ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰਮੁਕ੍ਤਤਰ੍षਾਸ੍ਤ੍ਰਵ੍ਯਾਕੁਲਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ऽਵਨ੍
ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਪਿਆਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਰੂਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਕਰ੍ਣਕੁਹਰਮਙ੍ਗਦੌਰ੍ਵਲ੍ਯਮਾਹਵਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ, ਕੰਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਥਕਾਵਟ ਹੋਈ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਸ਼ਕ੍ਤੀਨਾਮਤਿਤੀਵ੍ਰਸ੍ਤृषਾਜ੍ਵਰਃ
ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਪਿਆਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੀ ਸਹ ਪੋਤ੍ਰਿਣ੍ਯਾ ਭृਸ਼ਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮਵਾਪ ਹ
ਮੰਤਰੀਣੀ ਅਤੇ ਰਥਚਾਲਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੋਹਾਂ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਸਖਿ ਪੋਤ੍ਰਿਣਿ ਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਤਰ੍षਾਸ੍ਤ੍ਰਮਿਦਮਾਗਤਮ੍
ਸਖੀ, ਰਥਚਾਲਕ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਇਹ ਪਿਆਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਉਸ ਮੰਦ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤੀਨਾਂ ਮਣ੍ਡਲੇਨਾਤ੍ਰ ਸਮਰੇ ਸਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਗੋਲ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ੁष੍ਕਤਾਲੁਮੂਲਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਪ੍ਯਾਲਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਇੰਨੇ ਸੁੱਕ ਗਏ ਕਿ ਉਹ ਬੋਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ।
ਕृਤਾ ਚਾਪਕृਤਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯੈਰੁਪਾਯਃ ਪ੍ਰਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਕੋਈ ਹੱਲ ਸੋਚੋ।
ਏਕਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਯਾ ਤਰ੍षੇਣ ਨ ਪੀਡਿਤਾ
ਇੱਕ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਸ ਨੇ ਤੰਗ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
ਰਨ੍ਧ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰਿਣੋ ਹਨ੍ਤ ਬਾਣੈਰ੍ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦਾਨਵਾਃ
ਹਾਏ, ਦਾਨਵ ਚੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਦੀਯਰਥਪਰ੍ਵਸ੍ਥੋ ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਸ਼ੀਤਮਹਾਰ੍ਣਵਃ
ਤੇਰੇ ਰਥ ਦੇ ਧੁਰੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਵੱਡਾ ਠੰਢਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ—
ਨਾਲ੍ਪੈਃ ਪਾਨੀਯਪਾਨਾਦ੍ਯੈਰੇਤਾਸਾਂ ਤਰ੍षਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਸ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੁਝ ਸਕਦੀ।
ਸਰ੍ਵਤਰ੍षਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਮਹਾਬਲਵਿਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਪਿਆਸ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਜੁਹਾਵ ਸੁਧਾਸਿਂਧੁਮਾਜ੍ਞਾਂ ਚਕ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰੀ ਰਣੇ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਸ ਮਦਾਲਸਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਹੇਮਾਭਃ ਸ੍ਰਗ੍ਵਿਭੂषਿਤਃ
ਉਹ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਤੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਆਇਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦਣ੍ਡਨਾਥਾਂ ਤਾਂ ਤਦਾਜ੍ਞਾਪਰਿਪਾਰਕਃ
ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਗਿਆ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਤਾਪਿਚ੍ਛਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਂ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਧਵਲਦ੍ਯੁਤਿਮ੍
ਕਿਤੇ ਉਹ ਮੋਰ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਕਿਤੇ ਚਿੱਟਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਵਵਰ੍ष ਸਿਂਧੁਰਾਜੋ ऽਯਂ ਵਾਯੁਨਾ ਬਹੁਲੀਕृਤਃ
ਇਹ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਰ੍ਹਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿषਿਚ੍ਯਮਾਨੋ ਮਧ੍ਯੇ ऽਬ੍ਧਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸੈਨ੍ਯੇ ਪਪਾਤ ਹ
ਜਦ ਉਹ ਵਿਚਕਾਰ ਡਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਦੁਰ੍ਬਲਃ ਪ੍ਰਬਲਸ਼੍ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਵਰ੍ष ਸੁਰਾਂਬੁਧਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰ੍ਹਾ ਪਾ ਗਿਆ, ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਿਪਾਸਾਰ੍ਤੈਰ੍ਮੁਖੈਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯ ਉਤ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਏ ਸਨ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਥਾ ਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਤੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਕਾਰਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫੌਜ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵੱਡਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਕਾਰ ਵਿਸ੍ਮਯਕਰੀ ਕਦਂਬਵਨਵਾਸਿਨੀ
ਕਦੰਬ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਅਜੋਬਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ਭੂਰਿ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਰਣਾਨ੍ਤਰੇ
ਫਿਰ, ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਯਸ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯਾ ਮਨਃਪ੍ਰੀਤੀ ਰੁਚਿਃ ਸ੍ਵਾਦੋ ਯਥਾਯਥਾ
ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਰੁਚੀ ਤੇ ਸਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਆ।
ਸਂਤਤਂ ਮਧ੍ਯਧਾਰਾਭਿਃ ਪ੍ਰਵਵਰ੍ष ਸੁਰਾਂਬੁਧਿਃ
ਮਦਿਰਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਹੈਤਾਲੀ ਲਾਙ੍ਗਲੇਯਾ ਚ ਤਾਲਜਾਤਾਸ੍ਤਥਾ ਸੁਰਾਃ
ਹੈਤਾਲੀ, ਲਾਂਗਲੇਯਾ ਅਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਮਦਿਰਾਵਾਂ ਵੀ ਸਨ।
ਸੁਸ੍ਵਾਦੁਸੌਰਭਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਭਗਨ੍ਧਸੁਖਪ੍ਰਦਾਃ
ਅਤੇ ਹੋਰ, ਸੁਆਦਲੇ ਤੇ ਮਹਿਕਦਾਰ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕਟੁਕਾਸ਼੍ਚ ਕषਾਯਾਸ਼੍ਚ ਮਧੁਰਾਸ੍ਤਿਕ੍ਤਤਾਸ੍ਪृਸ਼ਃ
ਕਈ ਮਦਿਰਾਵਾਂ ਤਿੱਖੀਆਂ, ਕਸੈਲੀਆਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੜਵੀਆਂ ਸਨ।
ਈषਦਮ੍ਲਾਸ਼੍ਚ ਕਟ੍ਵਮ੍ਲਾ ਮਧੁਰਾਮ੍ਲਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰਾਃ
ਕਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਖੱਟੀਆਂ, ਕੁੜੀਆਂ-ਖੱਟੀਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਠੀਆਂ-ਖੱਟੀਆਂ ਸਨ।