ਵਰਦਾਹ੍ਲਾਦਿਨੀ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਦੀਰ੍ਘਾ ਚੇਤਿ ਹਰੇਃ ਕਲਾਃ
ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਆਨੰਦ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਲੰਮੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ।
ਉਤ੍ਕਾਰੀ ਮृਤ੍ਯੁਰਪ੍ਯੇਤਾ ਰੋਦ੍ਧ੍ਰ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕਾਲਾਃ
ਉਥੇ ਮੌਤ ਆਪ ਹੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਥਾਂ ਲਏ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
ਚਤਸ੍ਰੇਵ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਕਲਾ ਅਥ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦਿਰਾ ਦੀਪਿਕਾ ਚੈਵ ਰੇਚਿਕਾ ਚੈਵ ਮੋਚਿਕਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ: ਇੰਦਿਰਾ, ਦੀਪਿਕਾ, ਰੇਚਿਕਾ ਤੇ ਮੋਚਿਕਾ।
ਏਤਾਂ षੋਡਸ਼ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਥੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੁਪੇਣ ਖੇਲਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਥੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਤਦਰ੍ਘ੍ਯਮਮृਤਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸਦਾ ਮਾਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਹ ਅਮਰ ਪਾਨੀ ਪੀ ਕੇ ਸਦਾ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਨਵਨਵਂ ਮੁਹੁਸ੍ਚਾਬਦ੍ਧਸੌਰਭਮ੍
ਉਹ ਹਰ ਵਾਰੀ ਨਵੀਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਪੂਰ੍ਯਾਪੂਰ੍ਯ ਸਤਤਂ ਤਦਰ੍ਘ੍ਯਮਮृਤਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਮਰ ਪਾਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਣਿਮਾਦਿਕਸ਼ਕ੍ਤੀਨਾਮਰ੍ਘ੍ਯਯਨ੍ਤਿ ਮਦੋਦ੍ਧਤਾਃ
ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਥ ਸਮੀਰਿਤਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਦਪਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੋਜਨਾਯਾਮਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਯੋਜਨੋਚ੍ਛਾਸਚਾਤਕਮ੍
ਉਹ ਇਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ, ਇਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਇਕ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਰਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਜਨਕਃ ਪਾਵਨੋ ਲਲਿਤਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਥੇ ਹਵਾ, ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਰਦਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕੋਲੀਪਲ੍ਲਵਚ੍ਛਾਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਵਲਤਿ ਚਿਚ੍ਛਿਖੀ
ਉਥੇ ਕੰਗੋਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਭੌ ਤੌ ਨਿਤ੍ਯਹੋਤਾਰੌ ਰਕ੍ਸ਼ਤਃ ਸਕਲਂ ਜਗਤ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਲਲਿਤਾਚੋਦਿਤਃ ਕਾਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਣ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਚਲਾਇਆ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਨਵਭਿਃ ਪਰ੍ਵਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯਾਕृਤਿਃ
ਨੌ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਥੋਤ੍ਤਰੇ ਹ੍ਰਾਸਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਥੂਲਤਃ ਕੂਬਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਘੱਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਧੁਰੀ ਨਾਲ ਮੋਟਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵੈਰੁ ਪਚਰਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਚਾਮਰੈਰਭਿਮਣ੍ਡਿਤਃ
ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪੱਖਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਣ੍ਡਾਸੁਰਮਹਾਯੁਦ੍ਧੇ ਕृਤਸਾਹਸਿਕਕ੍ਰਿਯਃ
ਭੰਡਾਸੁਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਯੁਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਹਵਾ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰੁਦਰ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਸਮਾਨਮੇਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਮਙ੍ਗਸ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਯਥਾ
ਇਹ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਪ੍ਤਮੇਤਤ੍ਤੁ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਤਪ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ ਭਯਙ੍ਕਰਮ੍
ਇਹ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਗਾਇਤਰੀ ਵੀ ਤਪਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਤੁਰੀਯਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚਕ੍ਸ਼ੁष੍ਮਤ੍ਯਪਿ ਤਾਪਸ
ਦੇਵੀ ਤੁਰੀਆ ਗਾਇਤਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤਪਸਵੀ ਹੈ।
ਤਾਰਾਂਬਿਕਾ ਭਗਵਤੀ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਾਗਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਤਾਰਾਂਬਿਕਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਭਗਵਤੀ, ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਖੜੀ ਹੈ।
ਨਾਮਤ੍ਰਯ ਪਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਚ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਹਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਤਿੰਨ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿਮਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੀਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਚ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਪ੍ਯੁਤ੍ਤਰੇ ਸ਼ਿਵਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਧਾਰਣਾਖ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਵਾਸਿਨੀ
ਸਰਸਵਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਾਰਣਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।