ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪ੍ਰਵਹਾ ਨਦ੍ਯਃ ਸਹ੍ਯ ਪਾਦਾਦ੍ਵਿਨਿਃਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਹਿਆ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਦ੍ਯੋ ऽਭਿਜਾਤਾ ਮਲਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਃ ਸ਼ੀਤਜਲਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਠੰਢੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਲਾਙ੍ਗੂਲਿਨੀ ਵਂਸ਼ਧਰਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਤਨਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਲਾਂਗੂਲੀਨੀ, ਵੰਸ਼ਧਰਾ ਅਤੇ ਮਹੇਂਦਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕृਪਾ ਪਲਾਸ਼ਿਨੀ ਚੈਵ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮਤ੍ਪ੍ਰਭਵਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਪਲਾਸ਼ਿਨੀ ਵੀ ਸ਼ੁਕਤਿਮਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮਾਤਰਃ ਸਰ੍ਵਾ ਜਗਤ੍ਪਾਪਹਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਸ੍ਵਿਮੇ ਕੁਰੁਪਾਞ੍ਚਾਲਾਃ ਸ਼ਾਲ੍ਵਾ ਮਾਦ੍ਰੇਯਜਾਙ੍ਗਲਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰੂ, ਪਾਂਚਾਲ, ਸ਼ਾਲਵ, ਮਾਦਰੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਕੁਸ਼ਲ੍ਯਾਃ ਸੌਸ਼ਲ੍ਯਾਃ ਕੁਨ੍ਤਲਾਃ ਕਾਸ਼ਿਕੋਸ਼ਲਾਃ
ਮਤਸਯ, ਕੁਸ਼ਲ, ਸੌਸ਼ਲ, ਕੁੰਤਲ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ-ਕੋਸ਼ਲ ਹਨ।
ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼੍ਯਾ ਜਨਪਦਾਃ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਸ੍ਤ੍ਤ੍ਰ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੋਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਪਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਯਾਂ ਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੋ ਮਨੋਰਮਃ
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ।
ਰਾਮਪ੍ਰਿਯਾਥ ਸ੍ਵਰ੍ਗੀਯਾ ਵृਕ੍ਸ਼ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ ਥੌषਧੀਃ
ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਰਖਾਂ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪੁਰ੍ਵਰੋਦ੍ਦੇਸ਼ਸ੍ਤੇਨ ਜਜ੍ਞੇ ਮਨੋਰਮਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਬੀ ਇਲਾਕਾ ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅਪਰਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮੁਹ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਪਾਞ੍ਚਲਾਸ਼੍ਚਰ੍ਮਮਣ੍ਡਲਾਃ
ਅਪਰਾਂਤ, ਮੁਹਮ, ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਚਰਮਮੰਡਲ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ।
ਚੀਨਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁषਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਲ੍ਲਵਾ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਾਃ
ਚੀਨ, ਤੁਸ਼ਾਰ, ਪੱਲਵ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ।
ਅਭੀषਾਹਾ ਉਲੂਤਾਸ਼੍ਚ ਕੇਕਯਾ ਦਸ਼ਾਮਾਲਿਕਾਃ
ਅਭੀਸ਼ਾਹ, ਉਲੂਤ, ਕੇਕਯ ਅਤੇ ਦਸ਼ਾਮਾਲਿਕ ਹਨ।
ਕਾਂਵੋਜਾ ਦਰਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਬਰ੍ਬਰਾ ਅਙ੍ਗਲੌਹਿਕਾਃ
ਕਾਂਬੋਜ, ਦਰਦ, ਬਰਬਰ ਅਤੇ ਅੰਗਲੌਹਿਕ ਲੋਕ,
ਲਮਕਾਸ੍ਤਾਲਸ਼ਾਲਾਸ਼੍ਚ ਭੂषਿਕਾ ਈਜਿਕੈਃ ਸਹ
ਲਮਕ, ਤਾਲਸ਼ਾਲ, ਭੂਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਇਜਿਕ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ,
ਤੋਮਰਾ ਹਂਸਭਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਾਸ੍ਤਙ੍ਗਣਾਸ੍ਤਥਾ
ਤੋਮਰ, ਹੰਸਭੰਗ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਤੰਗਣ ਲੋਕ ਵੀ,
ਝਿਲ੍ਲਿਕਾਸ਼੍ਚਾਹੁਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹੂਣਦਰ੍ਵਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਝਿੱਲਿਕ, ਆਹੁਕ ਅਤੇ ਹੂਣ ਦਰਵ ਲੋਕ ਵੀ,
ਤਤਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਵੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮਲਦਾ ਮਲਵਰ੍ਤਿਕਾਃ
ਫਿਰ ਪਲਵੰਗ, ਮਲਦ ਅਤੇ ਮਲਵਰਤਿਕ ਲੋਕ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਪ੍ਰਾਗ੍ਜ੍ਯੋਤਿषਾਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦੇਹਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਲਿਪ੍ਤਕਾਃ
ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼, ਪੁੰਡਰ, ਵਿਦੇਹ ਅਤੇ ਤਾਮਰਲਿਪਤ ਲੋਕ,
ਅਥਾਪਰੇ ਜਨਪਦਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਥਵਾਸਿਨਃ
ਹੁਣ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੱਸਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ,
ਸੇਤੁਕਾ ਮੂषਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ਪਣਾ ਵਨਵਾਸਿਕਾਃ
ਸੇਤੁਕ, ਮੂਸ਼ਿਕ, ਕਸ਼ਪਣ ਅਤੇ ਵਨਵਾਸੀ ਲੋਕ,
ਆਭੀਰਾਸ਼੍ਚ ਸਹੈषੀਕਾ ਆਟਵ੍ਯਾ ਸਾਰਵਾਸ੍ਤਥਾ
ਆਭੀਰ, ਐਸ਼ਿਕ, ਆਟਵ ਅਤੇ ਸਾਰਵ ਲੋਕ ਵੀ,
ਪੌਰਿਕਾ ਮੌਲਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਮਕਾ ਭੋਗਵਰ੍ਦ੍ਧਿਨਾਃ
ਪੌਰਿਕ, ਮੌਲਿਕ, ਸ਼ਮਕ ਅਤੇ ਭੋਗਵਰਧਿਨ ਲੋਕ,
ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਦੇਸ਼ਾ ਅਪਰਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਦੱਖਣ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ,
ਪੌਲੇਯਾਸ਼੍ਚ ਕਿਰਾਤਾਸ਼੍ਚ ਰੂਪਕਾਸ੍ਤਾਪਕੈਃ ਸਹ
ਪੌਲੇਯ, ਕਿਰਾਤ, ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਤਾਪਕ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ,
ਨਾਸਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਯੇ ਚੈਵਾਨ੍ਤਰਨਰ੍ਮਦਾਃ
ਨਾਸਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜੋ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਕਚ੍ਛਿਪਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਆਨਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚਰ੍ਬੁਦੈਃ ਸਹ
ਕੱਛਿਪ, ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਆਨਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬੁਦ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ,
ਮਲਦਾਸ਼੍ਚ ਕਰੂਥਾਸ਼੍ਚ ਮੇਕਲਾਸ਼੍ਚੈਤ੍ਕਲੈਃ ਸਹ
ਮਲਦ, ਕਰੂਥ, ਮੇਕਲ ਅਤੇ ਕੈਤਕਲ ਲੋਕ ਵੀ,
ਤੋਸ਼ਲਾਃ ਕੋਸ਼ਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰੈਪੁਰਾ ਵੈਦਿਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ
ਤੋਸ਼ਲ, ਕੋਸ਼ਲ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਲੋਕ,