ਪਯੋਦਂ ਤੁ ਸਰੋ ਨੀਲੇ ਸੁਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਵਤ੍
ਪਯੋਦਾ ਝੀਲ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ, ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਾਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰਯੂਰ੍ਮਾਨਸਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਸਫੈਦ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਯੂ ਦਰਿਆ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਨਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਸਰਃ ਕੁਰੁषੁ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਪਦ੍ਮਮੀਨਦ੍ਵਿਜਾਕੁਲਮ੍
ਕੁਰੂ ਖੇਤਰ ਦੀ ਝੀਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਲ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਚਾਪ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪਦ੍ਮਾਮੀਨਦ੍ਵਿਜਾਕੁਲਾਃ
ਇਥੇ ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਯ ਮਾਧ੍ਵੀ ਚ ਦ੍ਵੇ ਨਦ੍ਯੌ ਸਂਬਭੂਵਤੁਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੀਲਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਹਨ।
ਉਦ੍ਭਿਦਾਨ੍ਯੁਦਕਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਹਨ੍ਤਿ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾਃ
ਇਥੇ ਚਸ਼ਮੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਾਯਤਾ ਮਹਾਪਰ੍ਵਾ ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਲਵਣਾਭਸਿ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੱਡੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਲੂਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹਨ।
ਉਦਗ੍ਯਾਤਾ ਉਦੀਚ੍ਯਾਨ੍ਤਾ ਅਵਗਾਢਾ ਮਹੋਦਧਿਮ੍
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਉਠਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਮਾਯਤਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਲਵਣੋਦਧਿਮ
ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਲੂਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਆਯਤਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਸ਼ੈਲਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕੋ ਨਾਮ ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਃ ਪਿਬਤਿ ਤਜ੍ਜਲਮ੍
ਉਥੇ ਸੰਵਰਤਕ ਨਾਂਕਾ ਅੱਗ ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਹਿ ਪਰ੍ਵਤਾ ਲਵਣੋਦਧਿਮ੍
ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਪਹਾੜ ਲੂਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਯਦੇਤਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਸ਼੍ਵੇਤੇ ਕृष੍ਣਸ਼ਸ਼ਾਕृਤਿ
ਚੰਦ 'ਤੇ ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਫੈਦ ਤੇ ਕਾਲੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੀ ਆਕਰਤੀ ਵਾਲਾ,
ਇਹੋਦਿਤਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਥਾਨ੍ਯੇ ऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚੋਦਿਤੇ
ਇਹ ਇਥੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।
ਆਰੋਗ੍ਯਾਯੁਃ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਤਃ ਕਾਮਤੋਰ੍ऽਥਤਃ
ਸਿਹਤ, ਉਮਰ ਤੇ ਮਾਪ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇषਾ ਧਾਰਯਨ੍ਤੀਦਂ ਪृਥ੍ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁਤੇਮਂ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਹਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਾ ਜਨਪਦਾਸ਼੍ਚਿਰਾਨ੍ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨਃ
ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤੈਵ ਮਣਿਭੂषਣਾਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਾਦਿषੁ ਤ੍ਵੇषੁ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਤੁ ਪਞ੍ਚਸੁ
ਪਲਕਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿਚ, ਪੰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਚ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਹਨ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ ਮਹਾ ਬਲਾਨ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਖ੍ਯਾਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਵਰ੍षਂ ਗੋਮੇਦਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ੍ਹਾ ਗੋਮੇਦ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਮਮृਤਸ੍ਯਾਰ੍ਥਮੋषਧ੍ਯੋ ਯਤ੍ਰ ਸਂਭृਤਾਃ
ਉਥੇ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਖੋਜ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਚਲੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਾਰਦਪਰ੍ਵਤੌ
ਉਸ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਪਰਵਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਏ ਸਨ।
ਛਨ੍ਦਮृਤ੍ਯੁਃ ਪੁਰਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਃ ਸਾਦਿਤਃ ਸੁਰੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਚੰਦਮ੍ਰਿਤਯੁ ਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪਞ੍ਚਮਃ ਸੋਮਕੋ ਨਾਮ ਦੇਵੈਰ੍ਯਤ੍ਰਾਮृਤਂ ਪੁਰਾ
ਪੰਜਵਾਂ ਸੋਮਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
षष੍ਟਸ੍ਤੁ ਸੁਮਨਾ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਮਰ੍षਭ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਛੇਵਾਂ ਸੁਮਨਾ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਭ੍ਰਾਜਃ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭ੍ਰਾਜਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਫਾਟਿਕੋ ਮਹਾਨ੍
ਸੱਤਵਾਂ ਵੈਭ੍ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਫੈਦ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਮਤਸ੍ਤੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।