ਕਥਂ ਵੇਦਾਃ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤਨ੍ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਵੇਦ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ? ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਨੁਮੁਵਾਚੇਦਂ ਰਕ੍ਸ਼ਵੇਦਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ: 'ਵੇਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ।'
ਸਂਵृਤਾ ਯੁਗਦੋषੇਣ ਸਰ੍ਵੇ ਚੈਵ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਸਾਰੇ ਯੁਗ ਦੀ ਖਾਮੀ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੁਕ ਗਏ।
ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਭਾਗੇਨ ਹ੍ਯਵਸ਼ਿष੍ਟਂ ਕृਤੋਦਿਤਮ੍
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਕੇਵਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਬਚਿਆ।
ਵੇਦਕ੍ਰਿਯਾ ਹਿ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਾਭੂਦ੍ਵੇਦਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਵੇਦਕ ਰੀਤਾਂ ਕਰਨੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਵੇਦ ਦਾ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਯਜ੍ਞੇ ਨष੍ਟੇ ਵੇਦਨਾਸ਼ਸ੍ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੇਦ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ਦਸ਼ਗੁਣਃ ਕृष੍ਣੋ ਯਜ੍ਞੋ ਵੈ ਸਰ੍ਵਕਾਮਧੁਕ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਮੇਕਂ ਚਤੁष੍ਪਾਦਂ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾ ਵ੍ਯਭਜਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਕ ਵੈਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਹਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇਨ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਵੇਦਕਲ੍ਪਨਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੈਦ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਣ ਵਰੋਕ੍ਸ਼ਂਵੈ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਜਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵਿष੍ਣੋਰਂਸ਼ਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਵਿਅਾਸ ਜੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ।
ਅਥ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਸਜਗ੍ਰਾਹ ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਕਾਰਣਾਤ੍
ਫਿਰ, ਵੈਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਪੈਲਮੇਤੇषਾਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਲ ਚੌਥਾ ਸੀ ਤੇ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਪੰਜਵਾਂ ਸੀ।
ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਪ੍ਰਵਕ੍ਤਾਰਂ ਵੈਸ਼ਂਪਾਯਨਮੇਵ ਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੂੰ ਯਜੁਰ ਵੈਦ ਦਾ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਬਣਾਇਆ।
ਤਥੈਵਾਥਰ੍ ਵਵੇਦਸ੍ਯ ਸੁਮਨ੍ਤੁਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਥਰਵ ਵੈਦ ਲਈ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਮੰਤੁ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।
ਮਾਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਭਗਵਾਨੀਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤੇ ਭਗਵਾਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਚਾਤੁਰ੍ਹੇਤ੍ਰਮਭੂਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੇਨ ਯਜ੍ਞਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਸਟਹੂਡ ਬਣੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।
ਔਦ੍ਗਾਤ੍ਰਂ ਸਾਮਭਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯਥਰ੍ਵਭਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਮ ਵੈਦ ਨਾਲ ਔਦਗਾਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਥਰਵ ਵੈਦ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਪਦਵੀ ਦਿੱਤੀ।
ਹੋਤृਕਂ ਕਲ੍ਪਯਤ੍ਤੇਨ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਂ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਯਜੁਰ ਵੈਦ ਨਾਲ ਹੋਤ੍ਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।
ਰਾ੫ਸ੍ਤ੍ਵਥਰ੍ਵਵੇਦੇਨ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਕਾਰਯਤ੍
ਅਥਰਵ ਵੈਦ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ।
ਪੁਰਾਮਸਂਹਿਤਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਸੰਹਿਤਾ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਯਜਨਾਤ੍ਸ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦ ਇਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਯਜੁਰ ਵੈਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤੀ ਹੈ।
ਸ਼ਤੇਨੋਦ੍ਧਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ
ਉਹ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਵੈਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਰਿਤਵਿਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ—
ऋਚੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪੈਲਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਭਜਤ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪੁਨਃ
ਪੈਲ ਨੇ ਰਿਗ ਵੈਦ ਦੀਆਂ ਰਿਚਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮਤ੍ਤਯੇ ਚੈਕਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਬਾष੍ਕਲਾਯ ਚ
ਇੱਕ ਇੰਦਰਪ੍ਰਮੱਤ ਲਈ ਸੀ, ਦੂਜੀ ਬਾਸ਼ਕਲ ਲਈ।
ਸ਼ਿष੍ਯਾਨਧ੍ਯਾਪਯਾ ਮਾਸ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁषਾਭਿਰਤਾਨ੍ਹਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਪਾਰਾਸ਼ਰੀਂ ਤृਤੀਯਾਂ ਤੁ ਯਾ੫ਵਲ੍ਕ੍ਯਾਮਥਾਪਰਾਮ੍
ਤੀਜੀ ਪਾਰਾਸਰ ਲਈ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਯਾਜ਼ਵਲਕਯ ਲਈ।
ਅਧ੍ਯਾਪਯਨ੍ਮਹਾਭਾਗਂ ਮਾਣ੍ਡੂਕੇਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਮਾਂਡੂਕ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਸਤ੍ਯਸ੍ਰਵਾਃ ਸਤ੍ਯਹਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰਮਧ੍ਯਾਪਯਦ੍ਵਿਭੁਃ
ਉੱਚ ਪਦ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਯਸਰਵਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਯ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ ਤੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।