ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਨਿਵਸਂਤੀਹ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵੌ ਮਾਸੌ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ, ਦੋ-ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰਾਮਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਯਾਤੁਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਮੁਖ੍ਯਸ਼ਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਾਮਣ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਯਾਤੁਧਾਨ ਵੀ।
ਭੂਤਾਨਾਂ ਚਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਵ੍ਯਪੋਹਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰਿਤਂ ਸੁਪ੍ਰਚਾਰਾਣਾਂ ਵ੍ਯਪੋਹਨ੍ਤਿ ਕ੍ਵਚਿ ਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜੋ ਚੰਗਾ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਪਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਹ੍ਲਾਦਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਇਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਗਰਮੀ ਪਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨਾਮੇਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ
ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਥਾਂ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਗਣਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇष੍ਵਿਹ
ਚੌਦਾਂ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗਣ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਸਾਵृਤੁਵਸ਼ਾਤ੍ਪਰਿਵृਤ੍ਤਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ ਪਿਤॄ#ਂਸ਼੍ਚ ਮਨੁਜਾਂਸ਼੍ਚ ਹਿ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਵੈ
ਇਹ ਸੂਰਜ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਤੁ ਪੂਰ੍ਣਂ ਦਿਵਸਕ੍ਰਮੇਣ ਤਂ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਬੁਧਾਃ ਪਿਬਨ੍ਤਿ
ਸੁਧੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ।
ਸੁਧਾਮृਤਂ ਤਤ੍ਪਿਤਰਃ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸੌਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਕਾਵ੍ਯਾਃ
ਪਿਤਰ, ਦੇਵਤੇ, ਸੋਮਿਆ ਅਤੇ ਕਾਵਿਆ ਵੀ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵृष੍ਟ੍ਯਾਭਿਵृਦ੍ਧਾਭਿਰਥੌषਧੀਭਿਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਪਾਨੈਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ
ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵਧੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਨੇਨ ਸ਼ਸ਼੍ਵਚ੍ਚ ਦਧਾਤਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਸੁਰ੍ਯਸ੍ਤਪਂਸ੍ਤਾਨ੍ਸੁਬਿਭਰ੍ਤ੍ਤਿ ਗੋਭਿਃ
ਸੂਰਜ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸਰ੍ਗਕਾਲੇ ਵਿਸृਜਂਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਪੁਨਰ੍ਬਿਭਰ੍ਤ੍ਤਿ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸਵਿਤਾ ਚਰਾਚਰਮ੍
ਵਿਸਰਜਨ ਵੇਲੇ, ਸਵਿਤਾ ਮੁੜ ਕੇ ਸਦਾ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਤ੍ਯਪਿ ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਸੌ ਹਰਿਃ ਸਮੂਹ੍ਯਮਾਨੋ ਹਰਿਭਿਸ੍ਤੁਰਙ੍ਗਮੈਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਰੀ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰੈਸ੍ਤੈਰਕ੍ਰਮੈਰਸ਼੍ਵੈਃ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨੇ ਵੈਦਿਕਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਸੁਭ ਖੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਾਗ ਨਹੀਂ, ਵੈਦਿਕ ਗਤੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਸਪ੍ਤਭਿਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਹਯੈਃ
ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸੱਤ ਦਵੀਪ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਰੂਪੈਃ ਸਕृਦ੍ਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਾਮਤਸ੍ਤੈਰ੍ਮਨੋਜਵੈਃ
ਉਹ ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਤ੍ਰ੍ਯਸ਼ੀਤਿਮਣ੍ਡਲਸ਼ਤਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯਬ੍ਦੇਨ ਤੇ ਹਯਾਃ
ਉਹ ਘੋੜੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿਰਿਆਸੀ ਸੌ ਮੰਡਲਾਂ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਸਂਪ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਵਹਨ੍ਤ੍ਯਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਾਤ੍
ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਲੈ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਚੋਭਿਰਗ੍ਰ੍ਯੈਰ੍ਗ੍ਰਥਿਤੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪਤਙ੍ਗੈਃ ਪਤਗੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ਭ੍ਰਮਮਾਣੋ ਦਿਵਸ੍ਪਤਿਃ
ਦਿਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਵਾਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦਸ਼ ਤੇਨ ਚਰਨ੍ਤ੍ਯਸੌ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਸ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਜ ਖੱਬੇ ਤੇ ਪੰਜ ਸੱਜੇ, ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਹ੍ਰਾਸਵृਦ੍ਧੀ ਤਥੈਵਾਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮੀਨਾਂ ਸੂਰ੍ਯਵਤ੍ਸ੍ਮृਤੇ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਵਧਦੀਆਂ ਤੇ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਂ ਗਰ੍ਣਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਥਃ ਸਾਸ਼੍ਵਃ ਸਸਾਰਥਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਰਥ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਦਸ਼ਭਿਸ੍ਤੁ ਕृਸ਼ੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰਸਂਗੈਸ੍ਤੈਰ੍ਮਨੋਜਵੈਃ
ਦਸ ਪਤਲੇ, ਦਿਵਯ, ਥਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ,
ਸਂਗृਹੀਤਰਥੇ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼੍ਵੇਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਃਸ਼੍ਰਵਾਸ਼੍ਚ ਵੈ
ਉਸ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਰਥ 'ਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਤੇ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਵਾ ਵੀ ਹਨ।
ਯਜੁਸ਼੍ਚਣ੍ਡਮਨਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵृषੋ ਵਾਜੀ ਨਰੋ ਹਯਃ
ਯਜੁ, ਚੰਡ, ਮਨਸ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਵਾਜੀ, ਨਰ ਤੇ ਹਯਾ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਨਾਮਭਿਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਸ਼ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋ ਹਯਾਃ
ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਦਸੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਹਨ।
ਦੇਵੈਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਸੋਮਃ ਪਿਤृਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਸੋਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਆਪੂਰ੍ਯਤੇ ਪਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਸਤਤਂ ਦਿਵਸਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਹ ਅੱਧ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।