ਇਜ੍ਯਾ ਦਾਨਂ ਤਪਃ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਧਰ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਯਜਨਾ, ਦਾਨ, ਤਪ ਤੇ ਸਚ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਰ੍ਯਾਦਾਸ੍ਥਾਪਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਦਣ੍ਡਨੀਤਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਹੱਦਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੰਡ ਦੀ ਨੀਤੀ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕੋ ਵੇਦਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਵਿਧੌਸ੍ਮृਤਃ
ਇੱਕ ਵੇਦ, ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਾਕੀਰ੍ਣਾ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ
ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਧ੍ਯਾਪਾਦਃ ਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਤੁ ਸੋਂऽਸ਼ਪਦੇਨ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ; ਉਹ 'ਸੰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ਸਰ੍ਗੇ ਯਥਾਵਤ੍ਤਚ੍ਚ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ
ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਕਾਲਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਕਾਲੀ ਨਾਮ ਦੀ ਵਾਰੀ ਮੁਕ ਗਈ ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਆ ਗਿਆ,
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਯਾਂ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਯਾਂ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਪਰੇ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਨਿਯਮ-ਕਾਇਦਾ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫਿਰ
ਸਂਭਾਰਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਮਂਭृਤ੍ਯ ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
ਯਥਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ?
ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਾਯਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕृਤਯੁਗੇਨ ਤੁ
ਜਦੋਂ ਸਾਂਝ ਦੀ ਵਾਰੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾ ਯੁਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ,
ਔषਧੀषੁ ਚ ਜਾਤਾਸੁ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਵृष੍ਟਿਸਰ੍ਜਨੇ
ਜਦੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਉੱਗੀਆਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ,
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤੁ ਸਂਹਤਾਨ੍
ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਬਣਾਈ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ,
ਤਦਾ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਗਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤ੍ਤਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ.
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਵਿਤਤੇ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹਰ੍षਯਃ
ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ.
ਕਰ੍ਮਵ੍ਯਗ੍ਰੇषੁ ऋਤ੍ਵਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਂਤਤੇ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣਿ
ਜਦੋਂ ਪੁਜਾਰੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਕਰਮ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ,
ਪਰਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇषੁ ਲਘੁषੁ ਹ੍ਯਧ੍ਵਰ੍ਯੁਵृषਭੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਹਲਕੇ ਕੰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਤੇ ਮੁੱਖ ਅਧਵਰਯੁ ਪੁਜਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ,
ਹਵਿष੍ਯਗ੍ਨੌ ਹੂਯਮਾਨੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅੱਗ ਵਿਚ ਹਵਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤਰੀ ਭੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ,
ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਕਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਦਾ ਤੇ ਯਜ੍ਞਭਾਗਿਨਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣੇ.
ਅਧ੍ਵਰ੍ਯਵਃ ਪ੍ਰੈषਕਾਲੇ ਵ੍ਯਤ੍ਥਿਤਾ ਵੈ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਜਦੋਂ ਪੁਜਾਰੀ ਹੁਕਮ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ.
ਪ੍ਰਪਚ੍ਛੁਰਿਦ੍ਰਂ ਸਂਭੂਯ ਕੋ ऽਯਂ ਯਜ੍ਞ ਵਿਧਿਸ੍ਤਵ
ਉਹ ਸਭ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਤੇਰਾ ਯਜਨ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?'
ਤਤਃ ਪਸ਼ੁਵਧਸ਼੍ਚੈष ਤਵ ਯਜ੍ਞੇ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਕਤਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ.
ਨਾਯਂ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮੋ ऽਯਂ ਨ ਹਿਂਸਾ ਧਰ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਅਧਰਮ ਹੈ। ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ.
ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਯਜ੍ਞੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣਾਵ੍ਯਪਸੇਤੁਨਾ
ਜੋ ਯਜਨ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਧਰਮ ਟੁੱਟਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ,
ਤ੍ਰਿਵਰ੍षਂ ਪਰਮਂ ਕਾਲਮੁषਿਤੈਰਪ੍ਰਰੋਹਿਭਿਃ
ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ।
ਏਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਗਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ऋषਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ,
ਜਙ੍ਗਮਸ੍ਥਾਵਰੈਃ ਕੈਰ੍ਹਿ ਯष੍ਟਵ੍ਯਮਿਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਚਲਦੇ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਾਕ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਖੇਚਰਂ ਵਸੁਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਬਣਾਕੇ, ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਵਸੁ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਔਤ੍ਤਾਨਪਾਦੇ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਸਂਸ਼ਯਂ ਨੋ ਨੁਦ ਪ੍ਰਭੋ
ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਸਾਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਵਾਚ ਹ
ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਅਸਲ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।