ਕ੍ਰੋਧਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਚੋਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦੇਵਾਵृਧਸ੍ਯਾਨ੍ਧਕਸ੍ਯ ਧृष੍ਟੇਸ਼੍ਚਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਧ, ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੀ ਕਥਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੋਧਮਨੁਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਮਣਿਰਤ੍ਨਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਧੀਰ ਮਣਿਰਤਨ ਨੇ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ੂਰਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਚਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਚਰਿਤਂ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸ਼ੂਰ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵ ਕ੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੇਵੀ ਕੰਮ ਅਤੇ ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧੇ ਕृਤੇ
ਜਦੋਂ ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ।
ਭृਗੁਸ਼੍ਚੋਤ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਤਰਮ੍
ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰਸਿਹਪ੍ਰਭृਤਯਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਾਃ
ਨਰਸਿੰਘ ਆਦਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਰਪ੍ਰਦਾਨ ਕृਤ੍ਤੇਨ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਵਸ੍ਤਵਃ ਕृਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਰਵ ਦਾ ਸਤਵ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਿ
ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੁਕ, ਜਯੰਤੀ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚ ਤਂ ਸ਼ੁਕਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਤੇ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਤੁਰ੍ਵਸੁਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਦੌਹਿਤ੍ਰੋ ਯਵੀਯਾਨ੍ਯੋ ਯਦੋਰਭੂਤ੍
ਉਥੇ, ਤੁਰਵਸੁ, ਜੋ ਯਦੂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਦੌਹਿਤਰਾ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ।
ਅਨੁਵਂਸ਼੍ਯਾਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤੇषਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਪਾਰਥਿਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ।
ਆਤਿਥ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਬ੍ਰਰ੍षੇਃ ਸਪ੍ਤਧਾ ਧਰ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਵਿਬ੍ਰਰਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ।
ਹਰਵਂਸ਼ਯਸ਼ਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਰ੍ਵੀਰ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦਨਮ੍
ਹਰਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਛੂਹਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਤਨੂ ਦੇ ਸ਼ੌਰਯ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ।
ਅਨਾਗਤਾਨਾਂਸਂਘਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭੂਣਾਂ ਚੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਅਣ ਆਏ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ।
ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਾ ਯਥੈਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਦृष੍ਟਿਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਘੋਰਃ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਨਲਃ
ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਵਰਤ ਅੱਗ।
ਭੁਵਾਦੀਨਾਂ ਚ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਚੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਭੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਯੋਜਨਾਗ੍ਰੇਣ ਪਰਿਮਾਣਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਾਪ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਪਰਿਣਾਮਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤਾ।
ਗਤਿਰੂਰ੍ਦ੍ਧਮਧਸ਼੍ਚੋਕ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਸਮਾਸ਼੍ਰਯਾ
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਸਂਖ੍ਯਯਾ ਚ ਦੁਃਖਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨਿਤ੍ਯਤਾ
ਅਣਗਿਣਤ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੀ।
ਦੁਰ੍ਲਭਤ੍ਵਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਦ੍ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਔਖੀ ਗੱਲ, ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ।
ਨਾਨਾਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਸ੍ਤਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਲੀਅਤ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਨਨ੍ਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਬਿਭੇਤਿ ਕੁਤਸ਼੍ਚਨ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਆਨੰਦ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਜਗਤਸ਼੍ਚਤ੍ਰ ਸਰ੍ਗਪ੍ਰਲਯਵਿਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਇੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼, ਲੀਨਤਾ ਤੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ऋषਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਸਰ੍ਗਃ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ
ਇੱਥੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੌਦਾਸਾਸ੍ਥਿਗ੍ਰਹਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਕृਤੇਨ ਤੁ
ਇੱਥੇ ਸੌਦਾਸ ਦੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਲੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਪਿਤृਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਵਿਆਸ ਵੀ ਪਿਤਰ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਕੋਖੋਂ ਜਨਮੇ ਸਨ।