ਭਣ੍ਡਾਸੁਰਮਹਾਯੁਦ੍ਧੇ ਕृਤਸਾਹਸਿਕਕ੍ਰਿਯਃ
ਭੰਡਾਸੁਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਯੁਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਹਵਾ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰੁਦਰ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਸਮਾਨਮੇਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਮਙ੍ਗਸ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਯਥਾ
ਇਹ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਪ੍ਤਮੇਤਤ੍ਤੁ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਤਪ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ ਭਯਙ੍ਕਰਮ੍
ਇਹ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਗਾਇਤਰੀ ਵੀ ਤਪਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਤੁਰੀਯਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚਕ੍ਸ਼ੁष੍ਮਤ੍ਯਪਿ ਤਾਪਸ
ਦੇਵੀ ਤੁਰੀਆ ਗਾਇਤਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤਪਸਵੀ ਹੈ।
ਤਾਰਾਂਬਿਕਾ ਭਗਵਤੀ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਾਗਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਤਾਰਾਂਬਿਕਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਭਗਵਤੀ, ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਖੜੀ ਹੈ।
ਨਾਮਤ੍ਰਯ ਪਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਚ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਹਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਤਿੰਨ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿਮਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੀਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਚ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਪ੍ਯੁਤ੍ਤਰੇ ਸ਼ਿਵਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਧਾਰਣਾਖ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਵਾਸਿਨੀ
ਸਰਸਵਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਾਰਣਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਮਾਤृਕਾਯਾ ਉਤ੍ਤਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਨਿषੂਦਨ
ਮਾਤਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਵਿਂਧਿਆ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ,
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾਥਾ ਚ ਦੇਵ੍ਯਾਵਿਰ੍ਭਾਵਕਾਰਣਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਂਸ਼ੰਭੂਨਾਥ ਹੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮੇਤਾਸ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾਃ ਕृਤਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪਾਦੁਕਾਚਤਸ੍ਰਸ੍ਤਦੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਮਹਾਨ ਪੈਰੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰ ਮੰਦਰ ਵੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਪਿੱਛੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਟਵੌ ਤ੍ਵਨ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਃ ਕृਤਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਿਰਸ੍ਕਰਣਿਕਾਂਬਾ ਚ ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਮੀ ਪਰਾ
ਉਥੇ ਤਿਰਸਕਰਣਿਕਾਂਬਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਪੰਜਵੀਂ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਪਾਦੁਕਾਪਿ ਚ
ਉਥੇ ਸ਼੍ਰੀਪੂਰਤੀ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪੈਰੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਤਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਟਵੀਸ੍ਥਲੇ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਚ੍ਚਧ੍ਵਜਾ ਉਚ੍ਚਸ਼ਾਲਾਸ੍ਸਸੋਪਾਨਾਸ੍ਤਪੋਧਨ
ਉਥੇ ਉੱਚੇ ਝੰਡੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਤੇ ਸੀੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਹੱਲ ਹਨ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਭਾਗੇਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਨਾਥਾਗृਹਂ ਮਹਤ੍
ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵੱਡਾ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਘਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼ਾਨਾਮਰ੍ਧ੍ਯਸ੍ਥਾਨਮ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਤਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਆਸਨ ਹੈ।
ਲਲਿਤਾਮਨ੍ਤ੍ਰਜਾਪ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀਂ ਸਮੁਪਾਸਤੇ
ਜੋ ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਰਭृਤਿषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਪਿ ਸਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਹੀ ਰੀਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੀਪਟ੍ਟਨਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਵਿਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਪਟਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚ ਚ੍ਛਾਦਿਨੀਭਿਸ੍ਤਥੋਪਰਿ
ਉਸਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਂ ਤੇ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗृਹਭਿਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥੋਨ੍ਨਮ੍ਰਾ ਚਤੁਰ੍ਯੋਜਨਮਾਨਤਃ
ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਕੰਧ ਥੋੜ੍ਹੀ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਤਤੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਹ੍ਰਾਸਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਥੌਲ੍ਯਤ੍ਰਿਮੁਕੁਟੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ
ਉਸਦੇ ਉੱਪਰ, ਘਟਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਮੁੱਕਟ ਵਾਲਾ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾ ਦੇਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਮਯਾਨ੍ਯਪਿ
ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮਹੱਲ ਵੀ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਕ੍ਰੋਸ਼ਾਰ੍ਧਾਯਾਮਭਾਞ੍ਜਿ ਚ
ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਧਾ ਕਰੋਸ਼ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪੁਨਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹਾਨ੍ਤਰੇ
ਹਰ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹੱਲ ਹਨ।