ਅਸ੍ਤਂ ਯਾਤਿ ਪੁਨਃ ਸੂਰ੍ਯੇ ਦਿਨਮਾਵਿਸ਼ਤੇ ਤ੍ਵषਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਭੂਮ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰੇ
ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ,
ਦੇਨਂ ਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਖ੍ਯਂ ਤਾਮਸੀ ਰਾਤ੍ਰਿਰੂਚ੍ਯਤੇ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਨੇਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪੁष੍ਕਰਮਧ੍ਯੇਨ ਯਦਾ ਸਰ੍ਪਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ,
ਯੋਜਨਾਗ੍ਰਾਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਯ ਇਹ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਜਿੰਨੇ ਯੋਜਨ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਣੋ।
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤੁ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯਧਿਕਾਨਿ ਚ
ਪੰਜਾਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਏਤੇਨ ਗਤਿਯੋਗੇਨ ਯਦਾ ਕਾष੍ਠਾਂ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਸ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ,
ਮਧ੍ਯੇਨ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯਾਥ ਭ੍ਰਮਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ, ਦੱਖਣੀ ਅਯਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਪਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਂ ਤੁ ਕਾष੍ਠਾਯਾਂ ਵੈ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ, ਦੱਖਣੀ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਲਣ ਨੂੰ ਜਾਣੋ।
ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਪਚੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦ੍ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤੋ ऽਸੌ ਵਿषੁਵਸ੍ਥੋ ਯਦਾ ਰਵਿਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿषੁਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਜਨੈਸ੍ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਜਾਣੋ।
ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਸ਼ੀਤ੍ਯੇਕਾਧਿਕਾ ਪੁਨਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਿਰ, ਇੱਕ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ षष੍ਠਸ੍ਯ ਉਤ੍ਤਰਾਤੋ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਰਨ੍
ਛੇਵੀਂ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯੋਜਨਾਗ੍ਰਾਤ੍ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਕੋਟਿਰੇਕਾ ਤੁ ਸ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੇ ਦੁਜਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨਾਪੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤਂ ਚਵ ਯੋਜਨਾਨ੍ਯਧਿਕਾਨਿ ਤੁ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਠਵੰਜਾ ਯੋਜਨ ਹੋਰ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਲਂ ਚੈਵ ਤਥਾषਾਢੇ ਤ੍ਵਜਵੀਥ੍ਯੁਦਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ
ਮੂਲ, ਛੇਵਾਂ ਅਤੇ ਅਜਵੀਥੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੀ ਹਨ।
ਕਾष੍ਠਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਯਚ੍ਚ ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇਯਜਨੈਃ ਪੁਨਃ
ਦੋ ਕਾਠਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼ਤਾਧਿਕਾਸ਼੍ਚਨ੍ਯੇ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਯੋਜਨੈਃ
ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੇ ਤਿੰਨਤੀਹ ਯੋਜਨ ਹਨ।
ਕਾष੍ਠਯੋਰ੍ਲੇਖਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰੇ
ਕਾਠਾਂ ਅਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਹੈ।
ਏਕੈਕਮਨ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਯੁਤਾਨ੍ਯੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇਕ ਫਾਸਲਾ ਇਕਹੱਤਰ ਘੱਟ ਹੈ।
ਲੇਖਯੋਃ ਕਾष੍ਠਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਯੋਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਲਕੀਰਾਂ ਤੇ ਕਾਠਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ ਵਾਲੇ ਫਾਸਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚੈਵ ਸਤਤਂ ਤੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਬਾਹਰ ਤੋਂ, ਤੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ।
ਚਰਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚਾਪਿ ਤਾਵਦੇਵ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਅੱਗ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਪ੍ਤਾਦਸ਼ ਸਮਾਸਤਃ
ਕੁੱਲ ਸਤਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹਨ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਯੋਜਨੈਰਧਿਕੈਰ੍ਹਿ ਤੇ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਕਵੀਹ ਯੋਜਨ ਹੋਰ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਕਂਭੋ ਮਣ੍ਡਲਸ੍ਯਾਥ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਸ ਤੁ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਮੰਡਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਤਿਰਛਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਲਾਲਚਕ੍ਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਕੁਲਾਲ ਦਾ ਚੱਕਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹੱਦ 'ਤੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਕृष੍ਟਾਂ ਭੂਮਿਂ ਤੁ ਕਾਲੇਨਾਲ੍ਪੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਰ੍ਦ੍ਧਮृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਹ੍ਨਾ ਤੁ ਚਰਤੇ ਰਵਿਃ
ਸੂਰਜ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇਰਾਂ ਤੇ ਅੱਧ ਮ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।