ਆਲਸ੍ਯਸਦृਸ਼ਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਦਾਯਕਮ੍
ਆਲਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਯਾ ਰਾਜ੍ਞੀਤ੍ਵਮਪਿ ਨਃ ਸਮਵਾਯੇਨ ਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇਤਫਾਕ ਨਾਲ ਬਣੀ।
ਨष੍ਟ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਕਾਨ੍ਨਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਰਾਣੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ, ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿਖਾਵੇਗੀ?
ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਘੂਰ੍ਣਮਾਨਾ ਇਵਾਭਵਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਥਰਥਰਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਪ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ਿਥਿਲਂ ਚਾਭਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਤੀਨਾਂ ਕਟਕਂ ਮਹਤ੍
ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੀਲੀ ਪੈ ਗਈ।
ਜਯਵਿਘ੍ਨਂ ਮਹਾਯਨ੍ਤ੍ਰਮਿਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਦਾਨਵਃ
ਉਹ ਦੈਤ ਨੇ ਜਿੱਤ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਜੰਤਰ ਬਣਾਇਆ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਯੁਦ੍ਧਦਿਵਸਸ੍ਯਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਗਤੇ ਸਤਿ
ਜੰਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਦੀ ਆਧੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਆਜਗਾਮ ਪੁਨਰ੍ਦੈਤ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਕਟਕਂ ਦ੍ਵਿषਾਮ੍
ਦੈਤ ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਮੁੜ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵੱਲ ਆਇਆ।
ਤਥਾਪਿ ਤਾ ਨਿਰੁਦ੍ਯੋਗਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਕਟਕੇ ऽਭਵਨ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਤਾਕਤਾਂ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤ ਹੀ ਰਹੀਆਂ।
ਅਸ੍ਪृष੍ਟੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੀਦਣ੍ਡਨਾਥੇ ਚਿਨ੍ਤਾਮਵਾ ਪਤੁਃ
ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਕਸ੍ਯ ਵਾਥ ਵਿਕਾਰੇਣ ਸੈਨਿਕਾ ਨਿਰ੍ਗਤੋਦ੍ਯਮਾਃ
ਕਿਸ ਦੀ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਕੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੋਸ਼ ਖੋ ਦਿੱਤਾ?
ਔਦਾਸੀਨ੍ਯਂ ਵਿਤਨ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ਨਿਸ੍ਪृਹਾ ਇਮਾਃ
ਇਹ ਤਾਕਤਾਂ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਫੈਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਚਕ੍ਰਸ੍ਯਨ੍ਦਨਮਾਰੂਢੇ ਮਹਾਰਾਜ੍ਞੀਂ ਸਮੂਚਤੁਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮਹਾਰਾਜ੍ਞਿ ਤਵਾਜ੍ਞਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਲਿਤਾਮ੍
ਮਹਾਰਾਣੀ ਜੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।
ਨਿਦ੍ਰਾਤਨ੍ਦ੍ਰਾਮੁਕੁਲਿਤਾ ਦੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਵਿਤਨ੍ਵਤੇ
ਉਹ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੁਦ੍ਧਂ ਚ ਕੀਦृਸ਼ਮਿਤਿ ਕ੍ਸ਼ੇਪਂ ਭੂਰਿ ਵਿਤਨ੍ਵਤੇ
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਯੁੱਧ ਹੈ?' ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਨਾ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
ਉਦ੍ਦਣ੍ਡਭੇਰੀਨਿਸ੍ਵਾਨੈਰ੍ਵਿਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨਿਵ ਰੋਦਸੀ
ਉੱਚੀ ਡੰਗ ਦੀ ਡੰਬੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਹੇ ਹੋਣ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹ ਦਣ੍ਡਿਨ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੀ ਪ੍ਰਣਤਿਂ ਵ੍ਯਧਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੰਡਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਦਤ੍ਤਦृष੍ਟਡਿਃ ਸਮਹਸਦਤਿਰਕ੍ਤਰਦਾਵਲਿਃ
ਸਿੱਧੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਲਾਲ-ਲਾਲ ਭੇਟਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨਾਲ ਬੈਠਾ,
ਕਟਕ੍ਰੋਡਗਲਦ੍ਦਾਨਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵ ਵ੍ਯਜृਂਭਤ
ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭੇਟਾਂ ਲੁੜਕਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿੱਤੀ।
ਬੀਜਪੂਰਗਦਾਮਿਕ੍ਸ਼ੁਚਾਪਂ ਸ਼ੂਲਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗਦਾ, ਕਣਕ ਦੀ ਧਨੁ, ਭਾਲਾ ਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਕੁਂਭਂ ਚ ਦਸ਼ਭਿਃ ਸ੍ਵਕੈਰ੍ਹਸ੍ਤੈਃ ਸਮੁਦ੍ਵਹਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਦਸਾਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਘੜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿਦ੍ਧਿਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂਈਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਜਯਵਿਘ੍ਨਮਹਾਯਨ੍ਤ੍ਰਂਭੇਤ੍ਤੁਂ ਵੇਗਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਯਯੌ
ਉਹ ਜਿੱਤ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ।
ਨਿਭृਤਂ ਕੁਤ੍ਰਚਿਲ੍ਲਗ੍ਨਂ ਜਯਵਿਘ੍ਨਂ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍
ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ, ਕਿਤੇ ਲੁਕ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਚੂਰ੍ਮੀਕਰੋਤਿ ਸ੍ਮ ਜਯਵਿਘ੍ਨਮਹਾਸ਼ਿਲਾਮ੍
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰਾਗਸ਼ੇषਤਾਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ਦਿਵਿ
ਉਸ ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਧੂੜ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਉਦ੍ਯਤਾਃ ਸਮਰਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ
ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਹਥਿਆਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਜਯਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਹਿ ਤਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵ੍ਯਨਾਸ਼ਯਤ੍
ਉਹ ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ, ਜੋ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਸਰ੍ਜਯ ਬਹੂਨਾਤ੍ਮਰੂਪਾਨ੍ਦਨ੍ਤਾਵਲਾਨਨਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੂਪ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਰਚ ਦਿੱਤੇ।