ਏਤੇ ਮਨੁष੍ਯਪਿਤਰੋ ਮਾਸਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਭੁਜਸ੍ਤੁ ਯੇ
ਇਹ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਪਿਤਰ ਹਨ ਜੋ ਮਹੀਨੇ ਵਾਲਾ ਸ਼ਰਾਧ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭ੍ਰष੍ਟਾਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਰਮਧਰ੍ਮੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾਸ੍ਵਾਹਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਸਵਧਾ ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹਨ—
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯ ਨੁਸ਼ੋਚਨ੍ਤੋ ਯਾਤਨਾਸ੍ਥਾਨਮਾਗਤਾਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਯਾਤਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਪਰੀਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।
ਪਰਾਨ੍ਨਾਨਿ ਚ ਲਿਪ੍ਸਂਤਃ ਕਾਲ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਚ ਕੁਂਭੀਪਾਕੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ 'ਤੇ, ਵੈਤਰਣੀ ਵਿਚ, ਤੇ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਵਿਚ ਵੀ—
ਸ਼ਿਲਾ ਸਂਪੇषਣੇ ਚੈਵ ਪਾਤ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਪਥਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਵਿਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਸ੍ਥਾਨਾਂ ਬਾਨ੍ਧਵੈਰ੍ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਰਤਃ
ਜੋ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੁਲ-ਨਾਮ ਅਨੁਸਾਰ—
ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਾਸ੍ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਤੇ ਚ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਥਾਨੇष੍ਵਧਿष੍ਠਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਵਰਾਨ੍ਤੇ ਵੈ ਜਾਤਾ ਨੀਚੈਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਫਿਰ, ਜੋ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਯਦਾਹਾਰਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤਾਸੁ ਤਾਸ੍ਵਿਹ ਯੋਨਿषੁ
ਉਹਨਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਉਹਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇ ਨ੍ਯਾਯਾਗਤਂ ਪਾਤ੍ਰੇ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍
ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਪਾਤਰ ਹੋਵੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਗੋषੁ ਪ੍ਰਨष੍ਟਾਮੁ ਵਤ੍ਸੋ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਮਾਤਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਵੱਛਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਏਵਂ ਹ੍ਯਵਿਫਲਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਦਤ੍ਤਂ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਗਤਾਗਤਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤੈਃ ਸਹ
ਜੋ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਰਾਹੀਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਹਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ
ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਚਿੱਟਾ ਪੱਖ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲਈ ਹੈ।
ऋਤ੍ਵਰ੍ਤਵਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸਾਸ੍ਤੁ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪਿਤਰਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁੱਤਾਂ, ਅੱਧ-ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੀਤੇषੁ ਤੇषੁ ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਯੁਕ੍ਤੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਪਿਤृਸਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਗਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਵਭਾਵ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਧਾਮृਤਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚੈਵ ਤਰ੍ਪ੍ਪਣਮ੍
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤਰਪਣ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਮਾਸਾਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਤਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮੇष ਸਰ੍ਗਃ ਮਨਾਤਨਃ
ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਪਰਿਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਂ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਜੋ ਭਾਗ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਭੂਯਃ ਕਿਂ ਵਰ੍ਣਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ?
ਤੇषਾਂ ਨਿਸਰ੍ਗਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਸਵਭਾਵ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤੇषਾਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਂ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਿਬੋਧਤ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਯੁਗਂ ਚ ਯੁਗਭੇਦਸ਼੍ਚ ਯੁਗਧਰ੍ਮਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਯੁਗ, ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਵੰਡ, ਅਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵੀ।
षਟ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੁਗਾਖ੍ਯੈषਾ ਤਾ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਇਹ ਛੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਯੁਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਨਿਮੇषਕਾਲ ਤੁਲ੍ਯਂ ਹਿ ਵਿਦ੍ਯਾਲ੍ਲਘ੍ਵਕ੍ਸ਼ਰਂ ਚ ਯਤ੍
ਇਕ ਪਲਕ ਝਪਕਣ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਛੋਟੀ ਅੱਖਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਕਲਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭਵੇਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਤੈ ਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਨੀ ਸਮੇ ਤੇ
ਤੀਹ ਭਾਗ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਮੁਹੂਰਤ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਤੇਹਾਂ ਮੁਹੂਰਤ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੌ ਵਿਭਜਤੇ ਸੂਰ੍ਯੋ ਮਾਨੁषਲੌਕਿਕੌ
ਸੂਰਜ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰੀ ਮਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।