ਜਿਜ੍ਞਾਸਾ ਯਤ੍ਰ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਤਦਾਜ੍ਞਾਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਥ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜਾਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਸ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਸੂਤਂ ਬਾष੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਫੇਰ ਸੂਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਂਭਵਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਲੋਕਸ੍ਯੇਮਂ ਵਿਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਤਪਤੀ ਦਿਖਾਓ।
ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਪਰਿਪृष੍ਟਃ ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰੋਮਹਰ੍षਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ,
ਯੋ ਮੇ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਪ੍ਰੀਤਃ ਕਥਾਂ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੋ ਦਵੈਪਾਯਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਲੈ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਯੁੱਗ—
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪਾਦਃ ਕਥਾਯਾਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਕ੍ਰਮ, ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ—
ਏਵਂ ਪਾਦਾਸ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਮਾਸਾਤ੍ਕੀਂਰ੍ਤਿਤਾ ਮਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਚਾਰ ਭਾਗ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨਿਯਮਾਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਦੇ ਅੰਗ, ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਵੀ—
ਮਹਦਾਦਿਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਤਂ ਸृਜਾਮੀਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਡਸ੍ਯਾਵਰਣਂ ਵਾਰ੍ਧਿਰਪਾਮਪਿ ਚ ਤੇਜਸਾ
ਅੰਡ ਦੇ ਆਵਰਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਮਕ—
ਭੂਤਾਦਿਰ੍ਮਹਤਾ ਚੈਵ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੇਨਾਵृਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਭੂਤ ਆਦਿ, ਮਹਤ ਤੱਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਜੋ ਅਵ੍ਯਕਤ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਨਦੀਨਾਂ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ऽਤ੍ਰ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਇੱਥੇ ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਯਨਂ ਚ ਹਰੇਰਪ੍ਸੁ ਪृਥਿਵ੍ਯੁਦ੍ਧਰਣਂ ਤਥਾ
ਹਰੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ—
ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਗ੍ਰਹਸਂਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਤਾਰਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ—
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਾਨਵਿਭਾਗਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ੁਭਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਸਵਰਗ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਤਚਾਰੀ, ਭਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਥਾਂ—
ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਦ੍ਵੇ ਸृਤੀ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਚ ਸਂਭਵਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਵ ਸਰ੍ਗਾਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਕਾਃ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਨੌ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵਯਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਆਦਿ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਯੋਰਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਿਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਤਯੋਃ
ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਚ੍ਚ ਦੇਹਾਚ੍ਚ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ ਸਂਭਵਃ
ਜਦੋਂ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ, ਪੁਰਖ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਾਨਪਾਦੌ ਪ੍ਰਸੂਤ੍ਯਾਕृਤਯਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਜਨਮ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰੁਚੇਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਸ਼੍ਚੋਰ੍ਦ੍ਧਮਾਕੂਤ੍ਯਾਂ ਮਿਥੁਨੋਦ੍ਭਵਃ
ਰੁਚਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ, ਉਪਰ ਆਕੂਤੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋੜੇ (ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ) ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀषੁ ਵਾਪ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂਸ਼ਬ੍ਦਾਦ੍ਯਾਸੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਸ਼ਬਦਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਹਿਂਸਾਯਾਂ ਤਮਸੋ ऽਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਅਧਰਮ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ, ਹਨੇਰੇ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।