ਦ੍ਵਯੋਃ ਪਞ੍ਚਮੁਖਤ੍ਵੇਨ ਭੇਦਂ ਨ ਵਿਵਿਦੁਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਪੰਜ-ਮੁਖਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਸਂਵਦਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, ਸ਼ਿਵ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਭਯੋਰਪਿ ਸਂਵਾਦਸ੍ਤ੍ਵਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤ੍ਯਜਾਯਤ
ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ: 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ।'
ਤ੍ਵਂ ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰੌ ਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਤੁਰੁਭੌ ਯੁਵਾਮ੍
ਤੂੰ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਨ੍ਮਹਾਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਤਂਭਰੂਪੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਸਤੰਭ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਿਰਸਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਮਭੂਤ੍ਪੁਰਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਉਭਰ ਆਇਆ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਮੈਕ੍ਸ਼ਥ ਭੂਯਸ੍ਤਮਵਮਤ੍ਯ ਵਚੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਪਰ ਵੇਖਿਆ, ਨਮ ਸਕੇ, ਤੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਵਿष੍ਣੁਮੇਵਂ ਤਦਾਲੋਕ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧੇਨੈਵ ਵਿਕਾਰਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਹਾਹੇਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ऽਪਿ ਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਲਾਯਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ 'ਹਾਏ!' ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੋਏ ਤੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਭੂਯੋਭੂਯੋ ਧੁਨੋਤਿ ਸ੍ਮ ਤਥਾਪਿ ਨ ਮੁਮੋਚ ਤਮ੍
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਨਦੀਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾਏ।
ਚਿਰੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਕਾਞ੍ਚੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੂਰ੍ਵਮੋषਿਤਾਮ੍
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਾਂਚੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਪਞ੍ਚਤੀਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਭੂਲਕ੍ਸ਼ਣਾਙ੍ਕਿਤੇ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕਾਞ੍ਚੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਨਿਵਾਸੇਨ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਰਯਤਾਸ਼ਯਃ
ਕਾਂਚੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਸੇਵਿਤੁਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ।
ਆਦਿਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪਦਧ੍ਯਾਨਮਾਤਤਾਨ ਯਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਿ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਫੈਲਾਇਆ।
ਤਥਾਨ੍ਤਰ੍ਵਾਯੁਰੋਧੇਨ ਨ ਚਚਾਲਾ ਚਲੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ, ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਇਆ।
ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨੈਵ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਾ ਨ ਸਿਦ੍ਧਃ ਕਪਿਲੋ ऽਪਿ ਵਾ
ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਨਾ ਹੀ ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਯਾ ਸਮਾਧਿਨਿष੍ਠਾਯਾਂ ਨ ਸਮਰ੍ਥਾਃ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਜਦ ਉਹ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਅਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵਾਚਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਾਙ੍ਮਯੀ
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਮਦ੍ਰੂਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਦੇਹਃ ਸੇਯਂ ਲੋਕਵਿਡਮ੍ਬਨਾ
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ? ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਸਿਂਹਾਸਨੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ, ਰਾਣੀ ਉਥੇ ਲੁਕ ਗਈ।
ਵਿਨੀਯ ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਸ਼ੇषਂ ਸ਼੍ਰੀਧ੍ਯਾਨੈਕਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ, ਮਹਾਂਮਾਈ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਤਾ ਲਈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਧੂਨੁਤੇ ਸ੍ਮ ਕਰਲਗ੍ਨਂ ਕਪਾਲਕਮ੍
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਹੋਈ ਖੋਪੜੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨਃ ਕਿਮੇष ਮਾਯਾ ਵਾ ਮਾਨਸਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰੇਵ ਵਾ
ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਾਇਆ, ਜਾਂ ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਹੀ ਹੈ?
ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਨਿਗृਹ੍ਯਾਥ ਸ਼ੋਕਂ ਧੀਰਾਗ੍ਰਣੀਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਦਬਾ ਕੇ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ
ਨਿਗृਹੀਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਃ ਸਮਾਧਿਸ੍ਥੋ ऽਭਵਤ੍ਪੁਨਃ
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮੁੜ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਲਂ ਸਮਾਧਿਨਾ ਸ਼ਮ੍ਭੋ ਨਿਮਜ੍ਜਾਤ੍ਰ ਸਰੋਵਰੇ
ਹਣੇ ਸਮਾਧੀ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਹੁਣ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾ।
ਇਯਂ ਚ ਮਾਯਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਵਾ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾਥ ਵਾ
ਇਹ ਵੀ ਮਾਇਆ ਜਾਂ ਸੁਪਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਦੇਵ੍ਯਾ ਯਾਮਾਤੀਤਮਿਦਂ ਦਿਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾ ਦੇਵੀ ਨੇ, ਗੁਜ਼ਰੇ ਹੋਏ ਦਿਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ।