ਅਸਂਗਃ ਕਾਞ੍ਚਨੋ ਦਿਵ੍ਯੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਵਨਗੈਰ੍ਹਯੈਃ
ਉਹ ਰਥ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਦਿਵਿਆ ਹੈ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਾਰੁਣਸ੍ਯਨ੍ਦਨਸ੍ਯੇਹ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ਸਦृਸ਼ਸ੍ਤੁ ਸਃ
ਇਹ ਰਥ ਆਪਣੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਰਥ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਅਥੈਤਾਨਿ ਤੁ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਰਥਸ੍ਯ ਹ
ਹੁਣ ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਅਹਸ੍ਤੁ ਨਾਭਿਃ ਸੌਰਸ੍ਯ ਏਕਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ
ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਇਕ ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਰਥ ਦੀ ਨਾਭੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਥਨੀਡਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਹ੍ਯੇष ਚਾਯਨੇ ਕੂਬਰਾਵੁਭੌ
ਇਹ ਰਥ ਦੀ ਬੈਠਕ ਹੈ, ਤੇ ਦੋ ਲੱਕੜਾਂ ਦੋ ਅਯਨ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਕਾष੍ਠਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਘੋਣਾ ਅਕ੍ਸ਼ਦਣ੍ਡਃ ਕ੍ਸ਼ਣਸ੍ਤੁ ਵੈ
ਰਥ ਦਾ ਧੁਰਾ ਲੱਕੜ ਹੈ, ਜੋੜ ਪੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਪਲ ਇਕ ਪਿੰਨ ਹੈ।
ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਵਰੂਥੋ ਧਰ੍ਮੋ ऽਸ੍ਯ ਧ੍ਵਜ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ
ਰਾਤ ਰਥ ਦੀ ਢਕਣੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਉਸ ਦਾ ਝੰਡਾ ਹੈ ਤੇ ਝੰਡਾ ਉੱਤੇ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਰੂਪਾਸ਼੍ਛਨ੍ਦਾਸਿ ਵਹਨ੍ਤੋ ਵਾਮਤੋ ਧੁਰਮ੍
ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਛੰਦਾਂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਜੋੜ ਉਠਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਬृਹਤੀ ਚੈਵ ਹ੍ਯੁष੍ਣਿਕ੍ਚੈਵ ਤੁ ਸਪ੍ਤਮੀ
ਪੰਕਤੀ, ਬ੍ਰਹਤੀ ਤੇ ਉਸ਼ਣਿਕ ਸੱਤਵੀਂ ਛੰਦ ਹਨ।
ਸਹਚਕ੍ਰੋ ਭ੍ਰਮਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਕ੍ਸ਼ੋ ਭ੍ਰਮਤੇ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਸਾਥੀ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਧੁਰਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਸਾਥੀ ਧੁਰੇ ਨਾਲ ਧ੍ਰੁਵ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਰ੍ਥਵਸ਼ਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੋ ਰਥਸ੍ਯ ਤੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।
ਤੇਨਾਸੌ ਤਰਣਿਰ੍ਦੇਵੋ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ਸਰ੍ਪਤੇ ਦਿਵਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਚਮਕਦਾ ਤਰਣੀ ਦੇਵਤਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਰੁਵੇ ਤੌ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤੇ ਰਸ਼੍ਮੀ ਚ ਚਕ੍ਰਯੁਗਯੋਸ੍ਤੁ ਵੈ
ਧ੍ਰੁਵ ਤੇ, ਉਹ ਦੋ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯੁਗਾਕ੍ਸ਼ਕੋਟੀ ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਹਿ
ਰਥ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਅਕਸਲਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਹਨ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਮਨੁਗਚ੍ਛੇਤਾਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਰਸ਼੍ਮੀ ਤੁ ਤਾਵੁਭੌ
ਉਹ ਦੋ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਪਿੱਛੇ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀਲਾਸਕ੍ਤਾ ਯਥਾ ਰਜ੍ਜੁਰ੍ਭ੍ਰਂਮਤੇ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਢੰਡੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਰੱਸੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ,
ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚੈਵ ਭ੍ਰਮਤੋ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤੁ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਧ੍ਰੁਵੇਣ ਪ੍ਰਗृਹੀਤੌ ਵੈ ਤੌ ਰਸ਼੍ਮੀ ਨਯਤੋ ਰਵਿਮ੍
ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਦਾ ਸੋ ऽਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਸੂਰ੍ਯੋ ਭ੍ਰਮਤੇ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤੁ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੂਰਜ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਰੁਵੇਣ ਮੁਚ੍ਯਮਾਨਾਭ੍ਯਾਂ ਰਸ਼੍ਮਿਭ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰੇਵ ਤੁ
ਜਦੋਂ ਧ੍ਰੁਵ ਉਹ ਦੋ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ,
ਉਦ੍ਵੇषਾਟਯਨ੍ਸ ਵੇਗੇਨ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤੁ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੋਲ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਾਮਣੀਸਰ੍ਪਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਮੁਖੀਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ,
ਧਾਤਾਰ੍ऽਯਮਾ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੁਲਹਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਧਾਤਾ, ਅਰਯਮਨ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ,
ਰਥਕृਚ੍ਚ ਰਥੌਜਾਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਾਵੇਤਾਵੁਦਾ ਤ੍ਦृਤੌ
ਰਥਕ੍ਰਿਤ, ਰਥੌਜਾ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ — ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਹੇਤਿਃ ਪ੍ਰਹੇਤਿਸ਼੍ਚ ਯਾਤੁਧਾਨਾਵੁਦਾਹृਤੌ
ਰਾਖਸ਼, ਹੇਤੀ, ਪ੍ਰਹੇਤੀ ਅਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ — ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਰੁਣਸ਼੍ਚੈਵ ਮੁਨਿਰਤ੍ਰਿਰੁਦਾਹृਤਃ
ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਅਤ੍ਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਆਇਆ ਹੈ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌ ਚ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੌ ਪੌਰੁषੇਯੋ ਵਧਸ੍ਤਥਾ
ਦੋ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੌਰੁਸ਼ੇਯ ਹਥਿਆਰ ਵੀ।
ਰਥਚਿਤ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੋ ਨਾਗਸਾਕ੍ਸ਼ਕਸਂਜ੍ਞੇਤਃ
ਰਥਚਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਗਸਾਕਸ਼ਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸੂਰ੍ਯੇ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਾ ਨਿਵਸਂਤੀਹ ਦੇਵਤਾਃ
ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਏਲਾਪਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾ ਸਰ੍ਪਃ ਸ਼ਙ੍ਖਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ
ਇਲਾਪਤ੍ਰ, ਇੱਕ ਸੱਪ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੰਖਪਾਲ ਵੀ।