ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਿਣ੍ਯਾਖ੍ਯਾਮੁਦ੍ਰਾਂ ਤੁ ਕਥਯਾਮ੍ਯਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੁਣੁ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਕਸ਼ੋਭਣੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਵਿਵਰਨਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਤਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਮਧ੍ਯਮੋਪਰ੍ਯਨਾਮਿਕੇ
ਇੰਗਲਾ ਉਂਗਲ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧਾ ਕਰਕੇ, ਮੱਧਮਾ ਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਉਪਰ ਰੱਖੋ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਦਰ੍ਪਾਰੇ ਮੁਦ੍ਰਾ ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਣੀ ਤਥਾ
ਇਹ ਮੁਦਰਾ ਵਿਂਧ੍ਯਦਰਪਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਨੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਯਮਾਕਰ੍षਿਣੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਕਰ੍षਣੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਇਹ ਆਕਰਸ਼ਣੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਹੈ।
ਪਰਿਵਰ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਮਧ੍ਯਮੇ ਤਦਧੋਗਤੇ
ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਚਲੀ ਉਂਗਲ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਮਿਕੇ ਤੁ ਸਰਲੇ ਤਦ੍ਬਹਿਸ੍ਤਰ੍ਜਨੀਦ੍ਵਯਮ੍
ਅਨਾਮਿਕ ਉਂਗਲ ਸਿੱਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲਾਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਦ੍ਰੈषੋਨ੍ਮਾਦਿਨੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਵਾਤਾਪਿਤਾਪਨ
ਇਹ ਮੂਦਰਾ 'ਉਨਮਾਦਿਨੀ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤ ਤੇ ਪਿੱਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਰ੍ਜਨ੍ਯਾਵਪਿ ਤੇਨੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲਾਂ ਵੀ ਉਸੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਯਂ ਮਹਾਙ੍ਕੁਸ਼ਾ ਮੁਦ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਾਧਿਕਾ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਅੰਕੁਸ਼ ਮੂਦਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੈ।
ਤਰ੍ਜਨੀਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੋਰ੍ਧ੍ਵਮਪਿ ਮਧ੍ਯਮੇ
ਦੋਵੇਂ ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਿਚਲੀ ਉਂਗਲ ਉੱਪਰ ਉਠਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਯੋਗਿਨੀਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੀ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਰ੍ਜਨ੍ਯਙ੍ਗੁष੍ਠਯੁਗਲਂ ਯੁਗਪਦ੍ਯੋਜਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਤਰਜਨੀ ਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਜੋੜੀ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੀਜਮੁਦ੍ਰੇਯਮਾਚਿਰਾਤ੍ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨੀ
ਇਹ ਬੀਜ ਮੂਦਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸਿਧੀਆਂ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਮਿਕਾਮਧ੍ਯਗਤੇ ਤਥੈਵ ਹਿ ਕਨਿष੍ਟਿਕੇ
ਅਨਾਮਿਕ ਉਂਗਲ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ।
ਏषਾ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮਾ ਮੁਦ੍ਰਾ ਯੋਨਿਮੁਦ੍ਰੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਿਤਾ
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਮੂਦਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਨੀ ਮੂਦਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾਕਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਯਥਾਨੁਕ੍ਰਮਯੋਗਤਃ
ਇਹ ਮੂਦਰਾ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ, ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਯਾਦृਸ਼ੀ ਤਾਂ ਨਿਵੇਦਯ
ਸ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜੋ ਦীক্ষਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਤਥਾ ਪੁਸਾਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਮਹੇ ऽਤ੍ਰ ਤਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਦীক্ষਾ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।
ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਚ੍ਛਿष੍ਯਤਨੁਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਦੀਕ੍ਸ਼ੇਯਮੀਰਿਤਾ
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹੇ; ਇਹ ਸਪਰਸ਼ ਦীক্ষਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਦृਗ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਸੇਯਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖੇ; ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦীক্ষਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਦ੍ਯਃ ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਸ਼ਾਮ੍ਭਵੀ ਮਤਾ
ਗਿਆਨ ਤੁਰੰਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦীক্ষਾ ਸ਼ਾਂਭਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ऽਪਿ ਤਦ੍ਰੂਪਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਵੀ ਉਹੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੂष੍ਣੀਂ ਸਂਕਲ੍ਪਯੇਚ੍ਛਿष੍ਯਂ ਸਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਮਾਨਸੀ ਮਤਾ
ਉਸਤਾਦ ਚੁੱਪਚਾਪ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚੇ; ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਦਿਖਿਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਦੌ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਰਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਰਸਮੀ ਦਿਖਿਆ ਕਰੇ; ਇਸ ਦੀ ਰੀਤ ਅੱਗੇ ਦੱਸਾਂਗੇ।
ਜਿਹ੍ਵਾਸ੍ਯਮਲਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਜਿਹਵਾ ਤੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਸੁਚਤਾ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾ ਲਵੇ।
ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਨਿਵਸਞ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ਮੌਨੀ ਚ ਨਿਯਤਾਸ਼ਨਃ
ਇਕੱਲਾ ਰਹੇ, ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖੇ।
ਦੇਵੀਸੂਕ੍ਤੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਯਾਸਂ ਸਮਾਤृਕਮ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ ਸੂਕਤ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਸਥਾਪਨ ਕਰੇ।
ਆਵਾਹਨਾ ਸਨੇ ਪਾਦ੍ਯਮਰ੍ਧ੍ਯਮਾਚਮਨਂ ਤਥਾ
ਆਵਾਹਨ, ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ।
ਧੂਪਦੀਪੌ ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਚ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਵਾ, ਪਾਨ ਅਤੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਥ ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਵਿਦ੍ਯਯਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾਏ।