ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ ਤੁ ਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ
ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵੀਪੇ ਨਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕ੍ਰੈਞ੍ਚਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਥਮੋ ਗਿਰਿਃ
ਉਸ ਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਕ੍ਰੈਞਚ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਤ੍ਪਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਿਵਾਵृਨ੍ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦਿਵਾਵ੍ਰਨ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਵਿਦਾਤ੍ਪਰਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋ ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਦਵਿਵਿਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪੁੰਡਰੀਕ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਏਤੇ ਰਤ੍ਨਮਯਾਃ ਸਪ੍ਤ ਕ੍ਰੈਞ੍ਚਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਇਹ ਕ੍ਰੈਞਚਦਵੀਪ ਦੇ ਸੱਤ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰੇਣ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਵਿਸ੍ਤृਤਾ ਹਰ੍षਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਹਰ ਇੱਕ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੈਞ੍ਚਸ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲੋ ਦੇਸ਼ੋ ਵਾਮਨਸ੍ਯ ਮਨੋਨੁਗਃ
ਕ੍ਰੈਞਚ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਵਾਮਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉष੍ਣਾਤ੍ਪਰਃ ਪੀਵਰਕਃ ਪੀਵਰਾਦਨ੍ਧਕਾਰਕਃ
ਉਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪੀਵਰਕਾ ਹੈ, ਪੀਵਰਕਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅੰਧਕਾਰਕਾ ਹੈ।
ਮੁਨਿਦੇਸ਼ਾਤ੍ਪਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਵਨਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਡੁੰਡੁਭਿਸਵਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਦ੍ਯਃ ਸਪ੍ਤੈਵ ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍ष ਸ੍ਮृਤਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਖ੍ਯਾਤਿਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾ ਚ ਗਙ੍ਗਾਃ ਸਪ੍ਤਵਿਧਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਖਿਆਤੀ ਅਤੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੱਤ ਰੂਪ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਭਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਾਃ ਸੁਬਹੂਦਕਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ, ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਵृਤਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕ੍ਰੈਞ੍ਚਦ੍ਵੀਪਸਮੇਨ ਤੁ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕ੍ਰੌਂਚਦਵੀਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ।
ਤੇषਾਂ ਨਿਸਰ੍ਗੋਦ੍ਵੀਪਾਨਾਮਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।
ਨਿਸਰ੍ਗੋ ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਤੁ ਸਂਹਾਰੋ ਯਸ਼੍ਚ ਤਾਸੁ ਵੈ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੈਦائش ਤੇ ਮਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਤੁ ਯਥਾਤਥ੍ਯਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਯਥਾਰ੍ਥਵਤ੍
ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਤੇ ਸਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸ ਦਧਿਮਣ੍ਡੋਦਕਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਹ ਦਹੀਂ ਵਰਗੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ।
ਕੁਤ ਏਵ ਚ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਜਰਾਵ੍ਯਾਧਿਭਯਂ ਕੁਤਃ
ਕਿੱਥੋਂ ਅਕਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਰੋਗ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਰਤ੍ਨਾਕਰਾਸ੍ਤਥਾ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨ-ਖਾਣਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।
ਪ੍ਰਾਗਾਯਤਃ ਸ ਸੌਵਰ੍ਣੋ ਹ੍ਯੁਦਯੋ ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਦਯ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਪਰੇਣ ਸੁਮਹਾਞ੍ਜਲਧਾਰੋ ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੁਮਹਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਾਂ ਹਨ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਵਰ੍षਾਕਾਲੇ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵਿਹ
ਉਥੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਮੀਂਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ।
ਰੇਵਤੀ ਦਿਵਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਪਿਤਾਮਹਕृਤੋ ਵਿਧਿਃ
ਰੇਵਤੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਧੀ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਬਣਾਈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਯਾਮਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੂਰ੍ਵਮਿਮਾਃ ਕਿਲ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਪਰੇ ਚਾਂਬਿਕੇਯੋ ਦੁਰ੍ਗਸ਼ੈਲੋ ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅੰਬਿਕੇਯਾ, ਕਿਲਾ-ਪਹਾੜ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਰਬਤ ਹੈ।
ਕੇਸਰੀ ਕੇਸਰਯੁਤੋ ਯਤੋ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਕੇਸਰੀ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਵਾਯੂ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਜਲਧਾਰਸ੍ਯ ਸੁਕੁਮਾਰਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ, ਸੁਕੁਮਾਰਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੁਭਂ ਵਰ੍षਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਮੀਂਹ, ਕੁਸੁਮੋੱਤਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਪਰਿਮਾਣਂ ਤੁ ਹ੍ਰਸ੍ਵਦੀਰ੍ਘਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਟਾਪੂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ, ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕੋ ਨਾਮ ਮਹੋਤ੍ਸੇਧਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯਾ ਮਹਾਨੁਗਾਃ
ਉਸ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਸੀ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ।