ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਹੇਤਵੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਣਵਿਵੇਚਨੇ
ਇਹ ਪੰਜ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੋਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ।
ਜ੍ਜਾਪ ਜਪ੍ਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ਮਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਜਪ ਕਰਿਆ।
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਨੀਲਕਣ੍ਠ ਨਮਸ੍ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਦਾਗਤਿਃ
ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨੀਲਕੰਠ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ।"
ਵਾਲਖਿਲ੍ਯੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪਤਙ੍ਗਸਹਚਾਰਿਣਃ
ਉਹ ਵਾਲਖਿਲਯਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ।
ਤੇ ਸ੍ਮ ਪृਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵਾਯੁ ਚ ਵਾਯੁਪਰ੍ਣਾਂਬੁ ਭੋਜਨਾਃ
ਉਹ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਖੁਰਾਕ ਹਵਾ ਤੇ ਪੱਤੇ ਹਨ।
ਏਤਦ੍ਗੁਹ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁष੍ਣਂ ਪੁਣ੍ਯਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜ਼ ਹੈ, ਨੇਕਤਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵਡਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪ੍ਰਭਞ੍ਜਨ
ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੰਜਨ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਦੇਵ ਤਵ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਅਸੀਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਦੇਵ।
ਵਰ੍ਣਸ੍ਥਾਨਗਤੇ ਵਾਯੋ ਵਾਗ੍ਵਿਧਿਃ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਜਦ ਵਾਯੂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਥਾਂ 'ਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਿ ਨਿष੍ਪੂਯਮਾਨੇ ਤੁ ਸ਼ੇषਾ ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਯਃ
ਜਦ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਬਾਕੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਚੱਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਹਿ ਵਰ੍ਣਸਦ੍ਭਾਵਃ ਸਰ੍ਵਗਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦਾਨਿਲ
ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਸਦਾਅਨਿਲ।
ਏष ਵੈ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਨਿਲ
ਇਹ ਤੇਰਾ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਅਨਿਲ; ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਸਿੱਧਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਕਣ੍ਠਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਕਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੂਪਵਿਕ੍ਰਿਯਾ
ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ, ਗਲੇ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਗਿਆ?
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਾਯੁਰ੍ਲ੍ਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ
ਵਾਯੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਨਾਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮਾਨਸੋ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਾਮ ਦਾ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ।
ਮਹਿषਾਸੁਰਨਾਰੀਣਾਂ ਨਯਨਾਞ੍ਜਨਤਸ੍ਕਰਮ੍
ਇਹ ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲਾਈ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਮਾਮਨਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षਾਣਾਂ ਬਾਰਕਚ੍ਛਦ੍ਮਰੂਪਿਣਮ੍
ਇਹ ਉਮਾ ਦੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਦੀ ਭੌਂ ਲਾਈ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ।
ਯਦੇਤਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਰ੍ਯ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਞ੍ਜਨੋਪਮਮ੍
ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਵਧੀਆ, ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਸਾਫ ਲਾਈ ਵਰਗਾ।
ਏਤਦ੍ਦੀਪ੍ਤਾਂਯ ਦਾਨ੍ਤਾਯ ਭਕ੍ਤਾਯ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪृਚ੍ਛਤੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਦੱਸ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂਮਹਾਭਾਗ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸ੍ਯਸ਼ੇषਤਃ
ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਦੇਵਾਰਿਬਲਸੂਦਨਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਮੋਤ੍ਸਂਗੋਪਵਿष੍ਟੇਨ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਮਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤਮਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੇ ਤਪ੍ਤਚਾਮੀਕਰਪ੍ਰਭੇ
ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ,
ਜਾਂਬੂਨਦਮਯੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਨਾਨਾਧਾਤੁ ਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤੇ
ਜਾਂਬੂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ,
ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਵਾਕੀਰ੍ਣੇ ਚਕ੍ਰਵਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤੇ
ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ,
ਮਤ੍ਤਕ੍ਰੈਞ੍ਚਮਯੂਰਾਣਾਂ ਨਾਦੈਰ੍ਵਿਕ੍ਰੁष੍ਟਕਨ੍ਦਰੇ
ਮਸਤ ਕ੍ਰਾਂਚ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ,
ਜੀਵਂ ਜੀਵਕਜਾਤੀਨਾਂ ਵਿਰਾਵੈਰੁਪਕੂਜਿਤੇ
ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ,
ਸੌਰਭੇਯਨਿਨਾਦਾਢ੍ਯਂ ਮੇਘਸ੍ਤਨਿਤਨਿਸ੍ਵਨੇ
ਸੌਰਭੇਯ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਭਰੀ,