ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੂਜਾਂ ਪੁਨਰ੍ਯੋਗ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਯੋਗਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕਾਮੋ ਦੇਵਤਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੋਰ੍ऽਚਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਨਿਰ੍ਭਰਃ
ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਾਮੇਵ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਮਨੁਂ ਜਪਨ੍
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤਰ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾ ਸਂਨਿਹਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਕਥਯੇਤ ਸਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾਨੁਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਿਛੇ ਪਿਛੇ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਵਤ੍ਸਂ ਗੌਰਿਵ ਯਂ ਗੌਰੀ ਧਾਵਨ੍ਤਮਨੁਧਾਵਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਗੌਰੀ ਆਪਣੀ ਵੱਛ ਨੂੰ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵਤਾਯਾਂ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸਦਾ ਤਦ੍ਗਤਮਾਨਸਃ
ਮਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰੱਖੋ।
ਅਨਨ੍ਯਸ਼ਰਣੋ ਗੌਰੀਂ ਦृਢਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ।
ਵਰਿਵਸ੍ਯਾਤਤ੍ਪਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾ ਏਵ ਸ਼ਰਣਾਗਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗੇ ਰਹੋ; ਇਹੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਨਾਗਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸੁਧਿਯਾ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿषਾਦਖੇਦੌ ਨ ਭਜੇਤ੍ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਃ
ਇਸ ਸਵਭਾਵ ਨੂੰ ਸਾਫ ਅਕਲ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿष੍ਯਤੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋ ਗੋਪ੍ਤृਤ੍ਵਵਰਣਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਯਕੀਨ ਕਿ 'ਉਹ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗੀ'—ਇਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਖਵਾਲਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ।
ਨ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਸਦृਸ਼ਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤ੍ਯੋਸ੍ਤੁ ਸਾਧਨਮ੍
ਸਚਮੁਚ, ਭੋਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋਪਾਸਨਂ ਸ਼ੌਚਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਾਤ੍ਮਵਿਨਿਗ੍ਰਹਃ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਢੁਕਾਈ ਅਤੇ ਆਪੇ 'ਤੇ ਕਾਬੂ—
ਅਸਕ੍ਤਿਰਨਭਿष੍ਵਙ੍ਗਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਗृਹਾਦਿषੁ
ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਘਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਸਕਤੀ ਅਤੇ ਲਗਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ—
ਮਯਿ ਚਾਨਨ੍ਯਭਾਵੇਨ ਭਕ੍ਤਿਖ੍ਯਭਿਚਾਰਿਣੀ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਕਾਗਰ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵ ਨਹੀਂ—
ਏਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਜ੍ਞਾਨਸਾਧਨਾਨਿ ਸਮਭ੍ਯਸੇਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਵੈਰਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਯਃ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿष੍ਯੋ ऽਪਿ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਰਹਸ੍ਯਾਮ੍ਨਾਯਦੇਸ਼ਿਕਃ
ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਗੁਪਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਭਿਰ੍ਵਿਰਚਿਤਾਭਿਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਸਂਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰਿਵृਤ੍ਯ ਕਰੌ ਸ੍ਪष੍ਟਮਙ੍ਗੁष੍ਠੌ ਕਾਰਯੇਤ੍ਸਮੌ
ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਕੇ, ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਮਿਲਾਓ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਿਣ੍ਯਾਖ੍ਯਾਮੁਦ੍ਰਾਂ ਤੁ ਕਥਯਾਮ੍ਯਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੁਣੁ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਕਸ਼ੋਭਣੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਵਿਵਰਨਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਤਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਮਧ੍ਯਮੋਪਰ੍ਯਨਾਮਿਕੇ
ਇੰਗਲਾ ਉਂਗਲ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧਾ ਕਰਕੇ, ਮੱਧਮਾ ਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਉਪਰ ਰੱਖੋ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਦਰ੍ਪਾਰੇ ਮੁਦ੍ਰਾ ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਣੀ ਤਥਾ
ਇਹ ਮੁਦਰਾ ਵਿਂਧ੍ਯਦਰਪਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਨੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਯਮਾਕਰ੍षਿਣੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਕਰ੍षਣੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਇਹ ਆਕਰਸ਼ਣੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਹੈ।
ਪਰਿਵਰ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਮਧ੍ਯਮੇ ਤਦਧੋਗਤੇ
ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਚਲੀ ਉਂਗਲ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਮਿਕੇ ਤੁ ਸਰਲੇ ਤਦ੍ਬਹਿਸ੍ਤਰ੍ਜਨੀਦ੍ਵਯਮ੍
ਅਨਾਮਿਕ ਉਂਗਲ ਸਿੱਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲਾਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਦ੍ਰੈषੋਨ੍ਮਾਦਿਨੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਵਾਤਾਪਿਤਾਪਨ
ਇਹ ਮੂਦਰਾ 'ਉਨਮਾਦਿਨੀ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤ ਤੇ ਪਿੱਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਰ੍ਜਨ੍ਯਾਵਪਿ ਤੇਨੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲਾਂ ਵੀ ਉਸੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਯਂ ਮਹਾਙ੍ਕੁਸ਼ਾ ਮੁਦ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਾਧਿਕਾ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਅੰਕੁਸ਼ ਮੂਦਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੈ।
ਤਰ੍ਜਨੀਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੋਰ੍ਧ੍ਵਮਪਿ ਮਧ੍ਯਮੇ
ਦੋਵੇਂ ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਿਚਲੀ ਉਂਗਲ ਉੱਪਰ ਉਠਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।