ਵਿषਂ ਕਾਲਾਨਲਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਕਾਲਕੂਟਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਲਕੂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਰਹਂ ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾ ਸੁਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਇਸ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਹੋਵਾਂ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੋਣ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਾਭਃ ਪਦ੍ਮਾਯੋਨਿਰਯੋਨਿਜਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜੰਮਿਆ,
ਤਤਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮਾਰਬ੍ਧੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੇਦ ਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਨਮਃ ਪਿਨਾਕਹਸ੍ਤਾਯ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਾਯ ਵੈ ਨਮਃ
ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਜਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਸੁਰਾਰਿਹਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਸੋਮਸੂਰ੍ਯਾਗ੍ਨਿਚਕ੍ਸ਼ੁषੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਹਨ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਸਾਂਖ੍ਯਾਯ ਚੈਵ ਯੋਗਾਯ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਾਯ ਵੈ ਨਮਃ
ਸਾਂਖਿਆ ਨੂੰ, ਯੋਗ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸੁਰੇਤਸੇ ऽਥ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਦੇਵਦੇਵਾਯ ਰਂਹਸੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਕਪਾਲਿਨੇ ਵਿਰੂਪਾਯ ਸ਼ਿਵਾਯ ਵਰਦਾਯ ਚ
ਕਪਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਵਿਅੰਗੀ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਵृਦ੍ਧਾਯ ਚੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯ ਮੁਕ੍ਤਾਯੈਵ ਬਲਾਯ ਚ
ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਨੂੰ, ਮੁਕਤ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਗ੍ਰਾਯ ਚੈਵ ਚੋਗ੍ਰਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਨੇਕਚਕ੍ਸ਼ੁषੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਭਿਆਨਕ, ਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਿਤ੍ਯਾਯ ਚੈਵਾਨਿਤ੍ਯਾਯ ਨਿਤ੍ਯਾਨਿਤ੍ਯਾਯ ਵੈ ਨਮਃ
ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਨਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਤੇ ਨਾ ਸਦਾ ਦੋਹਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਚੈਵਾਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਵੈ ਨਮਃ
ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਨੂੰ, ਨਾ ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਸੋਚਣ ਤੇ ਨਾ ਸੋਚਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਉਮਾਪ੍ਰਿਯਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਨਨ੍ਦਿਵਕ੍ਤ੍ਰਾਙ੍ਕਿਤਾਯ ਚ
ਉਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ, ਸ਼ਰਵਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਨੰਦੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਬਹੁਰੂਪਾਯ ਮੁਣ੍ਡਾਯ ਦਣ੍ਡਿਨੇ ਚ ਵਰੂਥਿਨੇ
ਬਹੁ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੁੰਡੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ,
ਧਨ੍ਵਿਨੇ ਰਥਿਨੇ ਚੈਵ ਯਮਿਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੇ
ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਥ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਯਮ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ,
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ,
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੋ ऽਸਿ ਯੋਗਾਤਿਸ਼ਯਾਦਚਿਨ੍ਤ੍ਯੋ ਨ ਹਿ ਪ੍ਰਭੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਮੁਫੈषਿ ਰੁਦ੍ਰਃ
ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਧਾਰਦਾ।
ਸ੍ਤੁਤੋ ऽਹਂ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਸਂਭਵੈਃ
ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਨ੍ਨਾਥ ਲੋਕਨਾਥ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਹੇ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਤੀ,
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਂਬੁਜੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕੌਂਜ-ਆਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ:
ਸੁਰਾਸੁਰੈਰ੍ਮਥ੍ਯਮਾਨੇ ਪਯੋਧੌ ਪਙ੍ਕਜੇਕ੍ਸ਼ਣ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਕੌਂਜ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੇ,
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਵਿषਂ ਘੋਰਂ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਾਗ੍ਨਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਵਿਸ਼ ਉਪਜਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਪਿਬਸ੍ਵ ਮਹਾਦੇਵ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਵਿਸ਼ ਪੀ ਲੈ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
ਤ੍ਵਦृਤੇ ऽਨ੍ਯੋ ਮਹਾਦੇਵ ਵੇਗਂ ਸੋਢੁਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਬਾਢ ਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ
‘ਠੀਕ ਹੈ,’ ਇਹ ਬਾਤ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ,
ਪਿਬਤੋ ਮੇ ਮਹਾਘੋਰਂ ਵਿषਂ ਸੁਰਭਯਪ੍ਰਦਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣਾ ਵਿਸ਼ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ,
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਾਭਂ ਕਣ੍ਠਸਕ੍ਤਮਿਵੋਰਗਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਕੌਂਜ-ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,
ਅਥੋਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ ਮਹਾ ਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ, ਬੋਲਿਆ,
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਚਃਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਗਿਰਿਵਰਾਤ੍ਮਜੇ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ,