ਯਥਾ ਮृਤ੍ਯੁਰਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਂਹਰਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹਵਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,
ਸ੍ਖਲਦਕ੍ਸ਼ਰਸਂਦਰ੍ਭਵੀਰਭਾषਾ ਰਣੋਦ੍ਧਤਾਃ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਰਭੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਭਰੀ ਬੋਲੀ ਟੁੱਟੀ-ਫੁੱਟੀ ਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬ ਸੀ।
ਯੁਵਰਾਜਸ੍ਯ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਃ ਸਮਾਨਾਸ਼ਯਨ੍
ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਯੁਵਰਾਜ ਦੇ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਸਾਰ੍ਦ੍ਧਸ਼ਤ ਨਾਸ਼ਯਾਮਾਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੀ
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੌ ਤੇ ਅੱਧੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਸਾਰ੍ਧਸ਼ਤਂ ਨਿਤ੍ਯੁਰਨ੍ਤਕਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਸੌ ਤੇ ਅੱਧੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਮੌਤ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਲੂਕਜਿਤਮੁਨ੍ਮਥ੍ਯ ਪਰਲੋਕਾਤਿਥਿਂ ਵ੍ਯਧਾਤ੍
ਉਲੂਕਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਚੁਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰੁषੇਣ ਮੁਖਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨ੍ਯਵਰੁਦ੍ਧਾਵ੍ਯਦਾਰਯਨ੍
ਉਹ ਨੇ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰੋਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਯੋਧਯਾਮਾਸ ਸ਼੍ਯਾਮਲਾ ਕੋਪਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਕੋਪ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸ਼ਿਆਮਲਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਨਾਲ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਮਹਤਾ ਰਣਕृਤ੍ਯੇਨ ਯੋਧਯਾਮਾਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੀ
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਖਣ੍ਡਯਨ੍ਤੀ ਸਾ ਕੇਤਨਂ ਰਥਸਾਰਥਿਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਝੰਡਾ ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਰਸਾ ਜ੍ਵਲਤ੍ਪਾਵਕਰੋਚਿषਾ
ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਸ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ,
ਵਿषਙ੍ਗਂ ਚ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਂ ਦਣ੍ਡਨਾਥਾ ਮਦੋਦ੍ਧਤਾ
ਮਦ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਦੰਡਨਾਥਾ ਨੇ ਮਹਾਂ ਦੈਤ ਵਿੰਗਾ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਬਾਹੁਨਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਚਕਾਰਾਸ਼ੇषਭੀषਣਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਂਹ ਉਚਾ ਕਰਕੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਜੰਗ ਕੀਤੀ।
ਚਣ੍ਡਾਟ੍ਟਹਾਸਮੁਖਰੌ ਪਰਿਭ੍ਰਮਣਕਾਰਿਣੌ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਚੰਡ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦ ਉਹ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਦਣ੍ਡਹਨਨੈਰ੍ਮੋਹਯਨ੍ਤੌ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੰਡ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭੁਲਾਵਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਯੁਧ੍ਯੇਤਾਂ ਦੁਰਾਧਰ੍षੌਂ ਦਣ੍ਡਿਨੀਦੈਤ੍ਯਸ਼ੇਖਰੌ
ਦੋਵੇਂ, ਦੰਡਿਨੀ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਹਨ੍ਤੁਮਾਰੇਭੇ ਵਿषਙ੍ਗਂ ਦਣ੍ਡਨਾਯਿਕਾ
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦੰਡਨਾਯਿਕਾ ਵਿੰਗਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।
ਕਠੋਰਂ ਤਾਡਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮੁਸਲੇਨਾਥ ਪੋਤ੍ਰਿਣੀ
ਪੋਤ੍ਰਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਚੂਰ੍ਣਿਤੇਨ ਸ਼ਤਾਙ੍ਗੇਨ ਸਮਂ ਭੂਤਲਮਾਸ਼੍ਰਯਤ੍
ਸੌ ਕਾਂਡ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਂ ਨਿਸ਼ਾ ਸ਼ੇषਂ ਨਿਨ੍ਯਤੁਃ ਸ਼ਿਬਿਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਸ਼ਿਵਿਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ।
ਵਿषਙ੍ਗਸ੍ਯ ਵਧੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਵਰ੍ਣਿਤੋ ਦਣ੍ਡਨਾਥਯਾ
ਦੰਡਨਾਥਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿੰਗਾ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਸੋਦਰਸ੍ਯਾਪਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਃ ਕਿਮਕਰੋਚ੍ਛੁਚਾ
ਭੰਡਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਸਹਾਯਾਃ ਕੇ ऽਭਵਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹਤਭ੍ਰਾਤृਤਨੂਭੁਵਃ
ਭੰਡਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਦੇ ਸਾਥੀ ਕੌਣ ਸਨ?
ਲਲਿਤਾਚਰਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਣਿਮਾਦਿਗੁਮਪ੍ਰਦਮ੍
ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬ, ਜੋ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵ ਗੁਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਿਦ੍ਧਿਦਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਘ੍ਨਂ ਕੀਰ੍ਤਿਦਂ ਪਞ੍ਚਪਰ੍ਵਸੁ
ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਖਤਾਂ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਕੇਨ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋ ਭਣ੍ਡਃ ਪ੍ਰਵਿਲਲਾਪ ਸਃ
ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਭੰਡਾ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨ ਲੇਭੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਸ਼੍ਵਾਸਂ ਭ੍ਰਾਤृਵ੍ਯਸਨਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਭਰਾ ਦੀ ਬੇਕਸਮੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਾਮਾਨਃ ਸ਼ੋਕੇਨ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕੋਪਮਵਾਪ ਸਃ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਅਙ੍ਗਾਰਪਾਟਲਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪਵਤ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਕਾਲੀ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਧੁਨ੍ਵਾਨਃ ਕਰਵਾਲਿਕਾਮ੍
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਮੋਢੀ ਹੋਈ ਮੁੱਠ ਨੂੰ ਝਟਕਦਾ ਤੇ ਝੁੰਝੋੜਦਾ ਰਿਹਾ।