ਗੋਪੁਰਾਗ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਸ੍ਤਾਰੋ ਯੋਜਨਂ ਹਿ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਗੋਪੁਰਾ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕੁਟਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨੋ ਘਟੋਦ੍ਭਵ
ਮੁਕੁਟ ਦੀ ਚੌੜਾਈ, ਹੇ ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਇੱਕ ਕੋਸ਼ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁਕੁਟਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਕ੍ਸ਼ੋਣੀ ਕ੍ਰੋਸ਼ਾਰ੍ਧੇਨ ਚ ਸਂਮਿਤਾ
ਮੁਕੁਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਰਤੀ ਅੱਧਾ ਕੋਸ਼ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸ੍ਤੁ ਮੁਕੁਟਾਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਦ੍ਵਾਰਗੋਪੁਰੇ
ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਗੋਪੁਰਾ 'ਤੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਮੁਕੁਟ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਦ੍ਵਾਰੇ ਮੁਕੁਟਕਲ੍ਪਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ, ਈਸ਼ਾਨ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਵੀ ਮੁਕੁਟ ਦੀ ਬਣਤਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰੇ ਕਾਂਸ੍ਯਸ਼ਾਲਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਗੋਪੁਰੋ ऽਨ੍ਵਿਤਃ
ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਹਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਗੋਪੁਰਾ ਹੈ।
ਕਾਂਸ੍ਯਸ਼ਾਲੋ ऽਪਿ ਪੂਰ੍ਵਾਦਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਦ੍ਵਾਰਸਮਨ੍ਵਿਨ੍ਤਃ
ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਹਾਲ ਵੀ ਪੂਰਬ ਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸਾਵਾਂ 'ਚ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।
ਕਾਲਾਯਸਸ੍ਯ ਕਾਂਸ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋਂऽਤਰ੍ਦੇਸ਼ਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਲੋਹੇ ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਹੈ।
ਉਦ੍ਭਿਜ੍ਜਾਦ੍ਯਂ ਯਾਵਦਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਗਦਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸਦਾਪਲ੍ਲਵਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਾਃ ਸਦਾ ਸੌਰਭਸਂਕੁਲਾਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਭਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਰੀषਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਦਾਰੁਨਮੇਰਵਃ
ਇੱਥੇ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ, ਸ਼ਿਰੀਸ਼, ਦੇਵਦਾਰੂ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਏਲਾਲਵਙ੍ਗਾਸ੍ਤਕ੍ਕੋਲਾਸ੍ਤਥਾ ਕਰ੍ਪੂਰਸ਼ਾਖਿਨਃ
ਇੱਥੇ ਇਲਾ, ਲਵੰਗ, ਤੱਕੋਲਾ ਅਤੇ ਕਰਪੂਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਕਾਞ੍ਚਨਾਰਾਸ਼੍ਚ ਲਕੁਚਾਃ ਪਨਸਾ ਹਿਙ੍ਗੁਲਾਸ੍ਤਥਾ
ਇੱਥੇ ਕਾਂਚਨਾਰ, ਲਕੁਚਾ, ਪਨਸਾ ਅਤੇ ਹਿੰਗੁਲਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਗਣਿਕਾਸ਼੍ਚ ਕੁਰਣ੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਾਸ਼੍ਚ ਦਾਡਿਮਾਃ
ਇੱਥੇ ਗਣਿਕਾ, ਕੁਰੰਟਾ, ਬੰਧੁਜੀਵ ਅਤੇ ਦਾਡਿਮਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਯੂਥਿਕਾਸ੍ਤਾਲਪਰ੍ਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤੁਲਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਦਾਫਲਾਃ
ਇੱਥੇ ਯੂਥਿਕਾ, ਤਾਲਪਰਨੀ, ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਫਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਇਕ੍ਸ਼ਵਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਨ੍ਤਕਵਿਭੀਤਕਾਃ
ਇੱਥੇ ਇਕਸ਼, ਖੀਰੀਣ, ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਭੀਤਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਸ਼੍ਚ ਖਦਿਰਾਃ ਸ਼ਾਖੋਟਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਇੱਥੇ ਭੱਲਾਤਕ, ਖਦੀਰ, ਸ਼ਾਖੋਟ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਉਦੁਂਬਰਾਰ੍ਜੁਨਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਃ ਸ਼ਮੀਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਧ੍ਰੁਵਾਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਇੱਥੇ ਉਡੁੰਬਰ, ਅਰਜੁਨ, ਅਸ਼ਵੱਥ, ਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਕਪਿਤ੍ਥਾਸ੍ਤਿਨ੍ਤਿਣੀ ਚੈਵੇਤ੍ਯੇਵਮਾਧ੍ਯਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਇੱਥੇ ਕਪਿੱਥ ਅਤੇ ਟਿੰਟੀਣੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ਮਹੋਤ੍ਸੇਧਾ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਰਸ਼ਾਖਿਨਃ
ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੁੱਖ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰਸ੍ਰਸ੍ਤਾਮ੍ਰਸ਼ਾਲਃ ਸਿਂਧੁਯੋਜਨਮੁਨ੍ਨਤਃ
ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਮਹਲ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਪੂਰਗਨ੍ਧਿਭਿਸ਼੍ਚਾਰੁਰਤ੍ਨਬੀਜਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਉਹ ਮਹਲ ਕਰਪੂਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਰਤਨ ਵਰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੀਤਾਂਬਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਵਾਲਾਨ੍ਯੇਵ ਸ਼ਾਖਿषੁ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਉੱਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਿਵਿਆ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਰਮ ਕੋਪਲੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਈਦृਸ਼ਾ ਵਹਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਇੱਥੇ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਕਲਪ ਰੁੱਖ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਤਾਮ੍ਰਸ਼ਾਲਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਲੇ ਨਾਗਸ਼ਾਲਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਾਗ ਮਹਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸਂਤਾਨਵਾਟੀ ਸ੍ਯਾਨ੍ਕਲ੍ਪਵਾਪੀਸਮਾਕृਤਿਃ
ਉਥੇ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਪ ਵਾਪੀ ਵਾਂਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਵਾਟੀਸਮਾਕਾਰਾ ਫਲਪੁष੍ਪਸਮਾਕੁਲਾ
ਕਲਪ ਵਾਟੀ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਬਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਗੋਪੁਰਾਣਾਂ ਚ ਮੁਕੁਟਾਨਾਂ ਚ ਕਲ੍ਪਨਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ ਗੋਪੁਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕੁਟਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਰਕੂਟਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਲੇ ਸਪ੍ਤਯੋਜਨਦੂਰਤਃ
ਆਰਕੂਟਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੱਤ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ,
ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਮਹੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਨ੍ਦਾਰਦ੍ਰੁਮਵਾਟਿਕਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੰਦਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵਾਟੀਕਾ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਹੈ।