ਮੁਹੁਃ ਪ੍ਰਵਾਹਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਸਰਨ੍ਤੀ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਫੈਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ਨਾਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਖਣੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੁਤ੍ਤਰਾਮ੍ਨਾਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉੱਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਭਾਸਯਨ੍ਤੋ ਗृਹਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਉਥੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰ੍ਵੇਦਿਕਾਭਾਗੇ ਬਿਨ੍ਦੁਚਕ੍ਰਂ ਮਹਾਤ੍ਤਰਮ੍
ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਚੌਕੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ।
ਭਿਤ੍ਤਿਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤ੍ਰਯਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਇੱਕ ਕੋਸ ਛੱਡ ਕੇ ਕੰਧ ਤਿੰਨ ਕੋਸ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਹਸ੍ਤੈਃ ਸਂਮਿਤਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪੀ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰੇ ਭੇਦਿਤੇ ਜਾਤੇ ਹਸ੍ਤਸਂਖ੍ਯਾ ਮਯੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਅੰਦਰੋਂ ਵੰਡ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਹਸ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਰੁਨ੍ਨਮ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਯੁਰਣਿਮਾਦਯਃ
ਉਥੇ ਉੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਹੱਥ ਹਨ, ਉਥੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
ਕਿष੍ਕੁਸ਼੍ਚਤੁਃਸ਼ਤੀ ਨਲ੍ਵਕਿष੍ਕੁਰ੍ਹਸ੍ਤ ਉਦੀਰ੍ਯਤੇ
ਇੱਕ ਕਿਸਕੂ ਚਾਰ ਸੌ ਨਲਵਕਿਸਕੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਕਿਸਕੂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਅਣਿਮਾ ਮਹਿਮਾ ਚੈਵ ਲਘਿਮਾ ਗਰਿਮਾ ਤਥਾ
ਅਣਿਮਾ, ਮਹਿਮਾ, ਲਘਿਮਾ ਤੇ ਗਰਿਮਾ ਵੀ।
ਇਚ੍ਛਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮੇਤ੍ਯੇਤਾਃ ਸਿਦ੍ਧਯ ਉਤ੍ਤਮਾਃ
ਇੱਛਾ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹਨ।
ਖਡ੍ਗਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪਾਦੁਕਾਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਞ੍ਜਨਸਿਦ੍ਧਿਕਃ
ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਅੰਜਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ।
ਏਤਾ ਅष੍ਟੌ ਸਿਦ੍ਧਯਸ੍ਤੁ ਬਹ੍ਵ੍ਯੋ ऽਨ੍ਯਾ ਯੋਗਿਸਂਮਤਾਃ
ਇਹ ਅੱਠ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹਨ; ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਟਿਸ਼ਃ ਸਿਦ੍ਧਯਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਣਿਮਾਦ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਥੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚ ਅਣਗਿਣਤ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯੁਦਾਰਪ੍ਰਕृਤਯਃ ਖੇਲਨ੍ਤਿ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਆਵਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਸ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਰੁਨ੍ਨਮ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਨਲ੍ਵਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਉਥੇ ਉੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਹੱਥ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਨਲਵ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਂਬਰਧਿष੍ਣ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰਦੇਵੀਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸ਼ृਣੁ
ਉਥੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕਾ ਆਸਨ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ—ਸੁਣ।
ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰष੍ਟਮੀ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਤਾਃ ਕृਤਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਦਿਸ਼ਮਾਰਭ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਕृਤਾਲਯਾਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਦਰ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਬਣਾਏ ਗਏ।
ਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਰਮਿਤਿ ਤ੍ਰੈਧਂ ਤਤ੍ਰ ਮੁਦ੍ਰਾਃ ਕृਤਾਲਯਾਃ
ਉਥੇ, ਮুদ্রਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਖੇਚਰੀ ਬੀਜਯੋਨ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਤ੍ਰਿਖਣ੍ਡਾ ਦਸ਼ਮੀ ਪੁਨਃ
ਖੇਚਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀਜ ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਸੁਨ੍ਦਰਾਕਾਰਾ ਨਵਯੌਵਨਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਲਲਿਤਾਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਹ ਲਲਿਤਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛਕ੍ਤਯੋ ਯਾਸੁ ਤਾ ਉਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਕਟਾਭਿਧਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਜੋ 'ਪ੍ਰਗਟ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਤਚ੍ਚਕ੍ਰਪਾਲਨਕਰੀ ਮੁਦ੍ਰਾਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਣਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਚੱਕਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮুদ্রਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸੋਪਾਨਮੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮਿष੍ਯਤੇ
ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈੜੀਆਂ ਹਨ, ਵਧਦੇ ਵਧਦੇ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਤਃ ਕृਤਸਂਸ੍ਥਾਨਾਃ षੋਡਸ਼ੇਨ੍ਦੁਕਲਾਤ੍ਮਿਕਾਃ
ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣਤਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਾਸਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਮਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮਵਧਾਰਯ ਕੁਮ੍ਭਜ
ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ, ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਿੱਖ ਲੈ, ਕੂੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਰਸਾਕਰ੍षਣਿਕਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਾਕਰ੍षਣਿਕਾ ਕਲਾ
ਰਸਾਕਰਸ਼ਣਿਕਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਗੰਧਾਕਰਸ਼ਣਿਕਾ ਇੱਕ ਕਲਾ ਹੈ।