ऋषਿਪੁਤ੍ਰਾ ऋषੀਕਾਸ੍ਤੁ ਮੈਥੁਨਾਦ੍ਗਰ੍ਭਸਂਭਵਾਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ਿਕਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤषਰ੍ਯਸ੍ਤ ਤਸ੍ਤੇ ਚ ਪਰਸਤ੍ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ
ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ, ਸਰਵੋਚ ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ऋषਨ੍ਤਿ ਤੇ ऋਤਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਿਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਨਾਤ੍ਮਾਹਙ੍ਕਾਰਾਤ੍ਮਾ ਤਥੈਵ ਚ
ਅਵ੍ਯਕਤ ਆਤਮਾ, ਮਹਤ ਆਤਮਾ, ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਆਤਮਾ ਵੀ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾ ऋषਿਜਾਤੀਸ੍ਤਾ ਨਾਮਭਿਃ ਪਞ੍ਚ ਵੈ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਇਹ ਪੰਜ ਰਿਸ਼ੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।
ਮਨੁਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਵਸਿष੍ਟਸ਼੍ਚ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤਿ ਤੇ ਦਸ਼
ਮਨੂ, ਦਕ੍ਸ਼, ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਪੁਲਸਤਿਆ—ਇਹ ਦਸ ਹਨ।
ਪਰਤ੍ਵੇਨਰ੍षਯੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਰ੍षਯਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਵ੍ਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਕਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਵ੍ਯਵਨਸ੍ਤਥਾ
ਕਾਵਿਆ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਕਸ਼ਿਆਪ ਅਤੇ ਵਿਅਵਨ ਵੀ,
ਕਰ੍ਦਮੋ ਵਿਸ਼੍ਰਵਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾਰ੍ਵਤਃ
ਕਰਦਮ, ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਵੀ,
ऋषਿਪੁਤ੍ਰਾਨृ षੀਕਾਂਸ੍ਤੁ ਗਰ੍ਭੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹਨ, ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ऋषਿਦੀਰ੍ਘਤਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਬृਹਦੁਕ੍ਥਃ ਸ਼ਰਦ੍ਵਤਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਰਘਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਦੁਕਥ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦਵਤ,
ਦਧੀਚਃ ਸ਼ਂਸ਼ਪਾਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਜਾ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਤਥਾ
ਦਧੀਚ, ਸ਼ੰਸ਼ਪਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਵੀ,
ਈਸ਼੍ਵਰਾ ऋषਯਸ਼੍ਚੈਵ ऋषਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇਹ ਸਭ ਇਸ਼ਵਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਿਕਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭृਗੁਃ ਕਾਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਚੇਤਾਸ਼੍ਚ ऋਚੀਕੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਵਾਨਪਿ
ਭਰਿਗੁ, ਕਾਵਿਆ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਅਤੇ ਆਤਮਵਾਨ ਰਿਚੀਕ,
ਆਰ੍ष੍ਟਿषੇਣੋ ਯੁਧਾਜਿਚ੍ਚ ਵੀਤਹਵ੍ਯਸੁਵਰ੍ਚਸੌ
ਆਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ, ਯੁਧਾਜਿਤ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਅਤੇ ਸੁਵਰਚਸ,
ਏਕੋਨਵਿਸ਼ਤਿਰ੍ਹ੍ਯੇਤੇਭृਗਵੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਦਿਤਃ
ਇਹ ਉਨੀਹ ਹਨ, ਜੋ ਭਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ऋਤਵਾਕਸ੍ਤਥਾ ਗਰ੍ਗਃ ਸ਼ਿਨਿਃ ਸਂਕृਤਿਰੇਵ ਚ
ਰਿਤਵਾਕ, ਗਰਗ, ਸ਼ਿਨੀ ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਿਤਿ ਵੀ,
ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਃ ਪੌਰਕੁਤ੍ਸਸ੍ਤ੍ਰਸਦ੍ਦਸ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਦਸ੍ਯੁਮਾਨ੍
ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ, ਪੌਰੁਕੁਤਸ, ਤ੍ਰਸਦਦਸ੍ਯੁ ਅਤੇ ਦਸ੍ਯੁਮਾਨ,
ਵृषਾਦਰ੍ਭੋ ਵਿਰੂਪਾਸ਼੍ਵਃ ਕਣ੍ਵਸ਼੍ਚੈਵਾਥ ਮੁਦ੍ਗਲਃ
ਵ੍ਰਸ਼ਾਦਰਭ, ਵਿਰੂਪਾਸ਼ਵ, ਕਣਵ ਅਤੇ ਮੁਦਗਲ,
ਅਯਾਸ੍ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤੀ ਚਵਾਮਦੇਵਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਅਯਾਸਿਆ, ਚਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਵੀ,
ਕਕ੍ਸ਼ੀਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸ੍ਮृਤਾ ਹ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਸਾ ਵਰਾਃ
ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੈਂਤੀ, ਜੋ ਆੰਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਚੈਵ ਵਤ੍ਸਾਰੋ ਨੈਧ੍ਰੁਵੋ ਰੈਭ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਕਸ਼ਿਆਪ, ਵਤਸਾਰ, ਨੈਧਰੁਵ ਅਤੇ ਰੈਭਿਆ ਵੀ,
ਅਤ੍ਰਿਰਰ੍ਵਸਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਯਾਵਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਗਵਿष੍ਠਿਰਃ
ਅਤ੍ਰਿ, ਅਰਵਸਨਾ, ਸ਼ਿਆਵਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਗਵਿਸ਼ਠਿਰ,
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਚਾ ਤ੍ਰਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਕਾਰਾ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਸਮੂਹ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮਤਿਃ ਪਞ੍ਚਮਸ਼੍ਚ ਭਰਦ੍ਵਸੁਃ
ਚੌਥਾ ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਤੀ ਹੈ, ਪੰਜਵਾਂ ਭਰਦਵਸੁ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਪ੍ਤ ਵਸ਼ਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਇਹ ਸੱਤ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣੋ।
ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਮਧੁਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ऋषਿਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋ ऽਘਮਰ੍षਣਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਧੁਚਛੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਹਨ।
ਦੇਵਸ਼੍ਰਵਾਸ੍ਤਥਾ ਰੇਣੁਃ ਪੂਰਣੋ ऽਥ ਧਨਞ੍ਜਯਃ
ਦੇਵਸ਼ਰਵਾ, ਫਿਰ ਰੇਣੁ, ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯਾ ਹਨ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ऽਯੋ ਦृਢਾਯੁਸ਼੍ਚ ਵਿਧ੍ਮਵਾਹਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਅਗਸਤ, ਆਯੁ, ਦ੍ਰਿੜਾਯੁ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਮਵਾਹਾ ਵੀ ਹਨ।
ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਏਲੋ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਖਾਃ
ਮਨੁ, ਜੋ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਇਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਖਾ ਵੀ ਹਨ।