ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਾਰਾਯਣੌ ਵਾਣੀਧਾਤਾਰੌ ਗਿਰਿਜਾਸ਼ਿਵੌ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਵਾਣੀ ਤੇ ਧਾਤਾ, ਗਿਰਿਜਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ,
ਆਧਾਰਾਧੇਯਨਾਮਾਨੌ ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ੌ ਤਥੈਵ ਚ
ਜੋ ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਧੇਯਾ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿ ਯਦ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ऽਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਵੀ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਦੁੰਦਵਾਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਉਤ੍ਤੀਰ੍ਮਮਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਕਾਮਾਕ੍ਸ਼ੀਨਾਮਕਂ ਵਿਦੁਃ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਜੋਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਥਂ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯਃ ਪੁਮਾਨਿਹ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ 'ਚ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਟਿਕ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਅਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਾ ਸਮਤ੍ਰਂ ਵਾ ਕਾਮਾਕ੍ਸ਼ੀਮਰ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਯੇ
ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਮੰਤਰ ਦੇ, ਜਿਹੜੇ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਂ ਯਜਨ੍ਤਿ ਯੇ
ਫਿਰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸਿਤਾਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਕਦਲੀਫਲਪਾਯਸਰੂਪਕਮ੍
ਚਿੱਟਾ ਸ਼ਹਦ, ਘੀ, ਕੇਲੇ ਦਾ ਫਲ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਚੌਲ ਦੇ ਭੋਗ ਨਾਲ—
ਯੋਨਾਰ੍ਚਯਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ऽਪਿ ਸ ਦੇਵੀਸ਼ਾਪਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯੋਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਤੁ ਮਹਾਦੇਵੀਂ ਮਙ੍ਗਲਾਚਾਰਸਂਯੁਤਃ
ਪਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਸ਼ੁਭ ਆਚਰਨ ਨਾਲ, ਮਹਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਗੁਰੁਸ੍ਤ੍ਰਿਵਾਰਮਾਚਾਰਂ ਕਥਯੇਤ੍ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵ
ਗੁਰੂ, ਘਟ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਆਚਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਮਝਾਏ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਾਰਾਯਣੌ ਵਾਣੀਧਾਤਾਰੌ ਗਿਰਿਜਾਸ਼ਿਵੌ
ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ, ਵਾਣੀ-ਧਾਤਾ, ਗਿਰਿਜਾ-ਸ਼ਿਵ—
ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਮਾਸੇਨ ਘਟੋਦ੍ਭਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘਟ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਾਵਦਵਧਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਮਤਿਮਾਨ੍ਭਵੇਤ੍
ਇਹੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਗੁਰੂਕ੍ਤਕ੍ਰਮਯੋਗਤਃ
ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਛਿੜਕ ਕੇ—
ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਦृਢਮਾਬਧ੍ਯ ਪਦ੍ਮਾਸਨਮਨਨ੍ਯਧੀਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਦਮ ਆਸਨ 'ਚ ਪੱਕਾ ਬੈਠ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ—
ਦ੍ਵਿਰੁਕ੍ਤਬਾਲਬੀਜਾਨਿ ਮਧ੍ਯਾਦ੍ਯਙ੍ਗੁਲਿषੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਹ ਬਾਲਾ ਦੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮੱਝਲੇ ਉਂਗਲਾਂ 'ਚ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖੇ।
ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਾਕਾਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਆਪਣੇ ਮੰਤਰ-ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਦੀ ਘੇਰ ਬਣਾਵੇ, ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੋਵੇ।
ਵ੍ਯਾਪ ਕਨ੍ਯਾਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵ੍ਯਾਪਯਨ੍ਵਾਗ੍ਭਵਾਦਿਭਿਃ
ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਵਾਗਭਵ ਆਦਿ ਬੀਜ-ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇ।
ਨਾਭੌ ਹृਦਿ ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਬਾਲਾਬੀਜਾਨ੍ਯਥ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਫਿਰ ਬਾਲਾ ਦੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ ਨਾਭੀ, ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਭਰੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੇ।
ਬਾਲਾਬੀਜਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਦ੍ਵਿਰਾਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਥ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਉਹੀ ਬਾਲਾ ਦੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਦੁਹਰਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਰੱਖੇ।
ਨਾਭ੍ਯਾਦਾਵਥ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਨ੍ਯਸੇਦਥ ਪਦਦ੍ਵਯੇ
ਨਾਭੀ ਆਦਿ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੋ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ ਰੱਖੇ।
ਨਵਾਸਨਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਤਥੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਆਸਨ ਰੱਖੋ।
ਵਿਦ੍ਯਾਸਨਂ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਸਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।
ਵਾਯੁਮਾਪੂਰ੍ਯ ਹੁਂ ਹੁਂ ਹੁਂ ਤ੍ਵਿਤਿ ਪ੍ਰਾਬੀਧ੍ਯ ਕੁਣ੍ਡਲੀਮ੍ ਵਾਰਾਹੀ ਚ ਤਥੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣੀ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾ ਚੈਵ ਸਪ੍ਤਮੀ
ਹਵਾ ਭਰ ਕੇ 'ਹੁੰ ਹੁੰ ਹੁੰ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਨੂੰ ਜਗਾਓ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਰਾਹੀ, ਇੰਦਰਾਣੀ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਸਪਤਮੀ ਦਾ ਵੀ ਉਚਾਰ ਕਰੋ।
ਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਸ੍ਤਂ ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਚ ਮੁਦ੍ਰਾਦੇਵੀਰ੍ਨ੍ਯਸੇਦष੍ਟਾਵੇष੍ਵੇਵ ਦ੍ਵੇ ਚ ਤੇ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਅੱਠ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਦੋ ਹੋਰ ਮੂਦਰਾਵਾਂ।
ਸਮਸ੍ਤਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਦੋਰ੍ਮੂਲਮਧ੍ਯਾਗ੍ਰੇषੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਰਾਵਿਣੀ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਕਰ੍षਣੀ ਤਥਾ
ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਨੀਵਾਂ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੱਗੇ, ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ; ਪਿੱਠ ਤੇ ਸਰਵਵਿਦਰਾਵਿਨੀ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਵਾਰਥਾਕਰਸ਼ਣੀ।
ਹृਦਯਾਦੌ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਙ੍ਕੁਮਂ ਨ੍ਯਾਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਮਹਾਙ੍ਕੁਸ਼ੀ ਚ ਸਰ੍ਵਾਦ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਦ੍ਯਾ ਖੇਚਰੀ ਤਥਾ
ਦਿਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਕੁੰਗੂਮ ਦੀ ਨਿਆਸ ਕਰੋ; ਮਹਾਂਅੰਕੁਸ਼ੀ, ਸਰਵਾਦਿਆ ਅਤੇ ਖੇਚਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਤ ਕਰੋ।
ਆਦ੍ਯਬੀਜਦ੍ਵਯਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਬੀਜਂ ਨ੍ਯਸੇਦਿਤਿ ਯੋਨਿਮੁਦ੍ਰੇਤਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਦੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਰੱਖੋ, ਫਿਰ ਆਖਰੀ ਬੀਜ ਅੱਖਰ; ਇਹ ਯੋਨੀ ਮੂਦਰਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਚਕਰੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਵਰ੍ਗਾष੍ਟਕਂ ਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮੂਲੇ ਨਾਭੌ ਹृਦਯਕਣ੍ਠਯੋਃ ਤਤਃ ਕਲਾਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍षੋਡਸ਼ਕਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਅੱਠ ਵਰਗ ਮੂਲ, ਨਾਭੀ, ਦਿਲ ਤੇ ਗਲੇ ਤੇ ਨਿਯਤ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੋਲਾਂ ਨਿਤ ਕਲਾਵਾਂ।