ਦੇਸ਼ਸ੍ਯਾਨੁਵਿਧਾਨੇਨ ਕਾਲਸ੍ਯਾਨੁਵਿਧਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਵੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਸੁਵੇषਾਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਰੋਗਾ ਬਲਿਨਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ, ਚੰਗੀ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਾਦਿषੁ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਤਿਕੇषੁ ਵੈ
ਇਹ ਗੱਲ ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਤੋਂ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਪੂਆਂ ਲਈ ਸਮਝੋ।
ਦਿਵ੍ਯੌषਧਿਫਲੋਪੇਤਃ ਸਰ੍ਵੌਂषਧਿਵਨਸ੍ਪਤਿਃ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਦਿਵਿਆ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪੌਦੇ ਦਵਾਈ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਜਂਬੂਵृਕ੍ਸ਼ੇਮ ਸਂਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਦੁਜਨਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਮਧ੍ਯੇ ਜਨਪਦਸ੍ਯ ਹ
ਉਹ ਰੁੱਖ ਉਥੇ, ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਸਮੇਨੈਵ ਵੈਪੁਲ੍ਯਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤੁ
ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਚੌੜਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਆਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਸੇਨ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਂ ਤੁ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ, ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣੋ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵੀਪੇਨੇਕ੍ਸ਼ੁਰਸੋਦਕਃ
ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕਣਕ ਦੇ ਰਸ ਵਰਗੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਰਤ੍ਨਯੋਨਯਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਃ ਸੂਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਃ ਕੁਮੁਦੋ ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਪਹਿਲਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਮੁਦ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਦੂਜਾ ਪਹਾੜ ਉਥੇ ਉੱਤਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਤृਤਿਯਃ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਲਾਹਕ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਤੀਜਾ ਪਹਾੜ ਉਥੇ ਬਲਾਹਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਦ੍ਰੋਣੋ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਵੈ ਸਹੋषਧਿਃ
ਚੌਥਾ ਪਹਾੜ ਡ੍ਰੋਣ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਔਸ਼ਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਰ੍ਵਤਃ ਸੁਮਹੋਦਯਃ
ਕੰਕ ਪੰਜਵਾਂ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ।
षष੍ਠਸ੍ਤੁ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਿषੋ ਮੇਘਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਛੇਵਾਂ ਪਰਬਤ ਮਹਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮਃ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਕੁਦ੍ਮਾਨ੍ਨਾਮ ਭਾष੍ਯਤੇ
ਸੱਤਵਾਂ ਪਰਬਤ ਕਕੁਦਮਾਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮੁਪਾਦਾਯ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯੋ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤਾਨਾਂ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਪੈਵ ਤੁ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਵੈ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੱਭ ਕੁ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
ਬਲਾਹਕਸ੍ਯ ਜੀਮੂਤਂ ਦ੍ਰੋਣਸ੍ਯ ਹਰਿਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਬਲਾਹਕ ਦਾ ਜੀਮੂਤ ਹੈ, ਦ੍ਰੋਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਕੁਦਃ ਸੁਪ੍ਰਦਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤੈਤਾਨਿ ਤੁ ਸਪ੍ਤਧਾ
ਕਕੁਦਾ ਨੂੰ ਸੁਪ੍ਰਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਤ ਪਰਬਤ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਤੁष੍ਟਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਵਿਮੋਚਨੀ
ਜ੍ਯੋਤਿ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤੁਸ਼ਟਾ, ਚੰਦਰ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਵਿਮੋਚਨੀ—
ਤਾਸਾਂ ਸਮੀਪਗਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇष ਸਂਨਿਵੇਸ਼ੋ ਵਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਰ੍ਵਿਪੁਲਸ੍ਕਨ੍ਧਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼ਾਲਮਲੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਡਾਠ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਰਾਚ੍ਛਾਲ੍ਮਲਸ੍ਵੈਵ ਸਮੇ ਨ ਤੁ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਆਪ ਹੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ
ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਸੁਰੋਦਕਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇਨ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਸੁਰੋਦਕਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤੈਵ ਚ ਗਿਰੀਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਣ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਰਬਤ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਣੋ।
ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਹੇਮਪਰ੍ਵਤਃ
ਉਸ ਦਵੀਪ ਦਾ ਪਹਿਲਾ, ਦੂਜਾ ਹੇਮਪਰਬਤ ਹੈ।