ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵषਾਮਨ੍ਤਰਾਲਸ੍ਯ ਪੂਰਕਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਥਾਂ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਲੇ ਮਰੁਤ੍ਸਮਾਨਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਥਿਰਤ੍ਵੇ ਹਿਮਵਾਨਿਵ
ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਠੀਕ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗਾ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਕਰੋ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ ਗ੍ਰਾਮਪਲ੍ਲੀਪੁਰਾਦਿषੁ
ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ, ਪੱਲੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਚ੍ਚਾਟਕੋ ਮੋਹਕਸ਼੍ਚ ਮਾਰਕੋ ਦੁष੍ਟਚੇਤਸਾਮ੍
ਉਹ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮੋਹ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸੁ ਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਨਿਰੂਢਿਮਭਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਅਠਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਮਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯਾਵਿਦਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਕੁਮ੍ਭਜ
ਕੁੰਭਜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਞ੍ਜਾਨਾਤਿ ਨਿਖਿਲਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤ੍ਵਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰਵਜਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕੋਪਾਗ੍ਨੇਰ੍ਵਿषਯਤਾਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨਾਲਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੀ
ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਵਿਸ਼੍ਰਸ੍ਤਰਸ਼ਨਾਬਨ੍ਧਾ ਗਲਤ੍ਕੁਣ੍ਡਲਸਞ੍ਚਯਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਢੀਲੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ ਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵੀ ਲੁੜਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਰਾਗਤਰਲਵ੍ਯਾਪਾਰਨਯਨਾਞ੍ਚਲਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਚੰਚਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਊਰੁਸ੍ਤਮ੍ਭੇਨ ਨਿष੍ਪਨ੍ਦਾ ਨਮਿਤਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਲਜ੍ਜਯਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੰਗਾਂ ਕਠੋਰ ਹੋ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਮੂੰਹ ਲੱਜਾ ਵਿਚ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਮਾਕਾਰਮਿਵ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਾਨਸਜਨ੍ਮਨਾ
ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਇਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁਕੀ ਹੈ।
ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾ ਇਵਾਨਙ੍ਗਸ਼ਰਪਾਵਕਵृष੍ਟਿਭਿਃ
ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਝਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਸਿਚ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ਼੍ਰਮਜਲੈਃ ਸ਼ੁਚ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਲਜ੍ਜਯਾ
ਉਹ ਪਸੀਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੋਕਾਦ੍ਭਯਂ ਬਨ੍ਧੁਭਯਂ ਪਰਲੋਕਭਯੇ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਵੀ ਡਰ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਂ ਤਂ ਧਾਵਨ੍ਤਿ ਮृਗੀਦृਸ਼ਃ
ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਹਿਰਣ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵਦ੍ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤਸ੍ਯ ਸੁਭ੍ਰੁਵਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਵੀ ਭਟਕਦੇ ਹਨ।
ਤਂ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਮਪਿ ਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ
ਉਹਦੇ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯਾਸਾਂ ਤੁ ਵਰਾਕੀਣਾਂ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਤਪੋਧਨ
ਪਰ ਉਹ ਹੋਰ ਬੇਚਾਰੇਆਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ?
ਤਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਘੋषਣਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਦਾ ਦ੍ਯੁਸਦ੍ਦ੍ਰੁਮਾਯਤੇ
ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਜਿਕਰ ਸਦਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਇੱਛਾ-ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਗੁਣਾ ਏਵ ਘੋਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਕਵਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ
ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਚੇ ਕਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਦੇਵੀਂ ਤਾਸ੍ਤਾਃ ਸਿਦ੍ਧੀਰ੍ਭਞ੍ਜਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਹਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਸ੍ਤੁ ਮੂਲਕੇ
ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੀਭਾਲਨੀਯੇ ऽਹਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਆਬਾਲਾਨ੍ਤਜ੍ਵਲਚ੍ਛਿਖਃ
ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕਦੇ ਸਿਰੇ ਤੱਕ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੀਭਾਲਨੀਯਸ੍ਤਾਰ੍ਤੀਯਖਣ੍ਡੋ ਦੁਰਿਤਖਣ੍ਡਕਃ
ਤੀਜਾ ਭਾਗ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਤਸਂਧ੍ਯਕਰੋਚਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਸ਼ੀਕਰਣਕਰ੍ਮਣਿ
ਲਾਲ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਚਮਕ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੀਲਾ ਚ ਮੂਕੀਕਰਣੇ ਪੀਤਾ ਸ੍ਤਂਭਨਕਰ੍ਮਣਿ
ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਮੂਕ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਰੋਕਣ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਨਲਾਭੇ ਸੁਵਰ੍ਣਾਭਾ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ ਲਲਿਤਾਂਬਿਕਾ
ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਲਲਿਤਾਂਬਿਕਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਪੁਞ੍ਜਂ ਤੇ ਸ੍ਯੁਃ ਸਂਸਿਦ੍ਧਸਿਦ੍ਧਯਃ
ਜੋ ਮਹਾ ਸਮੂਹ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰੇਵੈषਾ ਨਾਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤੁ ਕਦਾਚਨ
ਇਹ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।