ਇਤ੍ਥ ਸਮੀਰਿਤਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਦਪਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੋਜਨਾਯਾਮਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਯੋਜਨੋਚ੍ਛਾਸਚਾਤਕਮ੍
ਉਹ ਇਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ, ਇਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਇਕ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਰਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਜਨਕਃ ਪਾਵਨੋ ਲਲਿਤਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਥੇ ਹਵਾ, ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਰਦਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕੋਲੀਪਲ੍ਲਵਚ੍ਛਾਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਵਲਤਿ ਚਿਚ੍ਛਿਖੀ
ਉਥੇ ਕੰਗੋਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਭੌ ਤੌ ਨਿਤ੍ਯਹੋਤਾਰੌ ਰਕ੍ਸ਼ਤਃ ਸਕਲਂ ਜਗਤ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਲਲਿਤਾਚੋਦਿਤਃ ਕਾਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਣ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਚਲਾਇਆ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਨਵਭਿਃ ਪਰ੍ਵਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯਾਕृਤਿਃ
ਨੌ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਥੋਤ੍ਤਰੇ ਹ੍ਰਾਸਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਥੂਲਤਃ ਕੂਬਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਘੱਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਧੁਰੀ ਨਾਲ ਮੋਟਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵੈਰੁ ਪਚਰਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਚਾਮਰੈਰਭਿਮਣ੍ਡਿਤਃ
ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪੱਖਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਣ੍ਡਾਸੁਰਮਹਾਯੁਦ੍ਧੇ ਕृਤਸਾਹਸਿਕਕ੍ਰਿਯਃ
ਭੰਡਾਸੁਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਯੁਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਹਵਾ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰੁਦਰ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਸਮਾਨਮੇਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਮਙ੍ਗਸ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਯਥਾ
ਇਹ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਪ੍ਤਮੇਤਤ੍ਤੁ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਤਪ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ ਭਯਙ੍ਕਰਮ੍
ਇਹ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਗਾਇਤਰੀ ਵੀ ਤਪਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਤੁਰੀਯਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚਕ੍ਸ਼ੁष੍ਮਤ੍ਯਪਿ ਤਾਪਸ
ਦੇਵੀ ਤੁਰੀਆ ਗਾਇਤਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤਪਸਵੀ ਹੈ।
ਤਾਰਾਂਬਿਕਾ ਭਗਵਤੀ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਾਗਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਤਾਰਾਂਬਿਕਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਭਗਵਤੀ, ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਖੜੀ ਹੈ।
ਨਾਮਤ੍ਰਯ ਪਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਚ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਹਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਤਿੰਨ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿਮਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੀਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਚ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਪ੍ਯੁਤ੍ਤਰੇ ਸ਼ਿਵਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਧਾਰਣਾਖ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਵਾਸਿਨੀ
ਸਰਸਵਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਾਰਣਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਮਾਤृਕਾਯਾ ਉਤ੍ਤਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਨਿषੂਦਨ
ਮਾਤਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਵਿਂਧਿਆ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ,
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾਥਾ ਚ ਦੇਵ੍ਯਾਵਿਰ੍ਭਾਵਕਾਰਣਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਂਸ਼ੰਭੂਨਾਥ ਹੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮੇਤਾਸ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾਃ ਕृਤਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪਾਦੁਕਾਚਤਸ੍ਰਸ੍ਤਦੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਮਹਾਨ ਪੈਰੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰ ਮੰਦਰ ਵੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਪਿੱਛੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਟਵੌ ਤ੍ਵਨ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਃ ਕृਤਮਨ੍ਦਿਰਾਃ
ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਿਰਸ੍ਕਰਣਿਕਾਂਬਾ ਚ ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਮੀ ਪਰਾ
ਉਥੇ ਤਿਰਸਕਰਣਿਕਾਂਬਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਪੰਜਵੀਂ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਪਾਦੁਕਾਪਿ ਚ
ਉਥੇ ਸ਼੍ਰੀਪੂਰਤੀ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪੈਰੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਤਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਟਵੀਸ੍ਥਲੇ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਚ੍ਚਧ੍ਵਜਾ ਉਚ੍ਚਸ਼ਾਲਾਸ੍ਸਸੋਪਾਨਾਸ੍ਤਪੋਧਨ
ਉਥੇ ਉੱਚੇ ਝੰਡੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਤੇ ਸੀੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਹੱਲ ਹਨ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਭਾਗੇਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਨਾਥਾਗृਹਂ ਮਹਤ੍
ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵੱਡਾ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਘਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।