ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵੈ ਸ਼ृਙ੍ਗਵਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯੁਤ੍ਤਰੇਣ ਚ
ਉਹ ਥਾਂ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ।
ਮਹਾਬਲਾਃ ਸੁਤੇਜਸ੍ਕਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਮਾਨਵਾਃ
ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਕਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤੇ ਮਹੌਜਸਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਰ੍षੇ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਲਕੁਚਃ षਡ੍ਰਸਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਲਕੂਚ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਸਵਾਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ृਙ੍ਗਵਤਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਣ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾਨਿ ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਚ
ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਉੱਚੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਚੋਟੀਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯਂ ਚੈਕਂ ਭਵਨੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਚੋਟੀ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੁਰਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਵਰ੍षਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਕੁਰੁ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਫਲੇष੍ਵਾਭਰਣਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗਹਣੇ ਉਗਦੇ ਹਨ।
ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸੋ ਪੇਤਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤਿ ਮਧੂਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਥੇ ਸੁਗੰਧ, ਰੰਗ ਤੇ ਸਵਾਦ ਵਾਲਾ ਵਧੀਆ ਮਧੂ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ षਡ੍ਰਸਂ ਹ੍ਯਮृਤੋਪਮਮ੍
ਉਥੇ ਸਦਾ ਛੇ ਸਵਾਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਦੁੱਧ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸੁਖਸਂਪਨ੍ਨਾ ਨ੍ਨਿष੍ਪਙ੍ਕਾ ਨੀਰਜਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਚਿਕੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਭਿਜਨਸਂਪਨ੍ਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਸ੍ਥਿਰਯੌਵਨਾਃ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚੰਗੀ ਜਾਤ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੀਰਿਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਹ੍ਯਮृਤੋ ਪਮਮ੍
ਉਹ ਲੋਕ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਂ ਸ਼ੀਲਂ ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਤਾ ਚੈਵ ਤਤ੍ਸਮਾ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਉ, ਰੂਪ ਤੇ ਪਿਆਰ ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਮਯਾ ਹ੍ਯਸ਼ੋਕਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਖਨਿषੇਵਿਣਃ
ਉਹ ਰੋਗ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ ਤੇ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾ ਨ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਨਿषੇਵਿਣਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦੇ।
ਦृष੍ਟਃ ਪਰਮਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੈਰ੍ਭੂਯਃ ਕਿਂ ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਵਃ
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੈਤੇ ਮਨਵਃ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੇ ऽਭਵਨ੍ਪੁਨਃ
ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਫਿਰ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਬਣੇ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤਵਚਸ੍ਤੇषਾਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰੋਮਹਰ੍षਣਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।
ਇਦਂ ਤੁ ਮਧ੍ਯਮਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲੋਦਯਮ੍
ਹੁਣ ਇਹ ਮੱਧਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਵੇਂ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षਂ ਤਦ੍ਭਾਰਤਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰੇਯਂ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਜਾ
ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰੁਕ੍ਤਵਚਨਾਚ੍ਚੈਵਂ ਵਰ੍षਂ ਤਦ੍ਭਾਰਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਖਲ੍ਵਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭੂਮੌ ਕਰ੍ਮ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਾਨਵਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਨਿਯਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਤਰਿਤਾ ਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤੇ ਤ੍ਵਗਮ੍ਯਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹੋਏ ਸਮਝੋ, ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ।
ਨਾਗਦ੍ਵੀਪਸ੍ਤਥਾ ਸੌਮ੍ਯੋ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਵਥ ਵਾਰੁਣਃ
ਨਾਗਦਵੀਪ, ਸੌਮਯ, ਗਾਂਧਰਵ ਤੇ ਵਾਰੁਣ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇ ਤੁ ਦ੍ਵੀਪੋ ऽਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਾਤ੍
ਇਹ ਟਾਪੂ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਲੰਮਾ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਗੁਤ੍ਤਰਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਮਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਵੈਵ ਤੁ
ਇਸ ਦੀ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਚੌੜਾਈ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਕਿਰਾਤਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਯਵਨਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਾਤ ਹਨ, ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਯਵਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਜ੍ਯਾਯੁਧਵਣਿਜ੍ਯਾਭਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਪੂਜਾ, ਯੁੱਧ ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਤੁ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਹਰ ਵਰਗ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।