ਵੈਖਾਨਸੈਃ ਪ੍ਰਿਯਸਖੈਰ੍ਵਾਲ ਖਿਲ੍ਯੈਰ੍ਮਰੀਚਿਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਵੈਖਾਨਸ, ਵਾਲਖਿਲਯ ਅਤੇ ਮਰੀਚੀ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ।
ਵਿਤृਦੇਵਾਪ੍ਸਰਃਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਚਾਰਣੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਿਤਰ, ਦੇਵਤੇ, ਅਪਸਰਾ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਗृਹੈਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ਪਿਤॄਨ੍ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਭਜਨ, ਸ਼ਸਤਰ, ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਪਿਤਰ-ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਆਰਾਧਨੇ ਸ ਸਸ੍ਮਾਰ ਤਤਃ ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇषੁ ਚ
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ।
ਵ੍ਯਾਜਹ੍ਰੁਰ੍ਮੁਨਯੋ ਵਾਚਂ ਚਿਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਪਦਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਭ ਬਾਣੀ ਉਚਾਰੀ।
ਵਿਤਣ੍ਡਾਵਚਨੈਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਜਘ੍ਨੁਃ ਪ੍ਰਤਿਵਾਦਿਨਃ
ਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਤਤ੍ਰ ਹਾਰਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਗੁਆਚਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਬ੍ਰਹਮ-ਰਾਖਸ ਵੀ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਰਿਦ੍ਰਂ ਚ ਨ ਤਤ੍ਰ ਸਮਜਾਯਤ
ਉਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਗਰੀਬੀ ਆਈ।
ਏਵਂ ਚ ਵਵृਧੇ ਸਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਮਨੀषਿਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਯਜਨ ਸਮਾਗਮ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵृਦ੍ਧਾਦ੍ਯਾ ऋਤ੍ਵਿਜੋ ਵੀਰਾ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਟੋਮਾਨ੍ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਯਜਮਾਨ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੋਤਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨ ਕੀਤੇ।
ਸਮਾਪ੍ਤਯਜ੍ਞੋ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਮਹਾਧਿਪਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ਸ੍ਵਵਂਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸ ਚ ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਅਣਿਮਾਦਿਭਿਰष੍ਟਾਭਿਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੈਰਙ੍ਗੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਅੱਠ ਸੁਕਸ਼ਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।
ਸਪ੍ਤਸ੍ਕਨ੍ਧਾ ਭृਤਾਃ ਸ਼ਾਖਾਃ ਸਰ੍ਵਤੋਯਾਜਰਾਜਰਾਨ੍
ਉਹ ਡਾਲੀਆਂ, ਜੋ ਸੱਤ ਤਣਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਕਦੇ ਨਾਂ ਢਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।
ਵ੍ਯੂਹਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਸੂਤਾਨਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸਤ੍ਰਂ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਥੀਆਂ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਯਾ ਵृਤ੍ਤਯਃ ਪਞ੍ਚ ਧਾਰਣਾਨਾਂ ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਿਭਿਃ
ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿਕ ਪੰਜ ਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਕਰਤੂਤ ਨਾਲ, ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਆਕਾਸ਼ਯੋਨਿਰ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ਼ਾਬ੍ਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਦੋਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਧੁਨੀ ਤੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਭਾਰਤ੍ਯਾਰ੍ਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮੁਨੀਨ੍ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਯਨ੍ਨਿਵ
ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁਹਣੀ ਬੋਲੀ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪੁਰਾਮ ਨਿਯਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕਥਾਮਕਥਯਦ੍ਵਿਭੁਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਮਹਾਨ ਨੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ऋषੀਣਾਂ ਚ ਪਰਂ ਚੈਤਲ੍ਲੋਕਤਤ੍ਤ੍ਵਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ।
ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਮੋਚਨਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਛੁਟਕਾਰਾ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਨੁਕ੍ਰਮਮ੍
ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਹਾਂਗਾ।
ਕਥ੍ਯਮਾਨਾਂ ਮਯਾ ਚਿਤ੍ਰਾਂ ਬਹ੍ਵਰ੍ਥਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਂਮਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਅਜੀਬ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ, ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਵਂਸ਼ਂ ਧਾਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਾਰ੍ਥਂ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਸ੍ਥਿਰਕੀਰ੍ਤੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਪੱਕੀ ਤੇ ਕਰਮ ਚੰਗੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮੈ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਾਯ ਪੁਰੁषਾਯੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਚ
ਉਸ ਹੀਰਾṇਯਗਰਭ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਲੋਕਤਨ੍ਤ੍ਰਾਯ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵੇ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ।
ਪਞ੍ਚਪ੍ਰਮਾਣਂ षਦ੍ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੁषਾਧਿष੍ਠਿਤਂ ਚ ਯਤ੍
ਜੋ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਬਤ, ਛੇ ਮਤਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਤੇ ਪੁਰਖ ਵਲੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਯਤ੍ਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਦਸਦਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਕਾਇਮ, ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।