ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਨਾਮ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਸੁਖੋਦਯਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾ ਹੈ, ਨਾਰਦ ਦਾ ਸੁਖੋਦਯ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਂ ਵृषਭਸ੍ਯਾਪਿ ਵੈਭ੍ਰਾਜਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਤਥਾ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਾ ਹੈ, ਵੈਭ੍ਰਾਜਾ ਦਾ ਧ੍ਰੁਵ ਹੈ।
ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਰਮਨ੍ਤੇ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਸਹ
ਉਹ ਉਥੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਖਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮਤਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਪ੍ਤਗਙ੍ਗਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੱਤ ਗੰਗਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਤਪ ਦੇ ਧਨ ਹਨ।
ਅਮृਤਾ ਸੁਕृਤਾ ਚੈਵ ਸਪ੍ਤੈਤਾਃ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਾਃ
ਇਹ ਸੱਤ ਦਰਿਆ ਅਮਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਨਦੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਬਹੂਦਕਾ ਹ੍ਯੋਘਵਤ੍ਯੋ ਯਤੋ ਵਰ੍षਤਿ ਵਾਸਵਃ
ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਭਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਮੁਦਂ ਸ਼ੈਸ਼ਿਰਾਃ ਸ਼ਿਵਾਃ
ਉਹ ਠਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸੁਭਾਵਕ, ਸ਼ਾਂਤ, ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਖੁਸ਼, ਠੰਢੇ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਯੁਤਾ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤੇष੍ਵਵਧਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ 'ਚ ਪੱਕੇ ਹਨ।
ਅਵਸਰ੍ਪਿਣੀ ਨ ਤੇष੍ਵਸ੍ਤਿ ਤਥੈਵੋਤ੍ਸਰ੍ਪਿਣੀ ਨ ਚ
ਉਥੇ ਨਾ ਉਤਰਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਨਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਚੱਕਰ।
ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਸਮਃ ਕਾਲਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ਸ੍ਯਾਨੁਵਿਧਾਨੇਨ ਕਾਲਸ੍ਯਾਨੁਵਿਧਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਵੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਸੁਵੇषਾਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਰੋਗਾ ਬਲਿਨਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ, ਚੰਗੀ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਾਦਿषੁ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਤਿਕੇषੁ ਵੈ
ਇਹ ਗੱਲ ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਤੋਂ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਪੂਆਂ ਲਈ ਸਮਝੋ।
ਦਿਵ੍ਯੌषਧਿਫਲੋਪੇਤਃ ਸਰ੍ਵੌਂषਧਿਵਨਸ੍ਪਤਿਃ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਦਿਵਿਆ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪੌਦੇ ਦਵਾਈ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਜਂਬੂਵृਕ੍ਸ਼ੇਮ ਸਂਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਦੁਜਨਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਮਧ੍ਯੇ ਜਨਪਦਸ੍ਯ ਹ
ਉਹ ਰੁੱਖ ਉਥੇ, ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਸਮੇਨੈਵ ਵੈਪੁਲ੍ਯਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤੁ
ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਚੌੜਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਆਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਸੇਨ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਂ ਤੁ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ, ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣੋ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵੀਪੇਨੇਕ੍ਸ਼ੁਰਸੋਦਕਃ
ਸ਼ਾਲਮਲਦਵੀਪ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕਣਕ ਦੇ ਰਸ ਵਰਗੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਰਤ੍ਨਯੋਨਯਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਃ ਸੂਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਃ ਕੁਮੁਦੋ ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਪਹਿਲਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਮੁਦ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਮੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਦੂਜਾ ਪਹਾੜ ਉਥੇ ਉੱਤਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਤृਤਿਯਃ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਲਾਹਕ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਤੀਜਾ ਪਹਾੜ ਉਥੇ ਬਲਾਹਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਦ੍ਰੋਣੋ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਵੈ ਸਹੋषਧਿਃ
ਚੌਥਾ ਪਹਾੜ ਡ੍ਰੋਣ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਔਸ਼ਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਰ੍ਵਤਃ ਸੁਮਹੋਦਯਃ
ਕੰਕ ਪੰਜਵਾਂ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ।
षष੍ਠਸ੍ਤੁ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਿषੋ ਮੇਘਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਛੇਵਾਂ ਪਰਬਤ ਮਹਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮਃ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਕੁਦ੍ਮਾਨ੍ਨਾਮ ਭਾष੍ਯਤੇ
ਸੱਤਵਾਂ ਪਰਬਤ ਕਕੁਦਮਾਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮੁਪਾਦਾਯ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯੋ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤਾਨਾਂ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਪੈਵ ਤੁ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਵੈ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੱਭ ਕੁ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
ਬਲਾਹਕਸ੍ਯ ਜੀਮੂਤਂ ਦ੍ਰੋਣਸ੍ਯ ਹਰਿਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਬਲਾਹਕ ਦਾ ਜੀਮੂਤ ਹੈ, ਦ੍ਰੋਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।