ਵਯਤੁ ਮਾਚਿਰਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਵੇ।
ਤਾਨੁਵਾਚ ਤਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋ ਹਸਨ੍ਨਿਵ
ਫਿਰ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਨੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਦਾਮਹੇ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਜਿਜ੍ਞਾਸਂਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਆਓ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।
ਸਹਸ੍ਰਧਾ ਸ਼ੁਭੈਰਰ੍ਥੈਃ ਸੁਕ੍ਸ਼੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਨਸਂਭਵੈਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੁਭਾਗੇ ਅਰਥਾਂ ਜੋ ਬਰੀਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।