ਸਦਸ੍ਯਾਨੁਮਤੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਸਭਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛੇ ਹੋਏ ਆਸਨ 'ਤੇ ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਵਿਨਯਸ੍ਥਾਃ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਢੰਗ ਨਾਲ, ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ,
ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਇਤ੍ਯੂਚੁਃ ਸੂਤਨਨ੍ਦਨਮ੍
ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ:
ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਧੀਮਨ੍ਨਤ੍ਰਸ੍ਥਾਃ ਸੁਬ੍ਰਤਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
‘ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।’
ਭਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਸੂਤ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਹੇ ਸੂਤ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਆਸ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ।
ਕृਤਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਤਯਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਤੇਰਾ ਮਨ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਪृਚ੍ਚਤਾਂ ਨਃ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛੀਏ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਾਂ ਤੁ ਏਤਵ੍ਦ੍ਯਾਸਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੋ ਤੂੰ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਉਵਾਚ ਪਰਮਾਪ੍ਰਾਕ੍ਜ੍ਞੋ ਵਿਨੀਤੋਤ੍ਤਰ ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ, ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੱਸਿਆ।
ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਛੁਸ਼ੂषਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਜਿਜ੍ਞਾਸਾ ਯਤ੍ਰ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਤਦਾਜ੍ਞਾਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਥ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜਾਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਸ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਸੂਤਂ ਬਾष੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਫੇਰ ਸੂਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਂਭਵਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਲੋਕਸ੍ਯੇਮਂ ਵਿਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਤਪਤੀ ਦਿਖਾਓ।
ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਪਰਿਪृष੍ਟਃ ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰੋਮਹਰ੍षਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ,
ਯੋ ਮੇ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਪ੍ਰੀਤਃ ਕਥਾਂ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੋ ਦਵੈਪਾਯਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਲੈ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਯੁੱਗ—
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪਾਦਃ ਕਥਾਯਾਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਕ੍ਰਮ, ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ—
ਏਵਂ ਪਾਦਾਸ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਮਾਸਾਤ੍ਕੀਂਰ੍ਤਿਤਾ ਮਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਚਾਰ ਭਾਗ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨਿਯਮਾਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਦੇ ਅੰਗ, ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਵੀ—
ਮਹਦਾਦਿਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਤਂ ਸृਜਾਮੀਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਡਸ੍ਯਾਵਰਣਂ ਵਾਰ੍ਧਿਰਪਾਮਪਿ ਚ ਤੇਜਸਾ
ਅੰਡ ਦੇ ਆਵਰਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਮਕ—
ਭੂਤਾਦਿਰ੍ਮਹਤਾ ਚੈਵ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੇਨਾਵृਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਭੂਤ ਆਦਿ, ਮਹਤ ਤੱਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਜੋ ਅਵ੍ਯਕਤ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਨਦੀਨਾਂ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ऽਤ੍ਰ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਇੱਥੇ ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਯਨਂ ਚ ਹਰੇਰਪ੍ਸੁ ਪृਥਿਵ੍ਯੁਦ੍ਧਰਣਂ ਤਥਾ
ਹਰੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ—
ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਗ੍ਰਹਸਂਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਤਾਰਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ—
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਾਨਵਿਭਾਗਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ੁਭਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਸਵਰਗ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਤਚਾਰੀ, ਭਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਥਾਂ—