ਮਾਤृਕਾਯਾ ਉਤ੍ਤਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਨਿषੂਦਨ
ਮਾਤਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਵਿਂਧਿਆ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ,
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾਥਾ ਚ ਦੇਵ੍ਯਾਵਿਰ੍ਭਾਵਕਾਰਣਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਂਸ਼ੰਭੂਨਾਥ ਹੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮੇਤਾਸ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾਃ ਕृਤਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪਾਦੁਕਾਚਤਸ੍ਰਸ੍ਤਦੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਮਹਾਨ ਪੈਰੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰ ਮੰਦਰ ਵੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਪਿੱਛੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਟਵੌ ਤ੍ਵਨ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਃ ਕृਤਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਿਰਸ੍ਕਰਣਿਕਾਂਬਾ ਚ ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਮੀ ਪਰਾ
ਉਥੇ ਤਿਰਸਕਰਣਿਕਾਂਬਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਪੰਜਵੀਂ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਪਾਦੁਕਾਪਿ ਚ
ਉਥੇ ਸ਼੍ਰੀਪੂਰਤੀ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪੈਰੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਤਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਟਵੀਸ੍ਥਲੇ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਚ੍ਚਧ੍ਵਜਾ ਉਚ੍ਚਸ਼ਾਲਾਸ੍ਸਸੋਪਾਨਾਸ੍ਤਪੋਧਨ
ਉਥੇ ਉੱਚੇ ਝੰਡੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਤੇ ਸੀੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਹੱਲ ਹਨ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਭਾਗੇਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਨਾਥਾਗृਹਂ ਮਹਤ੍
ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵੱਡਾ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਘਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼ਾਨਾਮਰ੍ਧ੍ਯਸ੍ਥਾਨਮ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਤਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਆਸਨ ਹੈ।
ਲਲਿਤਾਮਨ੍ਤ੍ਰਜਾਪ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀਂ ਸਮੁਪਾਸਤੇ
ਜੋ ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਰਭृਤਿषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਪਿ ਸਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਹੀ ਰੀਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੀਪਟ੍ਟਨਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਵਿਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਪਟਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚ ਚ੍ਛਾਦਿਨੀਭਿਸ੍ਤਥੋਪਰਿ
ਉਸਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਂ ਤੇ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗृਹਭਿਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥੋਨ੍ਨਮ੍ਰਾ ਚਤੁਰ੍ਯੋਜਨਮਾਨਤਃ
ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਕੰਧ ਥੋੜ੍ਹੀ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਤਤੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਹ੍ਰਾਸਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਥੌਲ੍ਯਤ੍ਰਿਮੁਕੁਟੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ
ਉਸਦੇ ਉੱਪਰ, ਘਟਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਮੁੱਕਟ ਵਾਲਾ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾ ਦੇਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਮਯਾਨ੍ਯਪਿ
ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮਹੱਲ ਵੀ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਕ੍ਰੋਸ਼ਾਰ੍ਧਾਯਾਮਭਾਞ੍ਜਿ ਚ
ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਧਾ ਕਰੋਸ਼ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪੁਨਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹਾਨ੍ਤਰੇ
ਹਰ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹੱਲ ਹਨ।
ਮੁਹੁਃ ਪ੍ਰਵਾਹਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਸਰਨ੍ਤੀ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਫੈਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ਨਾਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਖਣੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੁਤ੍ਤਰਾਮ੍ਨਾਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉੱਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਭਾਸਯਨ੍ਤੋ ਗृਹਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਉਥੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰ੍ਵੇਦਿਕਾਭਾਗੇ ਬਿਨ੍ਦੁਚਕ੍ਰਂ ਮਹਾਤ੍ਤਰਮ੍
ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਚੌਕੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ।
ਭਿਤ੍ਤਿਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤ੍ਰਯਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਇੱਕ ਕੋਸ ਛੱਡ ਕੇ ਕੰਧ ਤਿੰਨ ਕੋਸ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਹਸ੍ਤੈਃ ਸਂਮਿਤਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪੀ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰੇ ਭੇਦਿਤੇ ਜਾਤੇ ਹਸ੍ਤਸਂਖ੍ਯਾ ਮਯੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਅੰਦਰੋਂ ਵੰਡ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਹਸ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਰੁਨ੍ਨਮ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਯੁਰਣਿਮਾਦਯਃ
ਉਥੇ ਉੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਹੱਥ ਹਨ, ਉਥੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
ਕਿष੍ਕੁਸ਼੍ਚਤੁਃਸ਼ਤੀ ਨਲ੍ਵਕਿष੍ਕੁਰ੍ਹਸ੍ਤ ਉਦੀਰ੍ਯਤੇ
ਇੱਕ ਕਿਸਕੂ ਚਾਰ ਸੌ ਨਲਵਕਿਸਕੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਕਿਸਕੂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।