ਯੋਜਨਾਯਾਮਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਮਹਾਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਤੇ ਚੌੜੀ ਹੈ।
ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਕਲਾ ਅਤਿਭਾਸ੍ਵਰਰੋਚਿषਃ
ਬਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁषੁਮ੍ਣਾ ਭੋਗਦਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਬੋਧਿਨੀ ਧਾਰਿਣੀ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਸੁਸ਼ੁਮਣਾ, ਜੋ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ, ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸਹਾਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੌਂषਧਿ ਰਸਾਢ੍ਯਂ ਚ ਹृਦ੍ਯਸੌਰਭਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਮਨ ਭਾਉਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।
ਵਾਸ੍ਯਮਾਨਂ ਸਦਾ ਹृਦ੍ਯਂ ਸ਼ੀਤਲਂ ਲਘੁ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਠੰਡੀ, ਹਲਕੀ ਤੇ ਸੁੱਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਸਦਾ ਸ਼ਬ੍ਦਾਯਮਾਨਂ ਚ ਭਾਸਤੇਰ੍ऽਚਨਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਸਦਾ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਕਰਕਲਾ ਹृਦ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਨਵਯੌਵਨਾਃ
ਚੰਨਣੀ ਰਾਤ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਸ਼ਿਨੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਾ ਕਾਨ੍ਤਿਰ੍ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਪ੍ਰੀਤਿਰਙ੍ਗਦਾ
ਉਥੇ ਚਾਨਣ, ਸੋਭਾ, ਰੌਣਕ, ਚਮਕ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਵਯੌਵਨਸਂਪੂਰ੍ਣਾਃ ਸਦਾ ਪ੍ਰਹਸਿਤਾਨਨਾਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸਦਾ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦੇ ਹਨ।
ਜਰਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਲਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਸਿਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰਦਾਹ੍ਲਾਦਿਨੀ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਦੀਰ੍ਘਾ ਚੇਤਿ ਹਰੇਃ ਕਲਾਃ
ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਆਨੰਦ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਲੰਮੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ।
ਉਤ੍ਕਾਰੀ ਮृਤ੍ਯੁਰਪ੍ਯੇਤਾ ਰੋਦ੍ਧ੍ਰ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕਾਲਾਃ
ਉਥੇ ਮੌਤ ਆਪ ਹੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਥਾਂ ਲਏ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
ਚਤਸ੍ਰੇਵ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਕਲਾ ਅਥ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦਿਰਾ ਦੀਪਿਕਾ ਚੈਵ ਰੇਚਿਕਾ ਚੈਵ ਮੋਚਿਕਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ: ਇੰਦਿਰਾ, ਦੀਪਿਕਾ, ਰੇਚਿਕਾ ਤੇ ਮੋਚਿਕਾ।
ਏਤਾਂ षੋਡਸ਼ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਥੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੁਪੇਣ ਖੇਲਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਥੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਤਦਰ੍ਘ੍ਯਮਮृਤਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸਦਾ ਮਾਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਹ ਅਮਰ ਪਾਨੀ ਪੀ ਕੇ ਸਦਾ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਨਵਨਵਂ ਮੁਹੁਸ੍ਚਾਬਦ੍ਧਸੌਰਭਮ੍
ਉਹ ਹਰ ਵਾਰੀ ਨਵੀਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਪੂਰ੍ਯਾਪੂਰ੍ਯ ਸਤਤਂ ਤਦਰ੍ਘ੍ਯਮਮृਤਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਮਰ ਪਾਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਣਿਮਾਦਿਕਸ਼ਕ੍ਤੀਨਾਮਰ੍ਘ੍ਯਯਨ੍ਤਿ ਮਦੋਦ੍ਧਤਾਃ
ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਥ ਸਮੀਰਿਤਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਦਪਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੋਜਨਾਯਾਮਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਯੋਜਨੋਚ੍ਛਾਸਚਾਤਕਮ੍
ਉਹ ਇਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ, ਇਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਇਕ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਰਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਜਨਕਃ ਪਾਵਨੋ ਲਲਿਤਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਥੇ ਹਵਾ, ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਰਦਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕੋਲੀਪਲ੍ਲਵਚ੍ਛਾਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਵਲਤਿ ਚਿਚ੍ਛਿਖੀ
ਉਥੇ ਕੰਗੋਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਭੌ ਤੌ ਨਿਤ੍ਯਹੋਤਾਰੌ ਰਕ੍ਸ਼ਤਃ ਸਕਲਂ ਜਗਤ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਲਲਿਤਾਚੋਦਿਤਃ ਕਾਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਣ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਚਲਾਇਆ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਾਗੇਮ੍ਬੁਜਾਟਵੌ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੀ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਨਵਭਿਃ ਪਰ੍ਵਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯਾਕृਤਿਃ
ਨੌ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਥੋਤ੍ਤਰੇ ਹ੍ਰਾਸਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਥੂਲਤਃ ਕੂਬਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਘੱਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਧੁਰੀ ਨਾਲ ਮੋਟਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵੈਰੁ ਪਚਰਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਚਾਮਰੈਰਭਿਮਣ੍ਡਿਤਃ
ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪੱਖਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।