ਪੁਤ੍ਰੀਭੁਜਾਵਦਾਨਾਨਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਸਮਾਯਯੌ
ਪੁੱਤਰੀ ਦੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵੈਰ੍ਦੇਵੇषੁ ਵਿਸ੍ਮਯਸ੍ਯ ਵਸ਼ਂ ਗਤਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
ਵਿਲਲਾਪ ਸ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਤ੍ਵਾ ਜਾਤਂ ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ਼ਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਹਾ ਮਨ੍ਨੇਤ੍ਰਸੁਧਾਪੂਰਾ ਹਾ ਮਤ੍ਕੁਲਵਿਵਰ੍ਧਨਾਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ! ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ!
ਹਾ ਸਮਸ੍ਤਸੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਨ੍ਤਰ੍ਮੋਹਨਮਨ੍ਮਥਾਃ
ਹਾਏ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਮਨਮੋਹਣੇ!
ਕਿਮਿਦਾਨੀਮਿਮਂ ਤਾਤਮਵਮੁਚ੍ਯ ਸੁਖਂ ਗਤਾਃ
ਕਿਵੇਂ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਹੁਣ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਏ?
ਰਿਕ੍ਤਾਨਿ ਮਮ ਗੇਹਾਨਿ ਰਿਕ੍ਤਾ ਰਾਜਸਭਾਪਿ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਘਰ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ, ਮੇਰੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ।
ਕਥਮੇਕਪਦੇ ਦੁष੍ਟਾ ਵਨਿਤਾ ਸਂਗਰੇ ऽਵਧੀਤ੍
ਕਿਵੇਂ, ਉਹ ਮਾੜੀ ਔਰਤ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ?
ਇਤਃ ਪਰਂ ਕੁਲੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਸਾਹਸਾਨਿ ਸੁਖਾਨਿ ਚ
ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਜਦ ਪਰਿਵਾਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਤੇ ਸੁਖ ਵੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਸ਼ੋ ऽਯਂ ਭਵਤਾਮਦ੍ਯ ਜਾਤੋ ਨष੍ਟਸ੍ਤਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਨਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯਾ ਲੁਪ੍ਤਹृਦਯੋ ਨਿष੍ਪਪਾਤ ਨੁਪਾਸਨਾਤ੍
ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਲ ਖੋ ਬੈਠਾ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਭਣ੍ਡਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸੁਰ੍ਦੈਵਸ੍ਯ ਕੁਟਿਲਕ੍ਰਮੈਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਭੰਡਾ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਟੇਢੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਲਪਸਿ ਤ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਤਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮृਤ੍ਯੂਨ੍ਮਹਾਹਵੇ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਪਾਈ।
ਅਸ਼ੋਚ੍ਯਮਾਹਵੇ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਯਦਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਜੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਹਠਾਨ੍ਨਿ ਹਨ੍ਤਿ ਸੁਭਟਾਨ੍ਰਣੇ
ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਭਣ੍ਡੇਨ ਚਣ੍ਡਕਾਲਾਗ੍ਨਿਸਦृਸ਼ਃ ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਧੇ
ਭੰਡਾ ਨੇ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਗੁੱਸਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਿਸ੍ਫਾਰਿਤਾਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗਲੋ ਭृਸ਼ਂ ਜਜ੍ਵਾਲ ਤੇਜਸਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲ ਗਈਆਂ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਸ਼ਕਲੀਕृਤ੍ਯ ਸਮਰੇ ਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।
ਖਡ੍ਗਂ ਵਿਧੁਨ੍ਵਨ੍ਨੁਤ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਚਚਾਲਾ ਤਿਮਤ੍ਤਵਤ੍
ਉਹ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਵਾਚਮੂਚੁਰਤਿਕ੍ਰੋਧਾਜ੍ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੋ ਲਲਿਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਲਲਿਤਾ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸ੍ਵਬਲੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੈ ਰਣੋਤ੍ਸਾਹੋ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।
ਵਿਮਰ੍ਦ੍ਦਯਿਤੁਮੀਸ਼ਾਃ ਸ੍ਮਃ ਕਿਮੁ ਤਾਂ ਮੁਗ੍ਧਭਾਮਿਨੀਮ੍
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮੂਰਖ ਸੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
ਅਧਰੋਤ੍ਤਰਮੇਵੈਤਤ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਕਰਵਾਮ ਵਾ
ਆਓ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰ ਦਈਏ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਏ।
ਪਿਨ੍षਾਮ ਹਰਿਤ੍ਪਾਲਾਨਾਜ੍ਞਾਂ ਦੇਹਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਹਰੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰੀਏ; ਹੁਣ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਤਿਘਾਰੁਣਲੋਚਨਃ
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਤਾਮੇ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਜਯਵਿਘ੍ਨਂ ਮਹਾਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਟਕੇ ਦ੍ਵਿषਾਮ੍
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਜੰਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਯਾਤਿਰੋਹਿਤਵਪੁਰ੍ਜਗਾਮ ਲਲਿਤਾਬਲਮ੍
ਉਹ ਮਾਯਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਢੱਕ ਕੇ ਲਲਿਤਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਆਇਆ।
ਪਰ੍ਯਸ੍ਤਕਿਰਣਸ੍ਤੋਮਪਾਟਲੀਕृਤਦਿਙ੍ਮੁਖਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਚੁੰਨ-ਚੁੰਨ ਕੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਲਾਲੀ ਛਾ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਅਨੁਵਵ੍ਰਾਜ ਪਾਤਾਲਕੁਞ੍ਜੇ ਰਨ੍ਤੁਮਿਵੋਤ੍ਸੁਕਾ
ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ।
ਚਰਮਾਬ੍ਧੇਰਿਵ ਪਯਃਕਣਾਸ੍ਤਾਰਾ ਵਿਰੇਜਿਰੇ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਂਗ, ਤਾਰੇ ਚਮਕ ਉਠੇ।