ਭੂਰ੍ਲੋਕੋ ऽਥ ਭੁਵਰ੍ਲ੍ਲੋਕਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕੋ ऽਥ ਮਹਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ ਭੂਲੋਕ, ਭੁਵਰਲੋਕ, ਸਵਰਲੋਕ ਅਤੇ ਮਹਰਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਵਾਨੇਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਲੋਕਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵ ਯਃ ਪਰਃ
ਇਹੀ ਹੱਦ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਾਰਲੀ ਹੱਦ ਹੈ।
ਆਦਿਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵਪੁਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਿਧਮ੍
ਚੰਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਰੂਪ ਇੰਝ ਹੀ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧੋ ਵਾਪਿ ਕਾਰਣਸ੍ਯਾਵ੍ਯਯਾਤ੍ਮਨਃ
ਚਾਹੇ ਪਾਸੇ, ਉਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਇਹ ਕਾਰਣ ਦੇ ਅਟੱਲ ਸਰੂਪ ਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਧਿਕ੍ਯੇਨ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਹਰ ਇੱਕ ਦਸ ਵਧ ਕੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ।
ਅਣ੍ਡਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਸਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟੋ ਘਨੋਦਧਿਃ
ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਤੋ ਘਨਤੋ ਯਸ੍ਯ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਬਾਹਰ, ਉਸ ਦੀ ਘਣਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਪਾਸੇ ਤੇ ਉਪਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਯੋਗੁਡਨਿਭੋ ਵਾਹ੍ਨਃ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਕृਤਿਃ
ਅੱਗ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਘਨਵਾਤਂ ਤਥਾਕਾਸ਼ੋ ਦਧਾਨਃ ਖਲੁ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਘਣ ਹਵਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਪੱਕਾ ਖੜਾ ਹੈ।
ਮਹਾਸ਼੍ਚ ਸੋ ऽਪ੍ਯਨਨ੍ਤੇਨ ਹ੍ਯਵ੍ਯਕ੍ਤੇਨ ਤੁ ਧਾਰ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਵੀ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਅਪਰਕਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਮ ਕृਤਾਤ੍ਮਾਨਮਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਚ ਯਤ੍
ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ।
ਨੈਕਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵਿਪ੍ਰਕृष੍ਟਮਨਾਵृਤਮ੍
ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਵੱਖਰਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਮਪ੍ਯਵਿਦਿਤਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਮਰ੍ਯਾਦਾਯਾਮਨਨ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਮਹਤ੍
ਇਹ ਅੰਤਹੀਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਹੱਦ ਹੈ।
ਮਹਤੋ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਯਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਵੱਡੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਜੋ ਹੱਦਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ—
ਤੇ ਲੋਕਾ ਇਤ੍ਯਭਿਹਿਤਾ ਜਗਤਸ੍ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਪ੍ਤਸ੍ਕਨ੍ਧਸ੍ਤਥਾ ਵਾਯੋਃ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸੱਤ ਪਰਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵੀ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਪ੍ਰਮਾਣਮੇਤਜ੍ਜਗਤ ਏष ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਃ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ, ਇਹੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਜਗਤਃ ਸਾ ਵੈ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਜੀਬ ਕੁਦਰਤ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।
ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਰ੍ਮਹਾਭਾਗੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਰਪਿ ਨ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਸਿਧਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਇਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਤੁ ਦੇਹਸ੍ਯ ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਅੰਤਹੀਣ ਦਾ ਮਨ-ਰੂਪ ਸਰੀਰ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤ ਏष ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਨੇषੁ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਅੰਤਹੀਣ ਹਰ ਥਾਂ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਦ੍ਮਨਾਭਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਦਮਨਾਭ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪukarਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭੂਮੌ ਰਸਾਤਲੇ ਚੈਵ ਆਕਾਸ਼ੇ ਪਵਨੇ ऽਨਲੇ
ਧਰਤੀ ਤੇ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ—
ਤਥਾ ਤਮਸਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯ ਏष ਏਵ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹੀ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਲੋਕੇਸ਼ ਇਜ੍ਯਤੇ ਬਹੁਧਾ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੈ।
ਆਧਾਰਾਧੇਯਭਾਵੇਨ ਵਿਕਾਰਾਸ੍ਤੇ ऽਵਿਕਾਰਿਣਃ
ਸਹਾਰਾ ਤੇ ਸਹਾਰਿਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਉਸ ਅਟੱਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰਧਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਗਾਸਨ੍ਨਵਿਸ਼ੇषਾਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੋ ऽਨ੍ਯਵਿਸ਼ੇषਣਾਤ੍
ਪਹਿਲੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਹਚਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਵੱਖਰਾ ਪਹਚਾਣ ਹੋਰ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੁਣੋਪਚਯਸਾਰੇਣ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਹੋਣ ਦੀ ਸਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।