ਭੂਯੋਭੂਯੋ ਗਿਰਿਸੁਤਾਂ ਪੂਰ੍ਵਦृष੍ਟਾਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨ ਚਨ੍ਦ੍ਰਰੇਖਾ ਨੋ ਗਙ੍ਗਾ ਦੇਹਤਾਪਚ੍ਛਿਦੇ ऽਭਵਤ੍
ਨਾ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ, ਨਾ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕੇ।
ਆਹृਤੇ ਪੁष੍ਪਸ਼ਯਨੇ ਵਿਲੁਲੋਠ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਜਦੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਲਿਆਈ ਗਈ, ਉਹ ਉਸ 'ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪਲਟਦਾ ਤੇ ਤੜਫਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪੁष੍ਪਤਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਚੇष੍ਟਤ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬੇਚੈਨੀ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨ ਹਿਮਾਨੀਪਯਸਿ ਵਾ ਨਿਵृਤ੍ਤਸ੍ਤਦ੍ਵਪੁਰ੍ਜ੍ਵਰਃ
ਬਰਫੀਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬੁਖਾਰ ਨਹੀਂ ਉਤਰੀ।
ਭੂਯਃ ਸ਼ੈਲਸੁਤਾਰੂਪਂ ਚਿਤ੍ਰਪਟ੍ਟੇ ਨਖੈਰ੍ਲਿਖਤ੍
ਉਹ ਮੁੜ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਕਪੜੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਾਮਾਲਿਖ੍ਯ ਹ੍ਰਿਯਾ ਨਮ੍ਰਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਂ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਕੇ, ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਭੂਯਸਾ ਸ੍ਮਰਤਾਪੇਨ ਵਿਵ੍ਯਥੇ ਵਿषਮੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਯਾਦ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈ।
ਤਥੈਵ ਸਂਲ੍ਲਪਨ੍ਸਾਰ੍ਧਮੁਨ੍ਮਾਦੇਨੋਪਪਨ੍ਨਯਾ
ਉਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਧੇ ਪਾਗਲਪਨ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ਕਥਾਸੁਧਯਾ ਨੀਤਸਮਸ੍ਤਰਜਨੀਦਿਨਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਤਾਪਾਤਿਤਰਾਂ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਉਸ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਸ ਗਿਆ।
ਅਵਲੋਕ੍ਯ ਵਿਵਾਹਾਯ ਭृਸ਼ਮੁਦ੍ਯਮਵਾਨਭੂਤ੍
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਆਹ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਤਾਂ ਪਰ੍ਵਤਸੁਤਾਮਾਸ਼ੁਗੈਰਭ੍ਯਤਾਪਯਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਤਪਸ਼ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਭੇਜੀ।
ਸ਼ੁष੍ਯਮਾਣਾਧਰਦਲੋ ਭृਸ਼ਂ ਪਾਣ੍ਡੁਕਪੋਲਭੂਃ
ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਸੁੱਕ ਗਏ, ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੀਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਮਖੀਸਹਸ੍ਰੈਃ ਸਿषਿਚੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੀਤੋਪਚਾਰਕੈਃ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਠੰਡੇ ਇਲਾਜਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਛਿੜਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨ ਜਗਾਮ ਰੁਜਾਸ਼ਾਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਮਥਾਗ੍ਨੇਰ੍ਮਹੀਯਸਃ
ਪਰ ਮਨਮਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੋਈ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਘੱਟੀ।
ਸ੍ਵਤਨੋਸ੍ਤਾਪਨੇਨਾਸੌ ਪਿਤੁਃ ਖੇਦਮਵਰ੍ਧਯਤ੍
ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਵਲੋਕ੍ਯ ਸ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਦੁਃਖਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ।
ਭਾਰ੍ਤਾਰਂ ਤਂ ਸਮृਚ੍ਛੇਤਿ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਥ ਸਾ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਈ।
ਵਕਾਰ ਪਤਿਲਾਭਾਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਅਰ੍ਕੇ ਨਿਵਿष੍ਟਦृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਸੁਘੋਰਂ ਤਪ ਆਸ੍ਥਿਤਾ
ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਨਿਗਾਹ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਙ੍ਗੀਚਕਾਰ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵੈਵਾਹਿਕਵਿਧਾਨਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਦ੍ਵਾਰਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਾਮੁਦਵੋਢ ਸਃ
ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਿਆ।
ਓषਧੀਪ੍ਰਸ੍ਥਨਗਰੇ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਗृਹੇ ऽਵਸਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਔਸ਼ਧੀਪ੍ਰਸਥ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਸੁਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵਸਿਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਮਾਨਿਨਾਯਾਦ੍ਰਿਨਾਥਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਵਹਤ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਰੌ ਹੇਮਸ਼ੈਲੇ ਚ ਮਲਯੇ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਕੇ
ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਹੇਮਸ਼ੈਲ, ਮਲਯਾ ਤੇ ਪਰੀਯਾਤ੍ਰ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ,
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਸਰ੍ਜੋਗ੍ਰਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਸਾ ਸੋਢੁਮਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਫਿਰ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ।
ਤਾਸ਼੍ਚ ਗਙ੍ਗਾਜਲੇ ऽਮੁਞ੍ਚਨ੍ਸਾ ਚੈਵ ਸ਼ਰਕਾਨਨੇ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਨੇ ਉਹ ਨਰਸਿੰਗ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀ।
ਗਙ੍ਗਾਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਿਕਂ ਨੀਤੋ ਧੂਰ੍ਜਟਿਰ੍ਵृਦ੍ਧਿ ਮਾਗਮਤ੍
ਧੂਰਜਟੀ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਨਿਜਤਾਤੇਨ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਅਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।